"Gia Định tam hùng": Danh hiệu người đời gọi 3 dũng tướng dưới thời vua Gia Long

"Gia Định tam hùng" là danh hiệu mà người đời dùng để nói 3 vị dũng tướng của vua Gia Long Nguyễn Ánh.

Chi Nguyễn
Chi Nguyễn 20/08
Sống Đẹp
Nguồn: Internet

Nói về cụm từ "Gia Định tam hùng", đó là danh hiệu mà người xưa dùng để xưng tụng 3 vị dũng tướng của vua Gia Long Nguyễn Ánh. 3 người đó là Đỗ Thanh Nhơn, Châu Văn Tiếp và Võ Tánh, họ đều là dũng tướng nhưng lại có cái chết đầy bi kịch.

Trong đó phải kể đến Võ Tánh (武性, 1768-1801), vị tướng được coi là dũng mãnh bậc nhất của vua Gia Long. Ông là người có công giúp Nguyễn ánh chống nhà Tây Sơn, và mất trước khi triều Nguyễn chính thức thành lập. Ban đầu, vì không phục nhà Tây Sơn, ông cùng anh trai là Võ Nhàn đã tập hợp lực lượng nổi dậy, tự xưng là  Nghĩa quân Kiến Hòa (sử gọi là Kiến Hòa Đạo) rồi chiếm giữ vùng Gò Công.

gia-dinh-tam-hung-danh-hieu-nguoi-doi-goi-3-dung-tuong-nha-nguyen
"Gia Định tam hùng" là danh hiệu mà người xưa dùng để gọi 3 vị dũng tướng của vua Gia Long Nguyễn Ánh

Sau này, ông đầu quân cho chúa Nguyễn Ánh, ghi được nhiều chiến công lớn, được chúa gả cho em gái là công chúa Ngọc Du. Năm 1799, Võ Tánh theo Nguyễn Ánh tiến đánh thành Quy Nhơn, sau khi chiếm thành thì đổi tên là thành Bình Định. Thế nhưng, trước khi triều Nguyễn được thành lập, ông đã qua đời vì tuẫn tiết cố thủ thành.

Năm 1801, Nguyễn Ánh đem quân rút về Gia Định, lúc này Võ Tánh và Lễ bộ tham tri Ngô Tùng Châu ở lại trấn giữ thành Bình Định. Ngay sau đó, đại quân Tây Sơn dưới quyền chỉ huy của Thái phó Trần Quang Diệu và tướng Võ Văn Dũng đến bao vây. Cuộc bao vây kéo dài tới 14 tháng. Lúc này, Nguyễn Ánh cùng Lê Văn Duyệt và Võ Di Nguy đem đại binh ra tìm cách ứng cứu, thậm chí đánh thắng thủy quân Tây Sơn ở đầm Thị Nại, thế nhưng vẫn không thể giải vây thành Bình Định. 

gia-dinh-tam-hung-danh-hieu-nguoi-doi-goi-3-dung-tuong-nha-nguyen
Võ Tánh và Lễ bộ tham tri Ngô Tùng Châu ở lại trấn giữ thành Bình Định

Võ Tánh và Ngô Tùng Châu cho người lén đem mật thư cho Nguyễn Ánh, khuyên ông nên đánh Phú Xuân, còn mình thì ở lại cầm chân quân Tây Sơn. Chúa Nguyễn nghe theo, đến tháng 5/1801 thì chiếm được Phú Xuân. Trần Quang Diệu và Võ Văn Dũng nghe tin Phú Xuân thất thủ, đem quân ra cứu nhưng bị chặn đường, đành phải quay lại.

