“Nhà vô địch” từ thiện Chuck Feeney: Hãy cho đi khi bạn còn sống

Khiêm tốn, có đầu óc chiến lược, thương người, có sức lôi cuốn, phức tạp... là những từ ngữ được dùng để mô tả ông Charles F. Feeney (Chuck Feeney) - người sáng lập quỹ từ thiện Atlantic và là người luôn tin rằng cách sử dụng tài sản tốt nhất là mang phần lớn tài sản giúp đỡ người khác.

"Nhà vô địch" từ thiện

Tỷ phú Chuck Feeney sinh năm 1931, là một người Mỹ gốc Ireland. Cách đây vài năm, truyền thông quốc tế bắt đầu gọi ông là "James Bond của giới từ thiện”.

Vị tỉ phú có trái tim nhân ái này thông thạo 2 thứ tiếng là Pháp và Nhật. Ông là người xây nên đế chế các cửa hàng miễn thuế. Từ nhỏ, ông đã nghĩ ra đủ mọi cách để kiếm tiền như gõ cửa từng nhà bán thiệp Giáng sinh, dọn tuyết trên đường hay nhặt bóng trên sân golf... 

Chuck Feeney bắt đầu kinh doanh với bạn học cùng Đại học từ thập niên 50 của thế kỷ trước: Bán rượu không thuế cho thủy thủ Mỹ. Sau đó, ông bán xe hơi cho lính Mỹ và lập nên chuỗi cửa hàng miễn thuế ở các cửa khẩu, với doanh thu đạt 3 tỷ USD/năm.

Vào những năm 60, khi Nhật Bản tổ chức thế vận hội và dỡ bỏ hạn chế du lịch nước ngoài, Chuck Feeney đã nhân cơ hội này để thu tiền của khách du lịch Nhật. đó là những khoản tiết kiệm khổng lồ của người Nyhataj bỏ ra mua sắm rượu, nước hoa, đồ trang sức miễn thuế... tại các địa điểm nổi tiếng như Hawaii, Hong Kong, San Francisco, Saipan và Guam.

Tuy sở hữu khối tài sản 8 tỷ USD nhưng Chuck Feeney sống rất đơn giản, không xa hoa. Chẳng bao giờ thắt cà vạt Hermes hay mang giày Gucci.

Theo New York Times, trong nhiều năm sống ở New York, bữa trưa của ông không phải ở các nhà hàng sang trọng mà là các khu nhà Irish Pavillion Tommy Makem trên phố East 57th - nơi ông ăn bánh mì kẹp thịt.

Chuck Feeney còn là người sống kín tiếng. Mãi đến năm 1988, thế giới mới biết về sự giàu có của ông. Lần đầu tiên Forbes ước tính Feeney có khoảng 1,3 tỷ USD và xếp thứ 31 tại Mỹ. Tuy nhiên, tài sản thực của ông vẫn là một ẩn số, chỉ sau những lần làm từ thiện thế giới mới biết được.

Chuck Feeney sống siêu giản dị và tiết kiệm. Ông khắt khe với bản thân, gia đình nhưng hào phóng với người dưng. Ông ghét sự phung phí, không muốn con cái trở thành con nhà giàu hư hỏng. Ông bắt chúng làm hầu bàn, bồi bàn khách sạn, thu ngân trong các kỳ nghỉ hè. Và chúng phải lao động để hiểu giá trị của đồng tiền từ nhỏ. 

Ông hà khắc với con cái đến mức mà cô con gái cả từng nói rằng, cách làm của cha đã giúp họ sống như những người bình thường, làm được việc đáng làm và kiếm đủ tiền để chi tiêu cho cuộc sống.

