Kỳ thủ Triệu Phàn Vĩ: Từ lời tiên lượng “khó sống quá 20 tuổi” đến top 5 cờ tướng Trung Quốc

Tháng 10/2026, Triệu Phàn Vĩ đứng thứ 5 trên bảng xếp hạng cờ tướng đỉnh cao do Hiệp hội Cờ tướng Trung Quốc công bố.

Với 2.880 điểm, anh xếp trên nhiều tên tuổi lớn, trong đó có Mạnh Thần và nhà đương kim vô địch cá nhân nam Trung Quốc Vương Vũ Bác. Hai kỳ thủ này cùng có 2.320 điểm, lần lượt đứng thứ 6 và thứ 7.

Vị trí ấy là thành tích đáng chú ý đối với bất kỳ kỳ thủ nào. Với Triệu Phàn Vĩ, dấu mốc này càng đặc biệt bởi anh mắc căn bệnh khiến cơ bắp yếu dần, phải sử dụng xe lăn và từng được bác sĩ tiên lượng khó sống quá tuổi 20.

Phía sau những nước cờ bình tĩnh của anh là hành trình dài chống chọi với bệnh tật, những chuyến đi thi đấu đầy khó khăn và sự đồng hành bền bỉ của gia đình.

Bàn cờ giúp Triệu Phàn Vĩ bước qua lời tiên lượng tuổi 20

Triệu Phàn Vĩ sinh năm 1992 tại thành phố Phàn Chi Hoa, tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc. Anh làm quen với cờ tướng từ nhỏ và sớm bộc lộ năng khiếu với môn thể thao này.

Năm 13 tuổi, Phàn Vĩ bắt đầu nhận thấy đôi chân yếu dần. Hai năm sau, anh được chẩn đoán mắc chứng loạn dưỡng cơ tiến triển. Căn bệnh khiến các cơ suy yếu theo thời gian, gây khó khăn trong vận động và có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ hô hấp.

Theo truyền thông Trung Quốc, các bác sĩ khi ấy cho biết người mắc căn bệnh này thường khó sống quá tuổi 20. Lời tiên lượng khiến cả gia đình suy sụp, còn Phàn Vĩ rơi vào những tháng ngày tuyệt vọng.

Anh phải dừng việc học, sống khép kín và không muốn nghe người khác nhắc đến đôi chân hay bệnh tình của mình. Gia đình sau đó phải nhờ chuyên gia  tâm lý hỗ trợ trong nhiều năm để giúp anh dần bước qua giai đoạn khó khăn.

Giữa lúc tưởng như mọi cánh cửa đều khép lại, cờ tướng trở thành điểm tựa giúp Phàn Vĩ tìm lại niềm tin. Bàn cờ không làm bệnh tình biến mất nhưng cho anh một mục tiêu để theo đuổi, một công việc để tập trung và lý do để bước ra khỏi căn nhà từng giữ mình trong nỗi sợ hãi.

Không còn đủ sức theo đuổi nhiều lựa chọn cùng lúc, Phàn Vĩ quyết định dành phần lớn thời gian cho cờ tướng. Anh tự học, luyện tập và tham gia các giải đấu phù hợp với khả năng.

Bệnh tiến triển khiến việc đi lại của Phàn Vĩ ngày càng khó khăn. Tuy nhiên, trên hành trình thi đấu, anh luôn có chị gái bên cạnh. Khi chưa nhận được sự hỗ trợ ổn định, gia đình phải tự trang trải phần lớn chi phí cho những chuyến đi.

Có lần, hai chị em đi tàu từ Phàn Chi Hoa đến Thành Đô trong 15 giờ nhưng chỉ mua được vé không có chỗ ngồi. Những chuyến đi như vậy rất vất vả đối với một người có sức khỏe hạn chế, nhưng Phàn Vĩ vẫn không từ bỏ cơ hội được thi đấu.

Qua từng giải, anh tích lũy kinh nghiệm và dần chứng minh khả năng trước những đối thủ khỏe mạnh. Năm 2017, Phàn Vĩ giành HCV nội dung cờ tướng nam mở rộng tại Đại hội Thể thao toàn quốc Trung Quốc.

Thành tích này mở ra một bước ngoặt khi anh được Thành Đô Kỳ viện ký hợp đồng. Có nơi tập luyện và được giảm bớt gánh nặng chi phí, Phàn Vĩ bắt đầu dành nhiều thời gian hơn cho con đường chuyên nghiệp.

Năm 2023, anh tiếp tục giành HCV cá nhân nam mở rộng tại Đại hội Thể thao trí tuệ toàn quốc lần thứ năm. Từ một kỳ thủ phải tự tìm kiếm cơ hội thi đấu, Phàn Vĩ dần có mặt tại những sân chơi lớn của cờ tướng Trung Quốc.

