Thành lập nhóm thiện nguyện từ năm 16 tuổi, chàng trai Gia Lai chỉ mong 'đủ duyên để làm việc tốt’

Sau tám năm hoạt động, Fly To Sky đã triển khai hơn 30 dự án và 200 chương trình tại nhiều địa phương. Đằng sau những con số ấy là một khởi đầu rất giản dị: hai biểu mẫu trực tuyến do Lê Văn Phúc tạo ra khi mới 16 tuổi.

Sinh ra tại Gia Lai, Phúc từng theo gia đình tham gia một số hoạt động  thiện nguyện từ nhỏ. Đến khi muốn tự mình góp sức, cậu lại chưa tìm được môi trường phù hợp để kết nối với những người cùng suy nghĩ.

Ngày 2/9/2018, Phúc tạo biểu mẫu đầu tiên để hỏi xem có bao nhiêu bạn trẻ muốn tham gia hoạt động tình nguyện. Nhận được nhiều phản hồi hơn dự tính, cậu tiếp tục mở biểu mẫu thứ hai để tuyển thành viên.

Khoảng 40 học sinh đăng ký tham gia. Phúc vui vì ý tưởng của mình được hưởng ứng, nhưng cũng bắt đầu lo lắng. Cậu chưa có kinh nghiệm điều hành, không có nguồn tài chính riêng và cũng chưa biết phải tổ chức hoạt động đầu tiên như thế nào.

Fly To Sky ra đời từ sự đồng lòng của 40 học sinh trong ngày hôm đó. Nhóm chưa có kế hoạch dài hạn, còn tên gọi và cách vận hành đều được hoàn thiện dần sau mỗi chương trình.

Ở tuổi 16, Phúc chưa thể hình dung nhóm sẽ đi được bao xa. Nhưng khi 40 bạn trẻ đã sẵn sàng cùng mình làm việc tốt, cậu hiểu rằng điều cần thiết nhất lúc ấy không phải một kế hoạch thật lớn, mà là bắt tay thực hiện một việc cụ thể.

Suy nghĩ giản dị ấy cũng trở thành điều Phúc kiên trì theo đuổi suốt những năm sau này: “Mỗi ngày, tôi chỉ mong đủ duyên để làm một việc tốt, dù đó chỉ là một hành động nhỏ”.

Những bước đầu trên hành trình thiện nguyện

Mong muốn giúp đỡ cộng đồng hình thành trong Phúc từ những lần theo gia đình tham gia hoạt động thiện nguyện khi còn nhỏ. Khi lớn hơn, không tìm thấy một môi trường phù hợp tại địa phương, cậu quyết định tự kết nối những người có cùng suy nghĩ.

Những ngày đầu, Fly To Sky gần như không có sẵn nguồn lực. Phúc và các thành viên tận dụng mọi khả năng của mình để gây quỹ. Bắt đầu từ việc bán văn phòng phẩm, tổ chức văn nghệ, hát tại quảng trường và kêu gọi sự hỗ trợ từ gia đình, thầy cô, bạn bè.

Chỉ năm ngày sau khi thành lập, nhóm thực hiện chương trình đầu tiên tại một mái ấm ở Pleiku. Dù quy mô còn nhỏ, hoạt động này giúp các thành viên nhìn thấy kết quả đầu tiên từ quyết định của mình.

Sau chương trình ấy, Fly To Sky tiếp tục tìm kiếm những cách làm phù hợp với khả năng của học sinh.

Từ sách, giấy cũ và cây xanh, nhóm phát triển chương trình “Đổi sách lấy cây”. Từ kiến thức và kỹ năng của các thành viên, những lớp học mang tên Smile Class được tổ chức cho trẻ em.

Không có nhiều tiền, Phúc và các bạn bù lại bằng thời gian, công sức cùng sự chủ động. Họ tự chở hàng bằng xe máy, tìm địa điểm tổ chức và học hỏi kinh nghiệm từ những người đi trước.

Khó khăn lớn nhất không chỉ nằm ở kinh phí. Một nhóm học sinh chưa có thành tích hay cách vận hành rõ ràng rất khó thuyết phục các tổ chức, doanh nghiệp và nhà hảo tâm giao nguồn lực.

Thay vì chỉ nói về mong muốn của mình, Phúc bắt đầu lưu lại kết quả của từng hoạt động. Số người tham gia, nguồn lực huy động, hoàn cảnh được hỗ trợ và cách sử dụng tiền đều được ghi nhận để những người quan tâm có thể theo dõi.