Chuck Feeney sống với quan điểm: "Bạn chỉ có thể mặc một chiếc quần vào cùng thời điểm". Vị tỷ phú này thích kiếm tiền nhưng không muốn sở hữu chúng, tiền quá nhiều cũng không đem tiêu xài hết. Ông từng sống trong căn hộ đi thuê và dùng toàn bộ tài sản quyên góp cho tổ chức từ thiện. Các con ông phải tự lăn lội kiếm sống để trưởng thành.

Chuck Feeney và triết lý "cho đi khi còn sống"

Trong suốt hơn 30 năm trời, Chuck Feeney đã đi khắp nơi trên thế giới để làm từ thiện từ tài sản 8 tỷ USD của mình. Ông tập chung làm từ thiện ở các mảng: Giáo dục, khoa học, chăm sóc y tế... tại Mỹ, Úc, Việt Nam, Nam Phi và Ireland.

Quỹ từ thiện Atlantic Philanthropies do ông sáng lập đã rót khoản tiền cuối cùng trị giá 7 triệu USD vào cuối 2016 cho Đại học Cornell nhằm hỗ trợ sinh viên làm công tác dịch vụ cộng đồng. Chuck Feeney đã hoàn thành khát vọng “cho đi khi còn đang sống” và chính thức rỗng túi.

Chuck Feeney từng chia sẻ trên tờ New York Times rằng: "Bạn luôn lo lắng khi phải quản lý quá nhiều tiền như thế, nhưng chúng tôi dường như đã làm việc đó khá tốt”.

Hồi đầu năm 2017, tổng giá trị tài sản của ông chỉ còn hơn 2 triệu USD. Vào năm 2018, vợ chồng ông sống trong một căn hộ thuê ở San Francisco.

Chuck Feeney từng làm từ thiện tại Việt Nam. Quỹ Atlantic Philanthropies bắt đầu rót tiền vào chỉ vài năm sau khi chiến tranh kết thúc, tài trợ bắt đầu từ miền Trung như xây dựng trường Đại học Đà Nẵng.

Cả 2 người con gái của ông là Diane Feeney và Juliette Feeney cũng tiếp tục theo gót cha làm từ thiện. Họ làm chủ tịch của một số tổ chức từ thiện của gia đình và cộng đồng.

Quỹ Atlantic Philanthropies của Feeney bắt đầu sứ mệnh “làm rỗng túi” từ năm 1982 với ước mơ muốn tạo ra sự thay đổi lớn cho cuộc sống của những người gặp khó khăn. Vị tỷ phú này mơ ước mang lại hòa bình cho Bắc Ireland, hiện đại hóa hệ thống chăm sóc y tế của Việt Nam hay biến Roosevelt Island của New York trở thành một trung tâm công nghệ.

Đến nay, tỷ phú Chuck Feeney đã xây cả ngàn tòa nhà khắp châu lục nhưng tên của ông không hề xuất hiện ở bất kỳ công trình nào. Trong nhiều năm, Quỹ Atlantic Philanthropies của Feeney yêu cầu những người được hưởng lợi không được công khai sự tham gia giúp đỡ của họ.

Vị tỷ phú hào phóng nhất hành tinh luôn làm thiện nguyện với triết lý "hãy cho đi khi còn sống". Ông không muốn nói nhiều, không muốn khoe khoang những việc mình đã làm. Ông âm thầm hành động, mang lại hạnh phúc cho nhiều người. 

Nói về chuyện quyên góp toàn bộ tài sản để làm từ thiện, New York Time từng hỏi tỷ phú Chuck Feeney: “Vì sao ông lại quyên góp hết gia tài của mình?” Ông trả lời đơn giản: “Chỗ Thượng đế ở không có ngân hàng, mỗi người đều là trần trụi sinh ra, cuối cùng cũng đơn độc ra đi, không ai có thể mang theo tài phú và danh tiếng mà bản thân đã đau khổ tìm kiếm cả đời”.

Xem thêm: Tỷ phú Jim Simons: "Cỗ máy kiếm tiền vĩ đại nhất mảng tài chính hiện đại", nhà từ thiện hào phóng