Làm giàu từ vải vụn Hà Đông - Câu chuyện về nghị lực phi thường của người giám đốc bại liệt

Vụn Art là mái nhà thứ hai của khoảng 24 bạn khuyết tật, bao gồm người mắc các chứng: Bại liệt, tự kỷ, khuyết tật vận động, thiểu năng... Họ cùng nhau làm ra những sản phẩm đẹp, chất lượng từ vải vụn Vạn Phúc.

"Một miếng vải vụn bỏ đi nếu biết sử dụng nó sẽ tạo nên tác phẩm nghệ thuật. Một người khuyết tật cũng vậy, nếu đặt họ đúng chỗ sẽ tạo nên giá trị cho cuộc sống này", anh Lê Việt Cường - Giám Đốc Vụn Art chia sẻ trong chương trình "Dám sống" phát sóng trên VTV tháng 10/2020.

Mô hình kinh doanh hợp tác xã của giám đốc Lê Việt Cường ngày càng được công nhận bởi các tổ chức, hiệp hội, khách hàng. Sản phẩm không chỉ mang ý nghĩa xã hội mà còn tạo nguồn thu nhập cho các công nhân đặc biệt.

Ý chí của giám đốc khuyết tật

Được biết, anh lê Việt Cường sinh năm 1976, quê ở Phú Thọ. Anh là người khuyết tật liệt nửa người bên trái do dịch sốt bại liệt từ nhỏ. Trải qua 10 cuộc phẫu thuật trong vòng 8 năm để 2 chân bằng nhau, anh mới có thể đi được giày dép.

Với anh Cường, học là 1 con đường giúp bản thân vượt qua nghịch cảnh và có thể giúp đỡ được những nhiều cùng cảnh ngộ. Anh từng tốt nghiệp tại chức ĐH Bách Khoa Hà Nội. Anh có thâm niên làm việc 14 năm ở Bệnh viện Châm cứu Trung ương.

 Và rồi cơ duyên đã đưa anh thành lập Hợp tác xã "Vụn Art" vào năm 2018, với triết lý "Chúng tôi là người khuyết tật, nhưng sản phẩm không được phép khuyết tật".

Vị giám đốc đầy nghị lực này cho biết, cái tên Vụn xuất phát từ mong muốn mỗi người khuyết tật sẽ chính là một mảnh vụn nhỏ nhờ sự giúp đỡ của cộng đồng và xã hội như một "chất keo" kết dính họ thành mảnh lớn. Mà trên đó, họ tự vẽ được ước mơ của mình.

Trước khi mở xưởng, anh Cường dành 1 năm để tìm hiểu, nghiên cứu, xây dựng ý tưởng. Đồng thời, anh cũng mời các họa sĩ như Nguyễn Văn Trường, Đặng Thị Khuê, thầy Hoàng về đào tạo để các bạn khuyết tật nắm được kỹ thuật ghép tranh, màu sắc, bố cục...

Điều đặc biệt đến từ doanh nghiệp này đó là, sản phẩm được tạo ra từ vải vụn Vạn Phúc. Nhờ đó, các mảnh vải tưởng như không còn giá trị sử dụng nữa nay lại được đại diện cho ngôi làng nghề truyền thống lâu đời này mà đi tới khắp trong và ngoài nước.

Hiện nay các sản phẩm của Vụn Art đã được khách hàng biết đến nhiều, yêu thích. Ngoài làm các sản phẩm, Vụn Art còn chú trọng đến giáo dục trải nghiệm để đón khách là học sinh, người từ phương xa đến... cũng như để quảng bá nét văn hóa của làng lụa đang dần bị lãng quên.

Với doanh thu mỗi tháng trước dịch khoảng 200 triệu đồng/tháng, anh Cường cũng đã giúp 24 người khuyết tật nơi đây có được cơ hội công việc làm ăn ổn định với mức lương từ 1,5-7 triệu đồng/tháng.

Vụn Art đã vượt qua đại dịch COVID-19 rất ngoạn mục

Khi chia sẻ về doanh nghiệp của mình, anh Cường từng nói rằng: "Tôi hy vọng xã hội sẽ nghiêm khắc, khó tính với những sản phẩm của người khuyết tật, để từ đó chúng tôi có động lực tạo ra những sản phẩm chất lượng hơn”.

Anh Cường cũng luôn cố gắng để tạo ra một môi trường làm việc mà trong đó, những nhân viên khuyết tật sẽ được tôn trọng, trân quý.