Trần Quang Diệu liền đem quân trở lại đánh thành Bình Định. Lúc ấy, trong thành binh sĩ lâu ngày thiếu lương thực, có người khuyên Võ Tánh nên chạy thoát, nhưng ông cương quyết ở lại. Tương truyền, ông nói rằng: "Không thể được. Ta phụng mạng giữ thành này, nên thề với thành cùng sống chết. Nếu bỏ thành mà hèn nhát trốn lấy một mình, thì sau này còn mặt mũi nào trông thấy chúa thượng?".

gia-dinh-tam-hung-danh-hieu-nguoi-doi-goi-3-dung-tuong-nha-nguyen
Võ Tánh sai thuộc hạ lấy rơm củi chất dưới lầu Bát Giác, đổ thuốc súng rồi châm ngòi tự vẫn, Ngô Tùng Châu cũng uống thuốc độc tự sát

Sau đó, Võ Tánh sai người trao cho Trần Quang Diệu một bức thư, theo đó tha chết cho quân sĩ trong thành. Rồi ông sai thuộc hạ lấy rơm củi chất dưới lầu Bát Giác, đổ thuốc súng rồi châm ngòi tự vẫn, Ngô Tùng Châu cũng uống thuốc độc tự sát. Trần Quang Diệu sau khi chiếm được thành, xúc động trước sự trung dũng của Võ Tánh và Ngô Tùng Châu, sai người tẩm liệm thi hài hai ông tử tế và tha cho hàng binh nhà Nguyễn.

Biết tin chồng tuẫn tiết, công chúa Ngọc Du khóc ông bằng bài thơ như sau:

"Những tưởng ra tay giúp nước nhà

Ai dè binh địa nổi phong ba

Xót người vị quốc liều thân ngọc

Khiến thiếp cô phòng ủ mặt hoa

Gối mộng mơ màng duyên nợ cũ

Đài mây xiêu lạc phách hồn xa"

gia-dinh-tam-hung-danh-hieu-nguoi-doi-goi-3-dung-tuong-nha-nguyen-8
Biết tin chồng tuẫn tiết, công chúa Ngọc Du đã khóc chồng bằng một bài thơ. Ảnh minh họa

Sau khi qua đời, thương cảm cho Võ tướng quân, dân Bình Định có câu ca: "Ngó lên ngọn tháp Cánh Tiên/ Cảm thương quan Hậu thủ thành ba năm". Vua Gia Long cũng truy tặng Võ Tánh là Dực vận công thần Thái úy Quốc công; đến năm Minh Mạng thứ 12 (1831), Võ Tánh được truy phong là Hoài Quốc công (懷國公).  Vợ ông là công chúa Ngọc Du cũng được truy tặng làm Phúc Lộc Thái trưởng công chúa.

gia-dinh-tam-hung-danh-hieu-nguoi-doi-goi-3-dung-tuong-nha-nguyen
Lăng Võ Tánh trong di tích thành Hoàng Đế

Mộ Võ Tánh nằm trong nội cung thành Hoàng Đế ở Bình Định, có hình tròn phía trên đắp biểu tượng con dơi (có tài liệu ghi thi hài đã bị cháy hết), nằm kế mộ Ngô Tùng Châu (đã được cải táng về Phù Cát). Sau này, vua Gia Long sai lập một mộ nữa cho ông ở Phú Nhuận, chôn hình nhân bằng sáp.

gia-dinh-tam-hung-danh-hieu-nguoi-doi-goi-3-dung-tuong-nha-nguyen
Võ Quốc Công Miếu

Hiện nay, con đường mang tên Võ Tánh ở phường 1, thành phố Mỹ Tho của tỉnh Tiền Giang, nằm ở khu vục chợ Mỹ Tho. Ngoài ra, đầu ấp Gò Tre, xã Long Thuận, thị xã Gò Công (Tiền Giang) có ngôi đền thờ Võ Tánh mang tên Võ Quốc Công Miếu.

Có một ông tiến sĩ người Việt cai rượu nhờ... gái đẹp

Đang tải bình luận...

Đọc thêm

Vị danh tướng này công sức to lớn trong công cuộc tạo lập xứ Đàng Trong của chúa Nguyễn. Ông còn có tài mưu lược sáng suốt được ví như Gia Cát Lượng của nhà Thục thời Tam Quốc.

Nguyễn Hữu Dật - danh tướng văn võ song toàn có tài xem thiên văn như Gia Cát Lượng
0 Bình luận

Với tài cầm quân thao lược của mình, Lý Ông Trọng đã khiến giặc Hung Nô kinh sợ, không dám xâm phạm biên ải nhà Tần khiến Tần Thủy Hoàng vô cùng nể phục.

