Chưa cần vời tới Gia Cát Lượng, Lưu Bị vẫn có trận đánh vĩ đại nhất đời

Vào thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc, Lưu Bị, Tào Tháo và Tôn Quyền tạo ra thế chân vạc giằng co nhiều năm. Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, Lưu Bị được mô tả là người hiền có tài dụng người, thu phục nhân tâm. Thế nhưng, theo một số nhà nghiên cứu lịch sử, đây lại là nhân vật phức tạp, đa diện và dễ gây tranh cãi.

Theo đó, trong trận Xích Bích được cho là trận đánh vĩ đại nhất cuộc đời Lưu Bị, thì ông lại chỉ đóng... vai phụ. Thực tế, chiến thắng lớn nhất của ông chính là trận Hán Trung, nơi ông gần như dốc toàn lực với 10 vạn quân đối đầu với phe Tào Tháo. Trận Hán Trung diễn ra vào giai đoạn 217-219, tập hợp gần như toàn bộ danh tướng cũng như mưu sĩ thời bấy giờ ở phe Thục Hán. Khi ấy, chỉ có Gia Cát Lượng do đang ở Thành Đô lo việc hậu cần và Quan Vũ đang trấn giữ Kinh Châu là không tham gia. 

Hán Trung (nay thuộc tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc) có vị trí địa lý quan trọng, là thung lũng nằm giữa hai ngọn núi. Đây là nơi có nhiều đường núi hẹp nằm giữa, dẫn ra nhiều khu vực rộng lớn ở hai phía Bắc - Nam. Muốn xuống phía Nam chinh phạt Thục Hán, quân Tào Ngụy cần đi qua Hán Trung và ngược lại. 

Lúc bấy giờ, Trương Lỗ, một thủ lĩnh quân phiệt thời Tam Quốc, là người đã kiểm soát Hán Trung suốt 20 năm cho đến khi thế chân vạc thời Tam Quốc hình thành. Năm 215, Tào Tháo xuất binh đánh Hán Trung, Trương Lỗ không đánh được phải hàng. Lúc này, tư Mã Ý khuyên Tào Tháo nên kéo quân xuống Tay Xuyên (nay thuộc tỉnh Tứ Xuyên) đánh sâu vào đất Thục. Thế nhưng Tào Tháo gạt đi, chỉ để Hạ Hầu Uyên, Trương Cáp ở lại trấn thủ.

Mùa đông năm 217, Lưu Bị ra lệnh cho Trương Phi cùng Mã Siêu đem quân đi phía Bắc, dư định cô lập Hán Trung. Thế nhưng, kế hoạch này thất bại, Trương Phi bảo toàn tính mạng nhưng Ngô Lan phe Thục Hán lại bỏ mạng. Đến tháng 4 năm sau, Lưu Bị giao Gia Cát Lượng trấn giữ Thành Đô, còn bản thân trực tiếp thống lĩnh đại quân cùng quân sư Pháp Chính và lão tướng Hoàng Trung và các bộ tướng khác dẫn quân tiến về Hán trung.

Ban đầu, Lưu Bị đem quân công kích ải Dương Bình là cửa ngõ vào Hán Trung. Thế nhưng, tại đây ông bị tướng Tào Ngụy là Hạ Hầu Uyên kháng cự quyết liệt nên không thành. Nghe lời khuyên của Pháp Chính, Lưu Bị cho hạ trại ở núi Định Quân là cửa ngõ phía tây Hán Trung. Hạ Hầu Uyên thấy vậy liền đem quân đánh úp Lưu Bị, nhưng bị Hoàng Trung phục kích nên bỏ mạng.