Nhờ những kết quả tích lũy ấy, Fly To Sky dần nhận được sự đồng hành từ nhiều cá nhân, đơn vị. Một số đối tác từng từ chối đã quay lại hỗ trợ sau thời gian theo dõi hoạt động của nhóm.

Với Phúc, đây là bài học đầu tiên về việc làm cộng đồng: không cần chờ đến khi có đủ mọi điều kiện mới bắt đầu, nhưng mỗi bước đi phải tạo ra kết quả cụ thể để xứng đáng với niềm tin được trao.

Bài học từ khoản tiền quỹ

Hành trình của Phúc không chỉ có những chương trình thành công. Khi Fly To Sky hoạt động chưa đầy một năm, cậu gặp sự cố khiến bản thân từng hoài nghi khả năng tiếp tục dẫn dắt nhóm.

Năm 2019, một người tự giới thiệu là nhà hảo tâm đề nghị đóng góp hơn 100 USD. Phúc làm theo hướng dẫn qua một đường dẫn có giao diện giống ngân hàng và bị lừa mất gần 20 triệu đồng. Đó gần như là toàn bộ số tiền còn lại trong tài khoản của nhóm.

Phúc lập tức báo ngân hàng và cơ quan chức năng nhưng không thể lấy lại tiền. Điều khiến cậu áp lực nhất không chỉ là con số gần 20 triệu đồng, mà còn bởi đó là khoản đóng góp của những người đã tin tưởng Fly To Sky.

Nhiều ngày sau sự cố, Phúc mất ngủ và liên tục tự hỏi mình có đủ khả năng tiếp tục hay không. Cậu từng được cảnh báo về nguy cơ lừa đảo nhưng vẫn chủ quan, để rồi phải đối diện với hậu quả của quyết định ấy.

Phúc không thể thay đổi điều đã xảy ra. Tuy nhiên, thay vì dừng hoạt động, cậu lựa chọn thừa nhận thiếu sót và sửa lại cách quản lý.

Fly To Sky bắt đầu tách riêng dòng tiền của từng dự án, theo dõi thu chi, quyết toán sau mỗi chương trình và kiểm tra kỹ các giao dịch. Việc quản lý nguồn lực không còn dựa chủ yếu vào sự nhiệt tình mà phải đi kèm quy trình và trách nhiệm rõ ràng.

Từ cú vấp ở tuổi 17, Phúc hiểu rằng mong muốn làm điều tốt chưa đủ để bảo đảm một hoạt động thiện nguyện được thực hiện đúng. Người đứng ra kêu gọi còn phải biết bảo vệ và sử dụng có trách nhiệm từng khoản đóng góp nhận được.

Một chuyến đi khác sau đó tiếp tục khiến Phúc thay đổi cách nghĩ về việc giúp người.

Tại Chư Pưh, nhóm gặp gia đình chị Ksor H’bet gồm bảy người sống trong căn chòi nhỏ, xung quanh được che bằng những tấm tôn. Trên nền đất đỏ chỉ có một manh chiếu đặt trên vài tấm pallet cũ.

Fly To Sky trao gia đình một triệu đồng cùng một số phần quà. Với nhóm học sinh phải tự gây quỹ, đây là khoản hỗ trợ được gom góp từ nhiều công sức. Người phụ nữ nhận phong bì cũng nói số tiền ấy rất lớn đối với gia đình.

Phúc vui vì sự hỗ trợ đã đến đúng người cần. Tuy nhiên, khi nhìn lại căn chòi, cậu hiểu một triệu đồng không thể giải quyết những khó khăn mà gia đình bảy người phải đối mặt mỗi ngày.

Trước đó, Phúc thường quan tâm nhóm huy động được bao nhiêu và có trao đúng đối tượng hay không. Sau cuộc gặp, cậu bắt đầu nghĩ nhiều hơn về những gì xảy ra khi đoàn thiện nguyện rời đi.

Một chương trình có thể hoàn thành đúng kế hoạch nhưng nhu cầu cấp thiết nhất của người nhận vẫn còn nguyên.

Từ đó, Phúc thay đổi cách tiếp cận. Thay vì chỉ hỏi nhóm có thể mang đến những gì, các thành viên cần tìm hiểu hoàn cảnh và lắng nghe người dân trước khi quyết định hình thức hỗ trợ.

