Hội chứng Tic ở trẻ: Có dấu hiệu gia tăng, nguyên do là dùng điện thoại nhiều?

Hội chứng Tic là gì?

Tics hay hội chứng Tic (Tourette) được định nghĩa là các cử động cơ nhanh, đột ngột, lặp lại khong có nhịp điệu bao gồm cả âm thanh hoặc giọng nói. Hội chứng Tourette được chẩn đoán khi trẻ có cả tics vận động và âm thanh kéo dài > 1 năm. Chẩn đoán dựa vào lâm sàng. Tics chỉ được xử lý nếu chúng cản trở các hoạt động hoặc hình ảnh bản thân của trẻ; điều trị có thể bao gồm Can thiệp Hành vi Toàn diện cho Tics và clonidine hoặc thuốc chống loạn thần.

Đây là những rối loạn khiến trẻ lặp đi lặp lại hành động không chủ ý, không kiểm soát được như lắc đầu, chớp, giật mắt, càu nhàu, khụt khịt mũi hay hắng giọng. Hội chứng Tic thường xuất hiện từ thời thơ ấu, biểu hiện lần đầu khi trẻ khoảng 5 tuổi, phổ biến ở nam hơn nữ. Có nhiều trường hợp chỉ kéo dài khoảng 1 năm, cũng có người trải qua cảm giác rung giật phát triển thành rối loạn mạn tính.

Triệu chứng xác định hội chứng Tic

Học viện Tâm thần Trẻ em và Vị thành niên Mỹ cho biết, có 3 loại rối loạn TIC, gồm rối loạn TIC thoáng qua, hội chứng Tourette và rối loạn TIC tạm. Hội chứng này thường xảy ra ở trẻ em dưới 18 tuổi. Có khoảng 20% trẻ ở độ tuổi đi học mắc phải rối loạn TIC, các triệu chứng thường trầm trọng khi trẻ ở độ tuổi 11-12, sau đó giảm dần khi trẻ bước vào giai đoạn dậy thì.

Triệu chứng xác định của rối loạn TIC có thể được phân loại gồm:

Cảm giác động cơ: chúng bao gồm các nhịp như cử động đầu và vai, nhấp nháy, giật, đập, nhấp ngón tay hoặc chạm vào đồ vật hoặc người khác.

Âm thanh: rối loạn TIC gây ra những rối loạn âm thanh, ví dụ như trẻ hay ho, hắng giọng hoặc càu nhàu, hoặc lặp lại các từ hoặc cụm từ.

Ngoài ta, TIC cũng có thể biểu hiện qua những cơn rung giật đột ngột và thoáng qua sử dụng ít nhóm cơ. Ví dụ như ngoáy mũi, trợn mắt hoặc hắng giọng; cảm giác phức tạp liên quan đến các chuyển động phối hợp sử dụng một số nhóm cơ; những cơn ngứa ngáy thường xuất hiện trước một cảm giác khó chịu, chẳng hạn như ngứa hoặc ngứa ran. Nếu không được điều trị, kiểm soát sớm, TIC có thể gây ra các triệu chứng nặng hơn như rối loạn lo lắng, phấn khích, tức giận và mệt mỏi, dễ cáu gắt khi thời tiết khắc nghiệt...

Cần lưu ý, dạng Tic phức tạp kéo dài lâu hơn, diễn ra đồng thời các Tic đơn giản bao gồm Tic phức tạp về vận động như nhại động tác của người khác, vuốt tóc, đá chân, nhảy… hoặc về âm thanh nói các từ hoặc các câu lặp đi lặp lại và không phù hợp với bối cảnh, la hét…

Nguyên nhân của hội chứng Tic

Thời gian gần đây, Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP Hồ Chí Minh) tiếp nhận nhiều trẻ đến khám và điều trị do mắc phải hội chứng Tic. Ngày 8/11, một bệnh nhi nam (10 tuổi) được đưa đi khám ở khoa Nhiễm - Thần kinh Bệnh viện Nhi đồng 1. Bé có các biểu hiện như nheo mắt, lắc đầu liên tục không kiểm soát, tay chân bị giật,... Qua thăm khám, các bác sĩ xác định bệnh nhi mắc phải hội chứng Tic.

Bác sĩ Lý Hiển Khánh, khoa Nhiễm - Thần kinh Bệnh viện Nhi đồng 1 cho biết, qua thăm khám và làm các xét nghiệm thì bệnh nhi này vẫn tỉnh táo, tiếp xúc bình thường không giống như mắc các bệnh về cơ thần kinh.

Tuy nhiên, qua tìm hiểu người nhà cho biết ở nhà bệnh nhi này sử dụng điện thoại, ipad chơi game và xem ti vi rất nhiều, nhất là trong thời gian giãn cách xã hội vì dịch bệnh. Bệnh nhân được xác định mắc phải hội chứng Tic - hội chứng rối loạn vận động. Sau thời gian hạn chế sử dụng các thiết bị điện tử và sử dụng thuốc liều thấp, bệnh nhi đã có nhiều cải thiện.

Số trẻ đến khám và mắc phải hội chứng này đang gia tăng trong thời gian gần đây. Chẳng hạn, trước kia trung bình 1-2 ngày khoa mới tiếp nhận 1-2 trường hợp, giờ mỗi ngày tiếp nhận tới 5-6 trường hợp.

Nguyên nhân trẻ mắc hội chứng Tic gia tăng có thể là do thời gian gian cách xã hội trẻ ở nhà và tiếp xúc màn hình máy tính, điện thoại, xem tivi quá nhiều. Hội chứng này có thể điều trị được, tuy nhiên trẻ rất dễ bị tái phát lại.

“Trẻ mắc hội chứng Tic có thể vận động sinh hoạt bình thường nhưng do trẻ có những hành động như lắc đầu, giật vai, tay chân liên tục không kiểm soát được nên dễ bị kỳ thị, khiến trẻ tự ti và ảnh hưởng đến học tập ở trẻ. Để phòng ngừa hội chứng này, phụ huynh nên cho trẻ tham gia các hoạt động thể dục thể thao, hạn chế trẻ sử dụng các loại màn hình ti vi, điện thoại..”, bác sĩ Lý Hiển Khánh thông tin.

Tờ Medical News Today trích dẫn các nghiên cứu cho biết đến nay nguyên nhân chính xác của rối loạn TIC vẫn chưa xác định. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho biết một số đột biến gen cụ thể có thể có vai trò gây ra các rối loạn TIC. Các chất hóa học trong não như là glutamate, serotonin và dopamine cũng có liên quan đến rối loạn này.

Các chuyên gia nhận định, rối loạn Tic tuy không gây nguy hiểm tính mạng nhưng ảnh hưởng lớn tới tinh thần của trẻ và cả gia đình. Trẻ em bị rối loạn mạn tính có chất lượng cuộc sống thấp hơn, lòng tự trọng thấp hơn so với những trẻ không có một trong những tình trạng này.

Theo báo Tin Tức, VnExpress

Xem thêm: Tâm lý ám ảnh quá mức về tình yêu không được hồi đáp nguy hiểm như thế nào?