8X dành cả thanh xuân để đồng hành, giúp đỡ người "có H"

Chị Lê Thị Thái Uyên (32 tuổi) bắt đầu câu chuyện hỗ trợ, giúp đỡ người "có H" (người nhiễm HIV) mình bằng ký ức về những năm tháng tuổi thơ: "Lúc tôi 6, 7 tuổi, huyện Nhà Bè và quận 7, TP Hồ Chí Minh có nhiều "gái nhảy tàu" (những cô gái bán dâm cho thủy thủ tàu viễn dương khi tàu cập cảng). Mẹ thường đạp xe chở tôi từ quận 4 xuống đó để hỗ trợ các chị ấy... Hồi ấy tôi không biết sợ, chỉ thấy vui vì chưa hiểu công việc của mẹ. Mãi sau này lớn lên tôi mới hiểu thêm về công việc đó".

Cũng theo chị Uyên, mẹ là đồng đẳng viên ở Quận 4. Lúc chị Uyên còn nhỏ, mẹ vừa làm đồng đẳng vừa đi hỗ trợ các chị em mại dâm, "có H". Những lúc như vậy, mẹ thường để chị ngồi sau yên xe đạp, chở đi theo.

Những hoạt động đậm chất nhân văn của mẹ ngày ấy đã tác động nhất định đến chị Uyên để sau này chị quyết định tiếp nối hành trình của mẹ. Năm 22 tuổi, chị Uyên trở thành đồng đẳng viên tại Quận 4.  Từ ngày đó trở đi, cuộc sống của chị gắn liền với những người "có H".

Chị Uyên có nhiệm vụ hỗ trợ những đối tượng có thể lây nhiễm HIV biết cách dự phòng lây nhiễm. Thời gian đầu mới làm công việc này, chị Uyên cũng bỡ ngỡ lắm. Cô gái trẻ ngày đó phải lân la tiếp cận, gặp gỡ những người phụ nữ đang hành nghề mại dâm ngoài đường để tư vấn, chia sẻ, phát vật phẩm y tế hữu ích cho họ.

Đến giờ, chị Uyên vẫn nhớ như in những khó khăn hồi mới theo nghiệp của mẹ: "Khó khăn nhất vẫn là tiếp cận những người đang hoạt động tại các tụ điểm dành cho giới trẻ như quán cà phê, quán bia, massage... Bởi các tụ điểm này thường có quản lý, để tiếp cận, tôi phải vào quán nhiều lần.

Lắm lúc lân la, ra vào ở quán nhiều lần, tôi bị những người ở đây hiểu nhầm là đang giành khách của các cô gái bán dâm. tôi bị họ nhìn với những ánh mắt không mấy thiện cảm. Hơn thế, việc thuyết phục các đối tượng này sử dụng các biện pháp bảo vệ, an toàn rất khó. Có người, tôi thuyết phục mãi vẫn không nghe".

Thay vì chán nản, sợ hãi mà rút lui, chị Uyên cố gắng đeo bám, tìm cơ hội để trò chuyện với những người có nguy cơ lây nhiễm HIV. Từ nói chuyện, chia sẻ, tạo lòng tin đến từ từ tác động họ thực hiện các biện pháp an toàn, điều trị nếu bị nhiễm. Với cách làm từ tốn này, chị Uyên dần lấy được lòng tin từ những người "có H" và những người có nguy cơ nhiễm H.

"Chỉ cần tạo lòng tin với người 'thủ lĩnh' của nhóm đối tượng, người này sẽ tự động truyền tải thông điệp của mình đến các thành viên trong nhóm. Cách này thường nhanh và hiệu quả hơn việc đi thuyết phục từng người một", chị Uyên chia sẻ thêm.

Công việc đầy "nhạy cảm" của chị Uyên ban đầu cũng gặp phải nhiều ánh mắt kỳ thị. Bởi họ cho rằng, chỉ có người nhiễm mới đủ "gan dạ" để theo đuổi công việc này. Thế nhưng, chị Uyên là một người hoàn toàn bình thường, chị với công việc này vì mong muốn mở ra một cách cửa khác tươi đẹp hơn cho người "có H".

Trong hành trình vì cộng đồng này, chị Uyên đã gặp không ít những trường hợp có số phận éo le, những trường hợp khiến người ta phải rơi nước mắt. Chị kể, có một bà mẹ trẻ "có H" ở Khánh Hòa đã tìm đến chị. Người ta tìm đến chị khi không còn lựa chọn nào khác, không còn đường nào để đi nữa. Chị là người mở ra cánh cửa khác cho họ.

