Liên hệ với chúng tôi

Ngẫm

Vị cao tăng và bác thợ đóng giày - Chuyện xưa tích cũ

Vị cao tăng và bác thợ đóng giày là câu chuyện xưa nổi tiếng trong kho tàng truyện cổ tích Việt Nam khiến nhiều người phải suy ngẫm.

Vị cao tăng và bác thợ đóng giày - Chuyện xưa tích cũ

Đăng:

Hương Trà
Vị cao tăng và bác thợ đóng giày - Chuyện xưa tích cũ
Photo: internet

Câu chuyện “Vị cao tăng và bác thợ đóng giày”

Chuyện xưa kể rằng, có một vị sư già tên là Diệu Kế, trụ trì tại một ngôi chùa lớn tại làng Bích Khê. Sư ta vốn ít chữ nhưng được cái sáng dạ, trải qua những ngày cạo đầu cắp tráp theo các bậc tu hành ông cũng võ vẽ được ít nhiều kinh kệ. Sống lâu lên lão làng, nhờ chuyên cần gõ mõ tụng kinh nên chẳng mấy chốc Diệu Kế cũng lên được hàng sư ông.

Từ đó, Diệu Kế được dân làng vùng này vùng khác đón về làm trụ trì các chùa và cai quản chúng tăng. Qua nhiều lần thay chùa đổi chức, Diệu Kế đã nảy sinh tà niệm, ông ta tự nhủ rằng: “Cuộc đời tu hành của mình chẳng qua cũng là một cách mưu sinh, vậy thì tội gì mình phải theo 5 điều răn cho mệt xác”

Thế là, về mặt đức hạnh Diệu Kế tuy chưa phải là hạnh sư “hổ mang” nhưng cũng chẳng phải thuộc hàng chân tu. Thỉnh thoảng sư ta cũng biết lén lút tìm cách vơi bớt những món tiền công đức của du khách thập phương đang đầy ngộn lên ở tráp.

Vi-cao-tang-va-bac-tho-dong-giay-Chuyen-xua-tich-cu-1

Lại nói, ở gần chùa cũng có một người thợ già cũng trạc tuổi và có vẻ mặt, dáng dấp hao hao giống Diệu Kế. Hai người quen nhau, rồi dần dần trở nên thân tình. Khi đã tương đắc, người thợ giày thường mang rượu thịt vào tăng phòng của Diệu Kế vào những lúc vắng vẻ rồ cả hai đóng cửa chén tạc, chén thù với nhau. Họ tỉ tê kể cho nhau nghe những câu chuyện vượt ra ngoài mảnh vừa và mái chùa nhà Phật. Được cái, người thợ giày khá am hiểu việc đời nên Diệu Kế ta rất thích ông ta. Mỗi khi thấy ông bạn túng thiếu lại phóng tay chu cấp 5 quan 3 đồng mà không hề đòi lại.

Vi-cao-tang-va-bac-tho-dong-giay-Chuyen-xua-tich-cu-3

Tuy nhà sư không bao giờ xao nhãng việc tụng kinh gõ mõ nhưng bọn hào lý trong làng cũng chẳng phải không có kẻ ghen ghét. Họ nghi ngờ rằng về mặt kinh kệ vốn liếng của sư ông không có bao nhiêu. Hơn nữa, mỗi lần nghe sư ông họ chỉ thấy ê a suốt buổi, thi thoảng điểm vào những câu lạc lỏng tựa hồ không phải là kinh phật. Nhưng dù thế họ cũng chẳng biết nên làm cách nào để tìm cho ra sự thật.

Hồi bấy giờ, ở một ngôi chùa phương Bắc có một vị cao tăng nổi tiếng uyên thâm và đức hạnh, Vị cao tăng này đã từng tu luyện rất nhiều năm và cung từng vân du sang Tây Trúc . Năm ấy, vị sư tăng được vua phong tước quốc sư, lại cho phép đi vân du khắp mọi cảnh chùa trong và ngoài nước. Tuy tuổi đã cao nhưng vị hòa thượng này chuyên ăn chay nằm đất, lại có điều đặc biệt alf do thuộc phái “vô ngôn” nên vị cao tăng nọ nhất quyết không nói năng gì với ai, chỉ khi cần lắm ông ta mới làm dấu hiệu hoặc viết ý nghĩ của mình lên mặt giấy.

Nghe tin bậc đại đức này sắp vân du qua làng mình, bọn hào lý ở Bích Khê bèn sửa soạn một cuộc đón rước trọng thể tại chùa và nhân thể nhờ cao tăng khảo nghiệm hộ xem sư ông Diệu Kế có phải đúng là người chân tu, am hiểu Phật pháp hay không? Nếu quả đúng như mối ngờ bấy lâu thì họ sẽ mời sư đi chỗ khác.

Nghe được tin ấy Diệu Kế rất lo, ông ta thầm nghĩ: “Cuộc khảo hạch này chắc chắn sẽ làm mình lộ mặt nếu không bị đuổi khỏi chùa thì cũng mất uy trước thiện nam tín nữ. Than ôi! Còn đâu là những ngày ngồi ung dung hưởng hàng chục mẫu hoa lợi và bao nhiêu tiền của thập phương!”

Nghĩ vậy, Diệu Kế sực nhớ tới ông bạn đóng giày vốn cũng được coi là bậc túc trí đa mưu. Tình thế gấp gáp, thế là Diệu Kế liền nhắn bạn đến chùa để cùng mình bàn mưu tính kế, sau khi nghe thủng câu chuyện, người thợ đóng giày bèn an ủi: “Tưởng gì chức việc ấy thì để mặc tôi lo liệu. Tôi sẽ thay bạn trả lời tất cả những câu khảo hạch của lão tăng ấy!”

