Những cô giáo ngày ngày gánh “cơm có thịt” lên non cho học trò

5 giờ sáng, cô giáo Nông Lê Luyện buộc chặt gần 20 kg thực phẩm cùng ba lô sách vở lên chiếc xe máy, bắt đầu một ngày đi dạy.

Đó là hành trang quen thuộc của nữ giáo viên 32 tuổi tại điểm trường Hồ Nhì, xã Quảng Lâm (Cao Bằng), cách trường chính hơn 16 km. Nơi đây chưa có điện lưới, giao thông cũng rất khó khăn. Cô Luyện chỉ đi xe máy được khoảng 5 km, sau đó cuốc bộ bởi đường lầy lội, dốc cao.

“Để đồ ăn đến nơi nguyên vẹn không dễ. Nhiều đoạn tôi phải gánh hoặc xách bộ 6-7 km, mất gần hai tiếng”, cô Luyện, chủ nhiệm lớp ghép 3-5 tuổi, chia sẻ.

Vốn quê Trùng Khánh (Cao Bằng), năm 2022 cô tình nguyện công tác ở huyện Bảo Lâm, cách nhà hơn 200 km. Ngày đầu đặt chân đến Hồ Nhì, cô đã bật khóc. Giáo viên ở đây ngoài dạy học còn phải chở theo cả chục ký gạo, thực phẩm để nấu cơm trưa cho học trò. Đường đi vượt qua 5-6 quả đồi cao, nhiều lần cô bám tay men theo vách núi nhưng vẫn ngã sõng soài.

“Có lúc xe đâm vào vách núi, rau củ lẫn bùn đất, người thì trầy xước. Tôi bất lực gọi cứu nhưng xung quanh không một bóng người, sóng điện thoại cũng không có”, cô giáo kể.

Sau hai giờ gian nan, cô giáo Luyện mới đến được trường. Ngôi trường nhỏ không biển tên, bảng hiệu, lớp học chìm trong bóng tối vì chưa có điện, khu bếp chỉ là căn nhà gỗ tạm bợ. Khi còn ngơ ngác, tiếng reo hò của học trò đã khiến cô ấm lòng: “A, cô giáo, cô giáo mang đồ ăn ngon lên rồi!”.

Hơn 80% học sinh ở Hồ Nhì thuộc hộ nghèo, cận nghèo. Nhiều em ở nhà chỉ ăn rau rừng quanh năm. Với chúng, bữa cơm có chút thịt, rau củ là niềm hạnh phúc, thậm chí là động lực vượt quãng đường dài đến lớp.

Những lần sau, cô Luyện chuẩn bị đầy đủ áo mưa, ủng, quần áo dự phòng và cả đòn gánh để giữ thăng bằng khi leo dốc. “Nhưng có lúc phải chở 30-40 kg gạo, tôi lại chia nhỏ từng túi, gặp dân bản thì nhờ chở giúp”, cô nói.

Khó khăn ấy không chỉ riêng cô giáo Luyện. Trường mầm non Thạch Lâm, xã Quảng Lâm có một điểm chính và 15 điểm lẻ với gần 800 học sinh. Nhiều điểm như Tác Trà, Khau Lại, Khau Noong đều không có điện, sóng viễn thông yếu, đường nhỏ hẹp, dốc đá, chỉ một đoạn ngắn có thể đi xe máy, phần còn lại buộc phải cuốc bộ. Trong đó, Hồ Nhì là điểm vất vả nhất, không điện, không sóng, nước sinh hoạt phải xin từ dân.

Không có điện đồng nghĩa với việc không thể bảo quản thực phẩm cho học trò, nên giáo viên phải thay phiên nhau gánh đồ ăn mỗi ngày. “Những ngày mưa lớn, nước suối dâng cao, giáo viên đi mất mấy tiếng. Việc nấu cơm cho học sinh được hỗ trợ, nhưng đưa thực phẩm lên lớp mới là gian nan nhất”, Hiệu trưởng Nguyễn Thị Liêm cho biết.

Ông Phan Đoạn Dân, Phó ban Quản lý dự án xã Quảng Lâm, chia sẻ: toàn xã có 10 điểm bản đi lại khó khăn, nhiều tuyến chỉ có thể đi bộ. Địa hình dốc lớn, dân cư thưa thớt khiến việc đầu tư đường sá và kéo điện lưới gặp nhiều trở ngại.

Cô Hoàng Thị Thu Huyền, 29 tuổi, cũng từng nhiều lần kiệt sức khi mang thực phẩm đến lớp ở bản Tác Trà, cách trường chính hơn 10 km. Một lần, gánh 30-40 kg rau củ, gạo, cô ngã xuống khe suối, ướt hết đồ ăn và sách vở. Phải nhờ dân bản cất tạm rồi cùng đồng nghiệp vận chuyển nhiều chuyến mới đủ.

“Đến được lớp thì cơ thể rã rời, nhưng thà mình khổ còn hơn để trẻ thiếu bữa ăn”, Huyền tâm sự.

Theo cô, trước năm 2020 học sinh chưa có bữa ăn trưa tại trường, thường tự nắm cơm mang theo hoặc đi bộ về nhà ăn. Nhà các em cách trường 4-5 km, mất gần hai tiếng, nhiều em về rồi không quay lại học buổi chiều.

Anh Hầu Dũng Chí, phụ huynh có con theo học, cho biết dân bản thỉnh thoảng góp công đắp đường nhưng chỉ sau vài cơn mưa lại hỏng, sạt lở. “Gặp các cô gánh đồ, chúng tôi sẵn lòng giúp. Nhờ sự tận tụy của thầy cô, bọn trẻ có thêm bữa cơm no đủ”, anh nói.

Cô Huyền chỉ mong một ngày đường đến trường được bê tông hóa, để giáo viên và học sinh bớt vất vả. “Nếu có điện nữa thì các em sẽ không phải học trong cảnh tối tăm hay oi nóng mùa hè”, cô bày tỏ.

Xem thêm: Chân dung người đàn ông Jrai nhận nuôi 11 em bé bị bỏ rơi