Danh tướng nước Việt khiến quân Hung Nô khiếp sợ, được Tần Thủy Hoàng đúc tượng, gả công chúa là ai?
0 Bình luận

Phạm Ngũ  Lão là vị tướng tài của Hưng Đạo Vương, có duyên dẹp loạn biên ải, trấn áp lân bang xâm phạm khi từng góp công đánh thắng giặc Nguyên Mông, 3 lần đánh Ai Lao, 1 lần bình Chiêm.

Phạm Ngũ Lão - vị tướng đánh trận bách chiến bách thắng khiến lân bang khiếp sợ
0 Bình luận

Tin liên quan

Hãy mở rộng trái tim để cảm nhận cuộc sống tuyệt vời. Trái tim ấy sẽ được sưởi ấm bằng những ngọn lửa cháy sáng bởi tình yêu thương chân thành từ người khác.

Đừng chỉ nhìn cuộc sống bằng mắt mà hãy cảm nhận bằng trái tim
0 Bình luận

Sau gần 1 ngày bị tố "làm người ta có bầu rồi chối bỏ trách nhiệm", Ngô Quyền Linh đã chính thức lên tiếng.

Ngô Quyền Linh lên tiếng: Chuyện diễn ra đêm qua hoàn toàn là bịa đặt
0 Bình luận

Jack Ma từng nói, nếu năm 30 tuổi chưa đạt được gì nổi bật, nhất định ta đã đi sai đường ở một phương diện nào đó.

Tỷ phú Jack Ma: Nếu 30 tuổi vẫn chưa kiếm ra tiền, nhất định phải kết giao với 3 kiểu người này
0 Bình luận

img

Bài mới

Giữa trời giá rét, người đàn ông Hà Nội nhảy xuống sông cứu cụ ông gặp nạn

Thấy người đàn ông không may gặp nạn rơi xuống sông, anh Hùng vội vàng nhảy xuống cứu giúp, người vợ ở trên bờ hô hoán mọi người đến trợ giúp.

Thanh Tú
Thanh Tú 2 ngày trước
Cô dâu Bắc Ninh mang 'cả mâm cỗ Việt' sang Iraq

Sang Iraq theo chồng, Ngọc Huyền, 29 tuổi, từng khóc vì không nuốt nổi bát cơm và nghĩ mình 'không sống nổi ở đây' nhưng dần xoay xở để duy trì cơm Việt mỗi ngày.

Hải An
Hải An 3 ngày trước
Thầy trò vùng cao Lâm Đồng  mổ 13 con lợn tự nuôi đón Tết sớm

Giữa sân trường bộn bề lá dong và khói bếp, thầy trò trường nội trú Đam Rông cùng mổ 13 con lợn tự nuôi, gói bánh chưng đón Tết sớm.

Hải An
Hải An 4 ngày trước
Cụ ông U90 ở Lâm Đồng xúc động đến lạc giọng khi gặp lại con trai thất lạc 46 năm

Giây phút đoàn tụ cùng người con trai thất lạc 46 năm, cụ Xuyến xúc động đến lạc giọng giữa sân khấu vì niềm hạnh phúc vỡ òa.

Hải An
Hải An 5 ngày trước
Chủ trọ TP.HCM tổ chức bữa cơm tất niên ấm cùng và lì xì mỗi phòng 500.000 để đón Tết

Khu trọ do chị Nương quản lý nổi tiếng với những quy tắc đặc biệt, người thuê hàng chục năm. Năm nay, chị quyết định lì xì mỗi phòng 500.000 đồng và tổ chức bữa cơm tất niên ấm cúng.

Hải An
Hải An 08/02
Ấm lòng hình ảnh bạn trẻ xứ Nghệ rửa xe, bán cà phê gây quỹ hỗ trợ bà con khó khăn dịp Tết

Hoạt động rửa xe từ thiện của các đoàn viên thanh niên gây quỹ hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn dịp Tết, lan tỏa tinh thần sẻ chia, trách nhiệm vì cộng đồng.

