Người đàn ông 45 năm cứu người trên sông Sài Gòn: “Chúng ta chỉ có một cuộc đời để sống”

Căn nhà ghép bằng những tấm ván gỗ của ông Nguyễn Văn Chúc, thường được gọi là Ba Chúc, nằm dưới chân cầu Bình Lợi, TP.HCM. Cửa nhà hướng ra sông và thường để mở để ông có thể quan sát mặt nước.

Chỉ cần nghe tiếng tri hô hoặc nhận được điện thoại báo có người gặp nạn, ông lập tức chạy ra ghe. Công việc ấy đã được ông duy trì suốt 45 năm, bất kể ngày đêm.

Ông không nhớ chính xác mình từng cứu bao nhiêu người hay đưa bao nhiêu thi thể vào bờ. Trong ký ức của người đàn ông 65 tuổi, điều còn lại rõ nhất không phải những lời cảm ơn, mà là niềm vui khi một người được sống tiếp và sự day dứt trong những lần ông không thể đến kịp.

Hơn nửa đời cứu người trên sông

Ông Ba Chúc lớn lên trong một gia đình làm nghề chài lưới. Từ nhỏ, ông đã theo cha lênh đênh trên sông Sài Gòn nên quen thuộc với từng ngã rẽ và sự thay đổi của dòng nước.

Cha ông ngoài đánh cá còn giúp tìm kiếm người mất tích, cứu người gặp nạn và đưa các thi thể trôi sông vào bờ. Mỗi lần đi, ông thường gọi con trai theo hỗ trợ.

Ban đầu, cậu bé Chúc rất sợ khi phải chứng kiến những cảnh tượng trên sông. Có lúc, ông giả bệnh để không phải đi cùng cha. Tuy nhiên, khi hiểu được ý nghĩa của công việc và thương cha vất vả, ông dần vượt qua nỗi sợ.

Công việc ấy tiếp tục theo ông khi trưởng thành. Số điện thoại của ông được người dân sinh sống ven sông, chủ tàu thuyền và lực lượng chức năng truyền cho nhau.

Chiếc điện thoại cũ vừa giúp ông nhận những chuyến chở khách kiếm sống, vừa là đầu mối để người dân liên hệ khi phát hiện người gặp nạn hoặc thi thể trôi trên sông.

Mỗi khi nhận tin báo, ông lập tức điều khiển ghe đến hiện trường. Nếu nạn nhân còn sống, ông đưa họ lên ghe, hỗ trợ hô hấp rồi tìm cách chuyển đến bệnh viện. Với những người đã qua đời, ông đưa thi thể vào bờ và bàn giao cho cơ quan chức năng.

Ông cũng chở thân nhân đi dọc các tuyến sông, kênh rạch ở khu vực Bình Thạnh, Thủ Đức và những vùng lân cận để tìm người mất tích. Tiền công cho mỗi chuyến đi tùy vào khả năng của gia đình.

Với ông, tiền bạc không phải điều quan trọng nhất. Mong muốn lớn nhất là sớm tìm được nạn nhân để người thân không phải tiếp tục chờ đợi và người đã mất được trở về an táng.

Những người được cứu quay lại gọi ông là cha

Trong những người ông Ba Chúc từng kéo khỏi dòng nước, có người sau đó quay lại thăm hỏi và nói lời cảm ơn. Một số người còn xin nhận ông làm cha nuôi.

Có người không trực tiếp được ông cứu nhưng từng chứng kiến ông bỏ dở mọi việc, lập tức lao xuống sông khi thấy một thanh niên gặp nạn. Cảm phục trước hành động ấy, họ xin nhận ông làm người cha thứ hai.

Những mối quan hệ đặc biệt trở thành niềm vui của vợ chồng ông. Bà Nguyễn Thị Hinh, vợ ông, cho biết nhiều người được chồng cứu vẫn thường xuyên đến nhà thăm hỏi vì nhờ có ông, họ được sống tiếp quãng đời còn lại.

Ông Ba Chúc không xem đó là sự trả ơn. Với ông, cứu người là việc cần làm khi nhìn thấy một sinh mạng đang gặp nguy hiểm.