Con đường ấy không diễn ra nhanh chóng. Anh bước vào môi trường chuyên nghiệp muộn hơn nhiều đối thủ cùng thế hệ, trong khi sức khỏe ngày càng đặt ra nhiều giới hạn.

Điều giữ Phàn Vĩ ở lại với bàn cờ không chỉ là năng khiếu. Đó còn là sự kiên trì được tích lũy qua nhiều năm, từ những ngày sống khép kín đến lúc có thể ngồi đối diện với các kỳ thủ hàng đầu.

Hành trình vươn vào top 5 cờ tướng Trung Quốc

Đầu năm 2026, Triệu Phàn Vĩ gây chú ý khi tiến vào bán kết Ngũ Dương Bôi, một trong những giải đấu danh giá của cờ tướng Trung Quốc.

Tại vòng bảng, anh vượt qua nhiều đối thủ mạnh để giành quyền đi tiếp. Ở bán kết, Phàn Vĩ gặp Lại Lý Huynh, kỳ thủ số 1 Việt Nam và là nhà đương kim vô địch thế giới.

Phàn Vĩ không thể giành vé vào chung kết. Sau trận đấu, anh bật khóc vì tiếc nuối nhưng vẫn nán lại trò chuyện với đối thủ trước khi rời bàn cờ.

Một ngày sau, anh trở lại thi đấu trận tranh hạng ba với Doãn Thăng, một trong những gương mặt nổi bật của thế hệ kỳ thủ trẻ Trung Quốc. Phàn Vĩ thắng cả hai ván, qua đó khép lại giải đấu ở vị trí thứ ba.

Thất bại trước Lại Lý Huynh không khiến anh chững lại. Tháng 5/2026, Phàn Vĩ tiếp tục tham dự Giải cờ tướng mở rộng Tân Thái.

Trên đường vào chung kết, anh lần lượt vượt qua Hoàng Quang Dĩnh, Vạn Khoa và Mạnh Phồn Duệ. Cuộc tranh chức vô địch với Lưu Bách Hoành diễn ra căng thẳng khi hai ván cờ tiêu chuẩn và hai ván cờ chớp phụ đều chưa thể phân định thắng thua.

Đến ván chớp thứ ba, Phàn Vĩ mới giành chiến thắng để nâng cúp. Chức vô địch trở thành một trong những thành tích nổi bật nhất trong sự nghiệp của anh.

Những kết quả ổn định trong năm giúp Triệu Phàn Vĩ tích lũy 2.880 điểm và vươn lên vị trí thứ 5 trên bảng xếp hạng tháng 10.

Anh hơn Vương Vũ Bác 560 điểm. Kỳ thủ sinh sau năm 2000 này từng làm nên lịch sử khi vô địch cá nhân nam  Trung Quốc vào cuối năm 2025. Tuy nhiên, khoảng cách điểm số không có nghĩa Vương Vũ Bác đã sa sút hay Phàn Vĩ hoàn toàn vượt trội về trình độ. Bảng xếp hạng chủ yếu cho thấy Phàn Vĩ đang có một năm thi đấu hiệu quả và tích lũy điểm tốt hơn.

Ở tuổi 34, giữa lúc nhiều tài năng trẻ liên tục xuất hiện, Triệu Phàn Vĩ vẫn giữ được chỗ đứng trong nhóm kỳ thủ hàng đầu. Anh làm được điều đó sau nhiều năm vừa điều trị điều trị bệnh, vừa thích nghi với những giới hạn ngày càng lớn của cơ thể.

Câu chuyện của Phàn Vĩ không chỉ nằm ở vị trí thứ 5 hay những chiếc cúp. Điều đáng nhớ hơn là cách một cậu bé từng tuyệt vọng trước lời tiên lượng của bác sĩ đã tìm thấy lý do để bước tiếp bên bàn cờ.

Bệnh tật khiến đôi chân anh yếu dần nhưng không ngăn được anh học hỏi, thi đấu và theo đuổi lựa chọn của mình. Từ những chuyến tàu dài có chị gái đồng hành đến các giải đấu hàng đầu, mỗi dấu mốc đều được tạo nên bằng nhiều năm bền bỉ.

Triệu Phàn Vĩ không thể lựa chọn căn bệnh mình phải đối mặt. Nhưng anh đã lựa chọn cách sống phần đời của mình: tiếp tục học hỏi, bước vào mỗi ván đấu với quyết tâm cao nhất và không để lời tiên lượng năm 15 tuổi quyết định tương lai.

(Theo: Tuổi Trẻ)

Xem thêm: Nữ sinh 16 tuổi chinh phục top 6 giải Cờ tướng trẻ thế giới