“Nhưng làm sao mà thay được”, Diệu Kế hỏi

“Khó gì, vì cùng trạc người như bạn tôi sẽ kín đáo lẻn đến đây đúng vào hôm lão tăng ấy tới chùa. Chỉ cần bạn đòi bọn hào lý cho được một mình ngồi đối diện với lão tăng ấy ở trong phòng kín cửa là ổn. Rồi tôi sẽ từ chỗ nấp bước ra sắm vai của bạn, tôi cam đoan sẽ chu toàn mọi việc, bạn đừng lo gì cả!”, bác thợ giày đáp

Quảng cáo

Nghe người thợ giày hiến kế, sư ông Diệu Kế cũng có phần vững tâm. Mấy ngày sau, vị cao tăng quả nhiên ghé qua chùa theo lời mời của bọn hào lý và gật đầu nhận lời họ về việc khảo hạch sư ông.

Vi-cao-tang-va-bac-tho-dong-giay-Chuyen-xua-tich-cu-2

Khi cửa tăng phòng đã cài then, dưới ánh đèn le lói người thợ giày đầu mới cạo bóng nhoáng, mặc áo cà sa từ bệ bước ra trước mặt lão tăng khách để chịu sự thử thách.

Cuộc khảo hạch bắt đầu, vị đại đức không hề hé răng chỉ thong thả đưa bàn tay phải sờ lên đầu mình. Thấy vậy, bác thợ giày thình lình co cẳng trái đạp mạnh xuống nền tăng phòng một cái “thịch”, tiếp đó vị đại đức ngửa mặt lên trời hồi lâu rồi sờ tay vào nách. Người thợ giày thấy vậy liền quờ cánh tay mình ra đằng sau và đấm vào lưng mấy cái. Tiếp đó, vị đại đức mỉm cười và giơ 3 ngón tay ra trước mặt, người thợ giày liện trợ mắt cũng giơ bàn tay chìa đủ 5 ngón lên trời.

Sau đó, vị đại đức gật gù thi lễ, không làm dấu hiệu gì nữa bước ra khỏi tăng phòng, trong khi người thợ giày lại về chỗ nấp cũ.

 Trước khi từ giã làng Bích Khê, vị cao tăng đến từ phương Bắc không quên viết mất câu vào mảnh giấy trao cho bọn hào lý nói rõ kết quả cuộc khảo hạch vừa rồi. Đại ý như sau: “Khắp lộ trình vân du qua các nước từ thôn quê đến thị thành ta chưa từng thấy có người nào thông hiểu nghĩa lý đạo Phật cao thâm như sư ông Diệu Kế. Không những sư ông hiểu rõ dấu hiệu câu hỏi mà ta đưa ra mà còn dùng dấu hiệu để đối đáp với ta, y như những vế biến ngẫu tài tình.

Thoạt đầu, ta muốn nói “Luôn luôn trong đầu phải tâm niệm lời dạy của đức Phật” thì sư ông đã trả lời “Cần phải giẫm xuống dưới chân những cám dỗ của ma vương”

Ta lại muốn nói: “Con hạc cắp dưới cánh lời cầu nguyện mang lên thượng giới”, sư ông trả lời “Con rùa ghé tấm lưng đội bia đứng trước chùa”.

Cuối cùng ta giơ ba ngón tay để nói “Tam quy” thì sư ông giơ cả bàn tay để đối lại là “Ngũ giới”.

Đó là điều không phải những kẻ học đạo tầm thường có thể trả lời một cách nhanh gọn được. Sư ông Diệu kế quả là một ngôi sao trong rừng thiền chúng ta”.

Đọc xong, bọn hào lý làng Bích Khê cung kính cúi chào vị hòa thượng già rồi sau đó trở về chua xin ra mắt sư Diệu Kế. Bọn họ hết lời xin lỗi: “Chúng tôi quả thật người trần mắt thịt, không biết được đạo học của sư ông sâu rộng như trời biển. Chẳng qua, chỉ vì có một vài người xấu thói thêu dệt điều này tiếng nọ vui oan cho sư ông nên buộc làng chúng tôi phải rước bậc đại đức đến chùa để bày cuộc thử thách. Giờ đây, tất cả mọi nghi ngờ đều đã tiêu tan, xin sư ông miễn chấp cho lũ ngu độn này.

Sau khi bọn hào lý đã ra về hết, nhà sư Diệu Kế liền lôi người bạn thợ giày ra khỏi chỗ nấp và sốt sắng hỏi: “Ông bạn hãy mau cho tôi biết ông đã trả lời như thế nào về những câu hỏi của lão tăng ấy, làm cho danh tiếng của tôi bỗng nổi lên như cồn trước dân làng vậy?”

Bác thợ giày đáp: “Có gì đâu, thoạt đầu lão tăng ấy chỉ tay lên đầu ý hỏi tôi có biết làm mũ ni hay không? Tôi đạp chân xuống đất để trả lời rằng tôi chỉ biết đóng giày mà thôi. Thế rồi lão lăng ấy lại chỉ vào nách hỏi tôi có thứ da nào mềm như da nách không để thửa một đôi, thì tôi liền chỉ vào lưng để nói dạo này chỉ còn thứ da lưng thôi nhưng dùng để đóng giày cũng khá bền tốt. Thế rồi ông ấy quyết định thửa một đôi nhưng lại mặc cả có 3 quan, tôi nhất định không chịu phải đòi phải có đủ 5 quan mới làm. Thế là lão tăng ấy lặng lẽ thi lê rồi bỏ ra đi, mọi chuyện chỉ có vậy!”

Xem thêm: Hành thiện giúp người vui nhất là không cầu người biết

Quảng cáo

Cùng chuyên mục

Quảng cáo
Quảng cáo