Cùng chiếm được Tây Thục, vì sao Lưu Bang lại làm nên đại nghiệp còn Lưu Bị thì không?

Trong lịch sử, cả Lưu Bang lẫn Lưu Bị từng đem quân đi chinh chiến và đánh chiếm Tây Thục. Thế nhưng vì sao Lưu Bang lại có thể thống nhất thiên hạ, lập nên triều đại nhà Hán huy hoàng tới 400 năm, còn Lưu Bị lại thất bại ê chề? Tuy mọi sự so sánh đều là khiên cưỡng, nhưng có thể điểm qua những nguyên do sau:

Địa hình khác biệt

Năm xưa, khi Lưu Bang bắt đầu tấn công Ba Thục thì lập tức biết đây là nơi hiểm địa. Ba Thục là vị trí dễ thủ khó công, là một trong những điểm chiến lược của Lưu Bang. Ba Thục tuy hoang vắng nhưng lại có thổ nhưỡng phì nhiêu, sau này khi Lưu Bang đánh bại nhiều vị tướng khác thì nơi đây càng phát triển. Chiếm được Ba Thục, Lưu Bang không chỉ có kho lương thảo dồi dào, mà còn có mảnh đất phì nhiêu Quan Trung.

Trong khi đó, vào thời Tam Quốc thì đô thành nhà Hán đã chuyển tới Lạc Dương. Cứ địa Quan Trung năm nào đã dần lụi tàn, không thể so với thời nhà Tần khi đó. Ngoài ra, việc lựa chọn vùng Hán Xuyên làm căn cứ không phải là bước đi đúng đắn, bởi nơi đây dù kinh tế ổn định cũng có cản trở lớn là địa hình hiểm trở. 

Nhân tài

Khi Lưu Bang xông pha thiện hạ, có thể nói dưới trướng ông toàn những vị nhân tài văn võ song toàn. Về mưu lược có Trương Lương, hậu cần có Tiêu Hà, võ tướng có Hàn Tính, Phàn Khoái, Lộ Quán,...

Lưu Bị tất nhiên cũng sở hữu nhiều vị quân sư, tướng lĩnh tài ba, nhưng nếu đem so thì còn thua kém mấy vị năm xưa. Xét về mưu lược thì Gia cát Lượng có thể so với Trương Lương, Bàng Thống cũng có thể miễn cưỡng so với Tiêu Hà. Thế nhưng tài năng của Hàn Tín năm xưa thì nhà Thục chưa có ai theo kịp.

Cục diện

Vào thời Lưu Bang, các nước chư hần gần như là khác họ tộc, do đó dễ lôi kéo phản gián, địch thủ chỉ có một. Ngay cả khi Hàn Tín ở đất Tề cũng chưa bị phản kháng. Địch thủ của Lưu Bang lúc bấy giờ là Hạng Vũ, tuy là chiến thần dũng manh nhưng lại không có mưu lược, tầm nhìn.

Trong khi đó, vào thời Tam Quốc, Lưu Bị phải đối phó với Tào Tháo và Tôn Quyền. Tuy các bên thỉnh thoảng có liên minh, nhưng trên thực tế thì chiến tranh chẳng có tình bạn vĩnh cửu, chỉ có lợi ích bất biến. Thời bấy giờ, hình thế 3 nước tạo thành hình chân vạc, khi Tào Tháo chiếm giữ trung nguyên, Lưu Bị chiếm giữ Ích châu thì họ Tôn chiếm giữ Giang Đông. Lưu Bị cùng lúc phải đối đầu với Tào Tháo văn võ toàn tài, có tài mưu lược, cầm quân và cả Tôn Quyền với khả năng chính trị, mưu lược hơn người. 

Thế lực

Hán Sở tranh hùng, Lưu Bang dù phải đối đầu với Hạng Vũ, nhưng lại có quân lực mạnh mẽ. Hàn Tín đánh đông dẹp bắc, chiếm Yến, diệt Triệu, phá Ngụy, cướp Tề, khiến Lưu Bang có thể nắm tới gà nửa thiên hạ. Quả thực, thế lực của Lưu Bang khi đó quá mạnh.

Về phần Lưu Bị, tuy cắt cứ Ba Thục xưng đế, nhưng xét về quân lực thì nhân khẩu, binh sĩ lại ít hơn so với hai địch thủ còn lại. Tào Tháo nắm quá nửa thiên hạ, tiềm lực tài chính, kinh tế, quân đội đều vượt xa.

Số trời

Có một yếu tố khác khó có thể định đoạt, đó chính là số mệnh. Vạn vật trên đời đều có số mệnh, có sinh lão bệnh tử, hợp rồi lại tan âu cũng là chuyện thường tình. 

Lưu Bang có được quá nhiều thuận lợi, trong khi Lưu Bị lại không. Không thể nhận xét rằng Lưu Bị thua kém Lưu Bang, mà chỉ có thể nói rằng Lưu Bị không có đủ yếu tố thuận lợi mà thôi. Ngay cả Thủy Kính Tiên Sinh cũng đã dự đoán được kết cục, trước cả khi Gia Cát Lượng xuống núi, ấy là: "Khổng Minh gặp được minh chủ, nhưng lại không gặp đúng thời".

(t/h)

Xem thêm: 3 nhân tài khiến Lưu Bị tiếc nuối cả đời vì bỏ lỡ, có người ngang tài với Gia Cát Lượng