Linh vật 'Ngựa thương' được bán với giá hơn 222 triệu đồng, toàn bộ tiền dành hỗ trợ người nghèo

Linh vật “Ngựa thương” của nghệ nhân Bùi Văn Quân được bán với giá hơn 222 triệu đồng, toàn bộ số tiền dùng hỗ trợ người khó khăn tại Bắc Ninh dịp tết Nguyên đán.

Hải An
Hải An 04/02
Cụ ông 91 tuổi ở TP.HCM soạn tự tay soạn quà tết, viết lời nhắn nhủ yêu thương gửi con cháu

Vì tuổi già sức yếu không thể về quê đón Tết, cụ ông 91 tuổi tự tay sắm bánh kẹo, viết lên đó những lời yêu thương để gửi về cho con cháu.

Hải An
Hải An 03/02
Nghệ nhân Quảng Trị bán bức tượng ngựa được làm kỳ công trong 6 tháng để gây quỹ giúp đỡ người dân khó khăn dịp Tết

Anh Đinh Văn Tâm cùng cộng sự đã thực hiện một bức tượng linh vật ngựa độc đáo trong 6 tháng liền, bán gây quỹ hỗ trợ người dân khó khăn dịp Tết.

Thanh Tú
Thanh Tú 31/01
Khen thưởng nam sinh Đăk Lăk kịp thời hỗ trợ phi công trong vụ rơi máy bay

Kịp thời tiếp cận, hỗ trợ phi công bị thương sau khi nhảy dù thoát hiểm, một nam sinh lớp 11 ở Đăk Lăk đã được chính quyền địa phương biểu dương, khen thưởng.

Hải An
Hải An 29/01
Từ chỉ đạo của Tổng Bí thư đến ngôi trường “5 sao” ở xã biên giới Si Pa Phì được Sun Group hoàn thiện thần tốc sau 6 tháng

Ngôi trường “5 sao” ở xã biên giới Si Pa Phì có tổng mức đầu tư 228,5 tỷ đồng, do liên danh Tập đoàn Sun Group và Công ty Thương mại và Xây dựng số 6 thực hiện, từ nguồn vốn hỗ trợ của TP. Hà Nội và nguồn xã hội hóa.

Xúc động khoảnh khắc chàng trai cõng mẹ nhận bằng tốt nghiệp xuất sắc ngành Dược 

Khoảnh khắc Trí Dũng (34 tuổi) cõng mẹ 72 tuổi bị bệnh nặng khi lên bục nhận bằng tốt nghiệp xuất sắc ngành Dược, sau 5 năm ngược xuôi vừa học vừa gánh vác gia đình khiến ai chứng kiến cũng nghẹn ngào, xúc động.

Hải An
Hải An 27/01
Xúc động bố mẹ chồng ở Nghệ An làm 50 mâm cỗ gả con dâu cũ

Trong lễ vu quy, bố mẹ đẻ và bố mẹ chồng cũ của Xuân đều là đại diện của phía nhà gái, đứng ra trao dâu, nhận rể.

Hải An
Hải An 26/01
Ấm lòng hành động nhặt được của rơi trả người đánh mất của cậu học trò nghèo Đà Nẵng

Nhặt được chiếc ví có hơn 6,4 triệu đồng, cậu học trò vùng cao Đà Nẵng đã mang nộp cho nhà trường để trả lại người đánh rơi. Hành động này đã nhận được “bão tim” từ cộng đồng mạng.

Hải An
Hải An 22/01
Áo dài và “ma sát văn hóa” - Góc nhìn từ webinar “Giao tiếp liên văn hóa - Giữ bản sắc, Mở tư duy”

Khi khoảng cách địa lý ngày càng bị xóa nhòa, thách thức lớn nhất của hội nhập không còn nằm ở ngôn ngữ, mà ở việc con người làm thế nào để giữ được bản sắc của mình trong môi trường đa văn hóa. Webinar “Giao tiếp liên văn hóa - Giữ bản sắc, Mở tư duy” do Hồng Lĩnh Education tổ chức đã mở ra một không gian đối thoại nghiêm túc về cách người Việt có thể bước ra thế giới với tâm thế chủ động, tự tin và không đánh mất căn tính văn hóa.

img
Đề xuất