"Thầy giáo" chưa từng đứng trên bục giảng, xây 150 trường học cho em nhỏ vùng cao

Hàng ngàn học sinh từ những vùng quê nghèo khổ, non cao xa xôi trên khắp cả nước đều âu yếm gọi anh Phạm Đình Quý là "thầy giáo", dù anh chỉ là một kiến trúc sư chưa một lần bước lên bục giảng.

Cơ duyên đến với việc từ thiện

Anh Phạm Đình Quý (SN 1973, quê Hưng Yên) vốn là giám đốc công ty xây dựng có tiếng, cuộc sống dư dả, đủ đầy. Thế nhưng một ngày nọ, công ty anh gặp biến cố rồi phá sản, anh Quý mất hết tiền bạc, sự nghiệp, ngay cả gia đình thân yêu cũng không còn trọn vẹn.

Khi ấy, anh cảm thấy quá đỗi tuyệt vọng, chỉ muốn đi tới một nơi nào đó thật xa và ở một mình. Chính từ những chuyến đi xa ấy, anh có cơ duyên đến với việc từ thiện. Từ năm 2013 đến nay, anh đã vận động các nhà thiện nguyện, trực tiếp thi công, xây dựng hơn 150 ngôi trường, nhà bán trú cho các em nhỏ vùng cao.

Anh Quý nhớ lại, năm 2012, anh cùng một vài người bạn tới trường TH Trung Lý (xã Trung Lý, huyện Mường Lát, tỉnh Thanh Hóa) làm từ thiện. Ở đây, anh tình cờ thấy phía xa có những túp lều như lều vịt, lụp xụp, cũ mèm nên gặng hỏi thầy hiệu trưởng. Thì ra, đó là "nhà trọ" của các em học sinh trong trường. Các em đều sống ở rất xa, có em đến vài chục km, bố mẹ đành phải dựng lên những túp lều tạm bợ làm chỗ ăn, chỗ ngủ cho các em.

Bên trong những túp lều con bằng lứa ná chỉ có một ít chăn màn, bếp củi nhỏ để các em sống tạm. Xót xa, anh Quý quyết định tìm cách xây dựng cho các em một căn nhà vững chãi, tử tế. Nghĩ là làm, anh vận động bạn bè, người thân ủng hộ, nhưng ban đầu chỉ được 50-60 triệu. Dù không đủ tiền, nhưng thấy có lỗi với các em, anh Quý đánh liều mua trước nguyên vật liệu rồi bắt đầu xây nhà.

Anh Quý tâm sự: "Nói suông thì chẳng ai tin, nên tôi vừa bắt tay vào khởi công, vừa tiếp tục vận động quyên góp. Chẳng ngờ chỉ sau ít ngày, số tiền ủng hộ lên đến mấy trăm triệu. Qua vài tháng, số tiền quyên góp đã cán mốc gần 700 triệu đồng, tôi hết sức vui mừng và triển khai công tác xây dựng một cách nhanh chóng".

Cứ thế, ngôi nhà bán trú do chàng kiến trúc sư "thất nghiệp" đã được xây lên, đầy đủ cả bếp nấu, bể nước, sân chơi,... Xây xong nhà cho các em ở Mường Lát, thấy còn thừa quá nhiều tiền, anh Quý lại tiếp tục khảo sát, đi khắp các huyện xã vùng cao ở miền Bắc, miền Trung rồi xây thêm vô số nhà bán trú khác.

Những ngôi trường đầy hi vọng cho trẻ nhỏ vùng cao

Một trong những chuyến đi đáng nhớ nhất chính là lần đặt chân tới NậmLuông (Lũng Hồ, Hà Giang), một 'mảnh đất đẹp mê hồn nhưng lại nghèo để tê tái lòng người. Anh kể: "Mình đi xây hơn 100 trường, gặp biết bao nhiêu người nhưng mình không nghĩ khi đến xã Lũng Hồ lại có nhiều điểm trường nghèo đến thế. Nghèo một cách tăm tối, nhất là ở Nậm Luông".

Điểm trường TH Nậm Luông nằm trên một cơn dốc cao, nhìn chẳng khác gì những căn nhà dột nát, tạm bợ xung quanh. Trường chỉ có 2 phòng học, thêm tấm bảng dựng tạm bợ và phòng giáo viên, chỗ nào cũng lụp xụp, chắp vá. Mùa đông gió rít lạnh tê tái, mùa hè thì nước mưa lênh láng ngập tới mắt cá. Cửa nả còn chẳng có thì lấy đâu ra điện, lấy đâu ra bàn ghế tử tế cho học sinh. Anh Quý thầm nghĩ, Nậm Luông quả thực là "xứ sở cách biệt", cớ sao vùng đất này lại nghèo khổ đến thế, lại xa xôi đến thế.