Sau khi đưa người gặp nạn lên bờ, ông thường khuyên họ trở về với gia đình và suy nghĩ lại về quyết định của mình. 

“`Các con phải biết trân trọng tính mạng này vì tất cả chúng ta chỉ có một cuộc đời để sống. Các con vào bệnh viện sẽ thấy các bệnh nhân khao khát sống từng ngày để được bên cạnh gia đình và người thân của mình”, ông thường nói với những người được cứu.

Lời khuyên ấy không mang tính lý thuyết. Nó được đúc kết từ hàng chục năm ông chứng kiến ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết trên sông.

Nỗi day dứt trong những lần không thể đến kịp

Trong suốt nhiều năm đi cứu người trên sông, dù đã cứu sống hàng trăm người, ông Ba Chúc vẫn không thể quên những lần mình đành bất lực.

Có lần, ông phát hiện một người rơi xuống sông và lập tức chạy ra ghe. Tuy nhiên, chiếc ghe cũ di chuyển chậm, khiến ông không thể tiếp cận kịp thời. Hình ảnh nạn nhân chìm xuống dòng nước khiến ông day dứt trong thời gian dài.

Sau những lần như vậy, ông thường trở về trong trạng thái bần thần, không muốn ăn uống. Ông tự trách mình đến muộn dù hiểu có những tình huống nằm ngoài khả năng.

Chính những trường hợp không thể cứu kịp khiến ông luôn để ý mặt sông và giữ điện thoại bên cạnh. Với công việc này, chỉ chậm vài phút, cơ hội giữ lại một sinh mạng có thể đã không còn.

Cửa căn nhà dưới chân cầu Bình Lợi vì thế luôn hướng ra sông. Mỗi tối, sau khi xem thời sự, ông thường nhóm lửa nấu nước pha trà rồi ngồi trước hiên, nhìn về phía cây cầu.

Đó vừa là khoảng thời gian nghỉ ngơi, vừa là cách ông quan sát khu vực đã gắn bó với mình gần nửa thế kỷ. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, ông có thể lập tức chạy ra ghe.

Còn sức khỏe, ông còn tiếp tục cứu người

Ngoài những lần vớt xác, cứu người trên sông, cuộc sống thường ngày của ông Ba Chúc cũng giống nhiều lao động nghèo khác.

Ông nhận chở khách có nhu cầu đi lại trên sông hoặc đưa người đi thả cá phóng sinh. Ai thuê việc gì, ông đều cố gắng làm để có thêm thu nhập.

Trở về nhà, ông phụ vợ đi chợ, nấu ăn và chăm sóc gia đình. Bà Hinh mắc bệnh tiểu đường nhiều năm, phải tiêm thuốc đều đặn vào buổi sáng và tối. Ông là người giúp vợ thực hiện việc này mỗi ngày.

Hai ông bà có năm người con, các con đều đã lập gia đình. Hiện hai vợ chồng chủ yếu nương tựa nhau trong căn nhà ván nhỏ bên sông.

Tuổi cao khiến sức khỏe và khả năng bơi lội của ông không còn như trước. Ông cũng chưa tìm được người muốn tiếp nối công việc nhiều hiểm nguy này.

Dù vậy, ông không có ý định dừng lại khi vẫn còn khả năng giúp đỡ. Ông cho rằng tương lai chưa biết sẽ ra sao, nên chừng nào còn sức khỏe, ông vẫn muốn làm những gì có thể cho người khác.

Sau 45 năm, ông Ba Chúc không xem số người từng được mình cứu là một thành tích. Điều ông quan tâm là mỗi người sau khi trở về có thể hiểu rằng tính mạng không chỉ thuộc về riêng họ mà còn gắn với cha mẹ, con cái và những người đang yêu thương họ.

Bởi vậy, lời nhắn ông dành cho những người từng có ý định từ bỏ cuộc sống vẫn luôn giản dị: khó khăn rồi có thể tìm cách tháo gỡ, nhưng mỗi người chỉ có một cuộc đời để sống.

(Theo: Báo Dân trí)

Xem thêm: Chân dung “người hùng” cứu cả chục người ở Hoà Thịnh bằng chiếc ghe nhỏ