Vào năm 2019, Vụn được Unesco đánh giá là mô hình sáng tạo bền vững, vừa sáng tạo về văn hoá, phát triển sản phẩm của làng nghề Vạn Phúc, vừa bền vững về việc làm cho nhóm yếu thế. Vụn cũng vượt qua các kiểm định khắt khe để đã đạt chứng chỉ OCOP 4 sao (chương trình Quốc gia mỗi xã một sản phẩm), sản phẩm được đánh giá cao về chất lượng và ý tưởng, chỉ thiếu khâu đóng gói (packing) để đạt 5 sao.

Nhưng khó khăn đã ập đến khi dịch COVID-19 tràn về. Dịch khiến các doanh nghiệp chuyển sang làm online và không còn nhu cầu mua hàng. Vụn Art chật vật trụ được trong năm 2020, nhưng đến năm ngoái, dòng tiền cạn sạch mặc dù chi phí cố định hàng tháng lên đến 150 triệu đồng.

"Doanh thu bằng 0, trong khi chi phí cố định hàng tháng vẫn đều đều 150 triệu đồng.Từ tháng 5, chúng tôi nợ bảo hiểm. Đến tháng 8, tôi xoay sở đi vay khắp mọi chỗ anh em, bạn bè để duy trì công ty. Tiền nợ họ đến giờ khoảng 600-700 triệu đồng. Tuy không lớn và bạn bè đều chẳng tính lãi, nhưng thú thực, tôi cũng phải nói thẳng với họ là chưa biết đến ngày nào mới trả hết. Nếu dịch bệnh còn kéo dài, kinh tế vẫn chưa hồi phục như hiện tại thì có lẽ rất sớm thôi, công ty tôi sẽ phải đóng cửa", anh Cường chia sẻ với Pháp luật và Bạn đọc.

Khi ấy, doanh nghiệp đứng trước nguy cơ phá sản, hàng chục người khuyết tật sau 1 - 5 năm học nghề có thể vĩnh viễn mất việc làm, không biết nương tựa vào đâu. Vụn Art cũng mất khoảng 1 - 5 năm mới có thể đào tạo ra được các bạn nhân viên khuyết tật làm được việc. Bên cạnh đó cũng cần lo chi phí ăn ở cho họ. 

Doanh nghiệp không thể chờ hết dịch để quay lại vì đặc thù của những bạn thiểu năng, tự kỷ là chỉ biết làm việc theo thói quen. Do đó một khi không làm việc như thường lệ, họ sẽ quên hết và công ty phải đào tạo lại từ đầu. Vì thế hằng tháng, dù cho khó khăn, hàng tồn kho rất nhiều, nhưng anh Cường vẫn phải "cắn răng" trả lương cho nhân viên và nhập nguyên liệu cho các bạn làm việc.

Đến nay, khi tình hình dịch đã ổn định, ngoài quyết tâm nghiên cứu để cơ cấu lại mô hình kinh doanh, tính toán thu - chi, anh Cường cũng bày tỏ mong muốn có nhiều chính sách tốt hơn để vực dậy các công ty siêu nhỏ như Vụn Art có thể tiếp tục được hoạt động, những nhân viên lại có cơ hội được nâng cao tay nghề và tiếp tục được cống hiến cho xã hội.

Khi SEA Games 31 có mặt tại Việt Nam, Vụn Art cũng hòa trong không khí đó. Họ dành toàn lực tạo ra những sản phẩm đặc sắc, trong đó có cắt dán những mảnh lụa vụn của làng nghề Lụa Vạn Phúc thành linh vật Sao la của SEA Games 31 in trên chất liệu vải.

Chia sẻ với Kinh tế đô thị, anh Cường cho biết: “Do nhu cầu quà tặng, quà biếu trong dịp SEA Games 31 tăng mạnh nên những ngày gần đây tôi phải đi khá nhiều nơi để giao mẫu sản phẩm cho khách hàng. Đồng thời thống nhất đặt hàng, ký hợp đồng cam kết sản xuất. Đến nay, Hợp tác xã VỤN ART đã đưa các mẫu sản phẩm có gắn hình Sao la của 40 bộ môn thi đấu trong kỳ SEA Games 31, trên các sản phẩm như áo, túi xách, ví, túi đựng bình nước…"

Rất mong những nỗ lực vượt khó để tạo ra những sản phẩm giá trị cho cộng đồng của những người khuyết tật sẽ luôn được xã hội khuyến khích, ủng hộ và trân trọng.

Xem thêm: Câu chuyện truyền cảm hứng về cuộc đời phi thường của Robert Smalls - người nô lệ dũng cảm nhất lịch sử