Anh mất tới 2 tháng rưỡi để khảo sát xong trường học, sau đó mới tìm đến nguyên vật liệu và tiến hành xây dựng. Đội thợ xây làm việc liên tục, người dân cũng góp công rất lớn, mỗi người để 2 viên gạch gùi từ đường lớn chuyển vào trong bản. Anh tự nhủ: "Xây xong mình nghĩ nếu ngôi trường này có giá 500 triệu, thì 300 triệu thuộc về nỗ lực và sự giúp sức của dân bản". Sau cùng, ngôi trường với bê tông mái ngói đỏ tươi đã được hoàn thành, là dấu hiệu của sự thay đổi, là điềm báo của một tương lai tràn đầy hy vọng. 

Lần khác, anh nhớ tới lần xây trường học ở Mèo Vạc, dù nhỏ nhưng là công trình khó khăn nhất. Từ hôm đến khảo sát, nhiều người đã can ngăn rằng: "Khó lắm Quý ơi, nhìn nhà dân đều bằng tre nứa chứ có nhà gạch nào đâu...". Dẫu vậy, anh Quý vẫn kiên quyết làm, và chỉ chưa đầy 2 tháng thi công, lớp học cho trẻ em Mèo Vạc đã hình thành. 

Chỉ trong vòng 5 năm, anh Phạm Đình Quý đã vượt hơn 360.000 km, tương đương với 9 vòng trái đất, tiêu tốn đến 1.005 tấn xi măng, 1.050.000 viên gạch, 3.150 khối cát để dựng xây trường học, điểm trường cho trẻ em nghèo vùng cao. Các em nhỏ ở vùng cao luôn nhớ tới anh Quý, thấy anh là hò reo chào đón, rồi lại âu yếm gọi anh là "thầy giáo" dù anh chưa bao giờ giảng bài cho các em. Với chúng, anh là người "thầy" kì diệu đã biến những ngôi trường lụp xụp, cũ nát thành mái trường kiên cố, khang trang. 

Quý "Bừa" nhưng chẳng hề tùy tiện, làm gì cũng sòng phẳng

Nếu hay xem các diễn đàn nổi tiếng, hẳn ta sẽ thấy một tài khoản tên "Bừa" rất năng nổ bình luận và hay đi "xin" tiền. Đó chính là tài khoản của anh Quý, được anh sử dụng để chia sẻ việc làm từ thiện, cũng như vận động ủng hộ, quyên góp cho từ thiện. 

Anh tâm sự: "Ban đầu, tôi chỉ đăng lên mạng xã hội để chia sẻ những việc bản thân làm ở Mường Lát và mong muốn những ai đồng cảm trước hoàn cảnh của các em nhỏ thì chung tay xây dựng sân chơi. Được như vậy cũng mừng rồi! Thế mà tôi quyên góp được hơn 600 triệu đồng, số tiền vượt quá mong đợi, xây được lớp học, nhà giáo viên và sân chơi. Số tiền lúc đó dư ra lại thôi thúc tôi tìm thêm một địa điểm để xây tiếp những điểm trường khác." 

Cứ thế, anh Quý nhận được vô số khoản từ thiện từ lớn đến nhỏ, tất cả đều được anh đổ vào việc xây dựng trường học, nhà bán trú cho trẻ em vùng núi. Dẫu cho từ thiện là con dao hai lưỡi, nhưng chưa bao giờ có ai nghi ngờ tấm lòng của anh "thợ cả" Phạm Đình Quý. Hàng chục tỉ tiền quyên góp vẫn đổ về, lòng người vẫn tin tưởng vào anh bởi anh vô cùng rạch ròi, kê khai công khai mọi hạng mục chi tiết.

Có lẽ, những lần tính toán "sai lệch" duy nhất là khi anh Quý tự tính tiền công cho mình. Công khảo sát tiền trạm (thường mất từ 1-3 triệu mỗi điểm trường) anh tính gần như không công. Đến tiền bản vẽ, giám sát, quản lý… đều được anh gộp tất cả, chỉ bằng công một thợ xây. Thậm chí, ngay cả khi quản lý nhiều điểm xây dựng, anh chỉ tính công mình bằng nửa công thợ xây, không bao giờ hơn!

Với sự cống hiến và hy sinh thầm lặng để gieo chữ cho các em nhỏ vùng cao, năm 2018, anh vinh dự được xướng tên là 1 trong những nhân vật truyền cảm hứng nhất năm 2018 của Wechoice Awards 2018. Với anh Phạm Đình Quý, đó là sự động viên, khích lệ lớn lao giúp anh càng thêm vững bước trên con đường thiện nguyện. Anh Quý tâm sự: "40 tuổi tôi mới băn khoăn với câu hỏi tôi là ai và tôi sẽ làm gì. Rất may, tôi đã không mất quá nhiều thời gian để tìm ra câu trả lời".

Anja Ringgren Lovén: Cô gái từ bỏ công việc tiếp viên hàng không dấn thân làm từ thiện