Biết tin, Tào Tháo sau khi thống lĩnh đại quân gồm 10 vạn binh sĩ liền kéo quân từ Trường An tới Hán Trung. Lưu Bị biết tin, lại hiểu Tào Tháo hành quân đường xa cần nhiều lương thảo, bèn phái binh đi cướp lương. Hoàng Trung và Triệu Vân không chỉ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ này mà còn thành công bẻ gãy các đợt phản công. Chưa kể, họ còn thừa cơ truy kích ngược quân Ngụy tới sông Hán Thủy, khiến phe Tào Tháo chịu tổn thất. Sau chiến thắng này, phe Lưu Bị chủ trương phòng ngự, chỉ chống trả đợt tấn công lẻ tẻ chứ không chủ động nữa.

Tháng 5/219, thời tiết chuyển sang mùa hè nên quân Ngụy liên tục gặp nhiều bất lợi. Khi đó Tào Tháo đã 64 tuổi, không chắc có thể đánh bại quân Lưu Bị nên đành từ bỏ Hán Trung, rút về Trường An. Trước khi rút lui, Tào Thái nói: "Ta vốn không tin là Lưu Bị có tài đến thế. Bên cạnh hắn hiện đã có người tài".

Câu này được cho là ám chỉ Pháp Chính, là mưu sĩ được Tào Tháo ngưỡng mộ nhất. Đáng tiếc, Pháp Chính qua đời sớm do bệnh nặng năm 220, hưởng dương 45 tuổi. Trong trận Hán Trung năm đó, trừ Quan Vũ và Gia Cát Lượng không trực tiếp tham gia, có thể nói Lưu Bị đã đem tất cả tinh hoa của Thục Hán.

Theo các chuyên gia, một mãnh tướng của Lưu Bị không được nhắc tới trong sử sách Trung Quốc giai đoạn này là Ngụy Diên. Ngụy Diên chắc hẳn cũng tham gia cùng Lưu Bị nhưng không quá nổi bật, sau này được tin tưởng trao trọng trách trấn thủ Hán Trung.

Về binh lực của Lưu Bị, khởi đầu chiến dịch Hán Trung có thể ông đã cầm trong tay 5 vạn quân. Sau đó kết hợp với quân tiếp viện từ Kinh Châu, quân của Mã Siêu và Lưu Chương, tổng cộng phải có tới 10 vạn người. Có nghĩa là lúc đó Lưu Bị đã cầm quân tương đương phe Tào Tháo, nhiều hơn tổng binh lực Lưu Bị đem đánh Đông Ngô trong trận Di Lăng (221-222).

Vì thế, có thể nói trận Hán Trung là chiến thắng vĩ đại nhất cuộc đời Lưu Bị, là lần đầu ông trực tiếp đánh bại Tào Tháo. Đây cũng là trận chiến minh chứng rằng Lưu Bị không hề phụ thuộc vào Gia Cát Lượng. Tuy nhiên, tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa của tác giả La Quán Trung lại đề cao công lao của Gia Cát Lượng trong trận Hán Trung. Trên thực tế, Pháp Chính mới là quân sư của Lưu Bị trong trận này.

Không lâu sau, Lưu Bị xưng làm Hán Trung vương, đứng ngang hàng với Ngụy vương Tào Tháo. Cũng nhờ chiến thắng Hán trung, con trai Lưu Bị là Lưu Thiện có thể trụ vững trước các thế lực phương bắc trong hơn 40 năm sau.

Tuy nhiên, sau trận đánh này, phe Lưu Bị suy yếu rõ rệt. Đến tháng 7/219, Quan Vũ tự ý cầm quân đánh Tào Ngụy và sa bẫy. Sau đó, ông bị Tôn Quyền đánh úp từ phía sau cướp mất Kinh Châu dẫn đến mất mạng. Do đó, đến khi qua đời vào năm 223, Lưu Bị không làm nên được kỳ tích nào khác như trận Hán Trung.

Theo Sina

Xem thêm: 5 nhân vật khiến Mã Tư Ý "khiếp vía": Khổng Minh chỉ đứng thứ 3, vậy ai là số 1?