Người phụ nữ đó làm việc trong một tụ điểm mại dâm rồi yêu, có 3 con với bạn trai. Khi xét nghiệm phát hiện "có H" và đã lây cho cả 3 con. Quá tuyệt vọng, người mẹ trẻ đã lấy dao lam rạch tay để tự sát cùng các con.

Song khi được chị Uyên tư vấn, cho biết nếu tuân thủ phác đồ điều trị, các con đều có thể sống tốt, khỏe mạnh. Nhờ có những lời khuyên của chị Uyên mà người mẹ này thay đổi suy nghĩ, sống chọn cách sống vui vẻ, lành mạnh cùng các con.

Một trường hợp khác là bạn nam tên Q. 20 tuổi. Người này quyết định từ bỏ cái chết để làm lại cuộc đời sau khi được chị Uyên tư vấn. 

Chị Uyên kể, Q. nhiễm HIV  từ người bạn gái sau 3 tháng sống thử. Khi phát hiện "có H", Q. bị gia đình, người thân kỳ thị, xa lánh. Gia đình Q. không ăn chung, uống chung, không quan tâm đến Q.. Họ bỏ mặc Q. làm gì thì làm vì nghĩ anh chẳng sống được bao lâu nữa.

Sau rất nhiều đau đớn, dằn vặt, Q. tìm đến chị Uyên để trút bầu tâm sự. Sau khi được chị Uyên khuyên ngăn, chia sẻ, Q. đã chấp nhận điều trị. Đến nay, tải lượng của Q. dưới ngưỡng phát hiện. Q. sống khỏe, gia đình vui, không kỳ thị nữa.

Không chỉ giúp đỡ những cô gái mại dâm, những người không may "có H", chị Uyên còn đồng hành cùng trẻ em "có H" ở Bệnh viện Nhi đồng 1, Nhi Đồng 2 TP Hồ Chí Minh vào thứ Hai và thứ Năm hằng tuần. Chị có mặt tại bệnh viện để trò chuyện, sinh hoạt cùng các bệnh nhi.

Nhìn thấy những đứa trẻ thơ vô lo vô nghĩ "có H", chị đau lòng vô cùng. Vì thế, chị luôn tìm kiếm những điều tốt nhất cho các bé. Chị chia sẻ về tinh thần, ngược xuôi lo xe đưa các bé từ nhà đến viện điều trị, ôm hồ sơ đi xin tiền viện phí cho các bé bệnh nặng... Miễn là hỗ trợ được các bé, khó mấy chị Uyên cũng cố.

Trường hợp của hai đứa con của người mẹ tên K. là chị nhớ nhất. K. có 3 con nhưng khi xét nghiệm chỉ có 2 đứa con sau "có H". Biết tin, chồng K. nổi giận, đánh đập K. và 2 đứa con vô tội. Người này không đồng ý đưa đi xét nghiệm, đồng thời cấm vợ con điều trị.

Không chịu nổi cảnh ấy, K. dắt con trốn về quê. Biết tin, Thái Uyên đã tìm cách hỗ trợ công việc cho K.m, giúp cô và hai con được điều trị thành công.

Với chị Uyên, điều đáng quan tâm nhất là để những đứa trẻ bước vào tuổi dậy thì tuân thủ việc điều trị. Bởi ở tuổi này, tâm sinh lý thay đổi, trẻ dễ bị tổn thương, dễ nổi loạn... Trẻ có thể bỏ điều trị và lây nhiễm bệnh cho người khác.

Khi đó, Uyên phải trở thành người chị, người bạn tạo niềm tin cho các em để chúng mở lòng chia sẻ. Từ đó khuyên bảo, đồng hành, hỗ trợ các em tuân thủ điều trị, tránh lây nhiễm cho người khác. Chỉ khi tạo đường lòng tin cho người "có H" thì mới có thể giúp đỡ được họ.

Cho đến thời điểm hiện tại, chị Thái Uyên vẫn miệt mài góp sức hỗ trợ những người "có H" mà chẳng sợ những điều tiếng những ánh mắt kỳ thị. Sau 10 năm hỗ trợ người "có H", chị Uyên được đề cử Giải thưởng Nguyễn Thị Định năm 2019 và là điển hình thực hiện tốt việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh năm 2020. Chị Uyên cũng là 1 trong những Gương sáng phụ nữ năm 2018.

Xem thêm: Sau cơn mưa trời lại sáng: Chuyện bác sĩ - sĩ quan Nguyễn Quang Ánh nhiễm HIV vượt qua bi kịch cuộc đời