Sự thay đổi không lập tức giải quyết được mọi vấn đề. Tuy nhiên, nó giúp Fly To Sky từng bước chuyển từ những hoạt động trao quà ngắn hạn sang các dự án liên quan đến giáo dục, nước sạch, sinh kế và môi trường.

Từ "tôi làm" đến "chúng ta cùng làm"

Khi Fly To Sky ngày càng có nhiều thành viên và hoạt động, Phúc tiếp tục đối diện với một giới hạn khác của chính mình.

Những năm đầu, cậu muốn trực tiếp kiểm soát nhiều công việc vì lo xảy ra sai sót. Phúc từng nghĩ tự mình thực hiện sẽ nhanh và an toàn hơn dành thời gian hướng dẫn người khác.

Cách làm ấy có thể phù hợp với một nhóm nhỏ nhưng dần trở thành trở ngại khi quy mô hoạt động mở rộng. Nếu mọi quyết định đều phải chờ người khởi xướng, các thành viên khó chủ động và tổ chức cũng không thể phát triển lâu dài.

Phúc bắt đầu trao cho mọi người những nhiệm vụ lớn hơn, từ điều phối hoạt động, quản lý dự án đến xử lý các vấn đề phát sinh.

Điều khó nhất không nằm ở việc phân chia công việc mà là chấp nhận mỗi người có một cách thực hiện khác nhau. Phúc chỉ giữ lại những yêu cầu chung về mục tiêu, trách nhiệm và tính minh bạch, thay vì buộc mọi thành viên phải suy nghĩ giống mình.

Nhiều bạn trẻ tham gia  Fly To Sky từ khi còn học phổ thông đã trưởng thành qua quá trình ấy.

Dương Bích Ngọc ban đầu làm nhiệm vụ trực điểm, nhận sách và đổi cây trong chương trình “Đổi sách lấy cây”. Sau đó, cô lần lượt đảm nhận thêm công việc điều phối, hành chính và vận hành. Khi bước vào đại học, Ngọc vẫn tiếp tục đồng hành cùng tổ chức và tham gia dự án Học bổng Cánh Chim Xanh.

Những thành viên khác cũng dần phụ trách các phần việc phức tạp hơn như xây dựng hệ thống đăng ký, quản lý dữ liệu tình nguyện viên, cấp mã và vận hành trang tra cứu chứng nhận.

Từ một nhóm gồm khoảng 40 học sinh, Fly To Sky đến nay đã thực hiện hơn 30 dự án và hơn 200 chương trình thiện nguyện tại nhiều địa phương. Hoạt động của nhóm mở rộng từ trao tặng sách, tổ chức lớp học đến hỗ trợ nước sạch, sinh kế và bảo vệ môi trường.

Những con số ấy vượt xa điều Phúc hình dung khi tạo biểu mẫu đầu tiên ở tuổi 16. Tuy nhiên, thành quả lớn nhất không chỉ nằm ở số lượng chương trình được thực hiện.

Qua tám năm, Phúc học được cách chịu trách nhiệm với nguồn lực được giao, lắng nghe người cần hỗ trợ và tin tưởng những người đồng hành. Từ một học sinh muốn tự mình làm điều có ích, anh dần trở thành người kết nối để nhiều bạn trẻ cùng tham gia.

Hai biểu mẫu trực tuyến năm 2018 chỉ mất ít phút để tạo ra. Hành trình sau đó lại được xây dựng qua nhiều năm, với những lần bị từ chối, những thiếu sót và cả những bài học không dễ dàng.

Với Lê Văn Phúc, bắt đầu một việc tốt cần lòng nhiệt thành. Nhưng để duy trì việc ấy lâu dài, người thực hiện còn phải biết lắng nghe, sửa sai và tạo cơ hội để người khác cùng góp sức.

Từ câu hỏi ban đầu “có bao nhiêu người muốn tham gia?”, Fly To Sky đã tìm được câu trả lời qua hơn 200 chương trình: khi những người trẻ được kết nối và trao niềm tin, một ý tưởng nhỏ có thể tạo ra những thay đổi lớn hơn khả năng của riêng một người.

(Theo: VnExpress)

Xem thêm: Chàng sinh viên 19 tuổi miệt mài làm từ thiện: Yêu thương tiếp nối