Gỏi đu đủ Thái là món gì và vì sao hôm nay Google Doodle tôn vinh gỏi đu đủ Thái?

Gỏi đu đủ Thái là món gì?

Theo Wiki, gỏi đu đủ Thái có tên gọi là Som tam hoặc som tum, phiên âm ra tiếng Việt làm xổm tam; tên trong tiếng Isan là tam bak hung. Đây là một loại gỏi cay với nguyên liệu chính là đu đủ xanh bào sợi. 

Gỏi đu đủ Thái là 1 trong những món ăn siêu nổi tiếng tại xứ sở chùa Vàng - Thái Lan. Món ăn này xuất hiện trên đường phố, trong chợ ẩm thực và cả trong những nhà hàng sang trọng, đẳng cấp tại Thái Lan. 

Hiện nay, món gỏi đu đủ Thái đã "vượt biên" sang nhiều nước ở khu vực Đông Nam Á cũng như châu Á. Trong đó, phổ biến nhất là tại Campuchia, Lào và Việt Nam. 

Vào ngày 14/12/2012, Cục Xúc tiến Văn hóa Thái Lan đã đăng ký món Som Tum là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đến năm 2011, CNN tổng hợp 50 món ăn ngon nhất thế giới, trong đó, gỏi đu đủ Thái nằm ở vị trí thứ 46.

Vì sao Google Doodle tôn vinh gỏi đu đủ Thái?

Cách đây ít ngày, Google Doodle đã tôn vinh phở - một trong những món ăn mang tính biểu tượng của ẩm thực Việt Nam. Và đến hôm nay 14/12/2021, Google Doodle tiếp tục lan tỏa hình ảnh về ẩm thực với việc tôn vinh món gỏi đu đủ Thái.

Theo Google Doodle, giống như nhiều món ăn được yêu thích khác trên thế giới, nguồn gốc của gỏi đu đủ Thái vẫn còn là một bí ẩn. Hầu hết các nhà nghiên cứu lịch sử về ẩm thực đều tin rằng, món gỏi đu đủ này có nguồn gốc từ Lào. Bởi trong lịch sử, món này từng rất phổ biến ở vùng Issan, bao gồm các khu vực nằm ở phía Đông Bắc Thái Lan và tiếp giáp với biên giới Lào. 

Cũng theo Google Doodle, công thức làm món gỏi đu đủ Thái gồm ớt Thái cay, đường thốt nốt, tỏi, tôm, nước mắm, lạc, chanh, cà chua bi, đậu xanh và đu đủ xanh.

Thuật ngữ “Som Tum” là sự kết hợp của hai từ được dùng tại vùng Isaan, mang nghĩa là “vị chua cay” và “giã nát”, phản ánh bước đầu tiên trong quá trình chuẩn bị cho món gỏi này. Trong đó, cối và chày được sử dụng để nghiền một số nguyên liệu. 

Sau đó, nước sốt được trộn với các nguyên liệu còn lại, phủ đậu lạc rang lên trên để tăng thêm vị mặn. Thành phẩm cuối cùng là một món gỏi sở hữu đồng thời vị mặn, ngọt, cay, chua và đắng - một sự kết hợp hương vị đặc trưng cho ẩm thực Thái Lan.

Việc làm gỏi đu đủ Thái Lan sẽ có hương vị hơn khác nhau do văn hóa ẩm thực của từng vùng miền có sự khác nhau. Tuy nhiên, có thể nhận thấy, đặc trưng của món gỏi này chính là đu đủ, vị mặn, ngọt, cay, chua, đắng hòa quyện với nhau.

Gỏi đu đủ Thái ở Việt Nam có gì khác?

Một vài năm trở lại đây, gỏi đu đủ Thái "đổ bộ" về Việt Nam. Tuy nhiên, phổ biến nhất là ở khu vực TP Hồ Chí Minh. Các quán gỏi đu đủ Thái ở Sài Gòn mọc lên như nấm, mỗi quán đều rất đông khách ghé qua, có quán ngày bán đến 100kg đu đủ.

So với phiên bản gốc, gỏi đu đủ "made in Việt Nam" được các quán biến tấu nguyên liệu và gia vị cho phù hợp với thực khách. Chẳng hạn, độ cay được giảm theo yêu cầu của khách hàng. Mắm trộn làm gỏi sẽ làm mắm chín chứ không phải mắm sống. Khi đã giã xong, gỏi còn được rắc thêm một ít ngò gai, đậu phộng nữa.

Với món gỏi đu đủ Thái chuẩn thì có 4 vị là ngọt, chua, cay, mặn mà không cần chan nước mắm. Khi thực khách ăn sẽ thấy được độ tươi ngon, sần sật của đu đủ, vị ngọt dịu của đường thốt nốt thêm chút beo béo, mặn mặn của ba khia. Chỉ tưởng tượng thôi mà đã ứa nước miếng rồi!

Thông thường, một phần gỏi đu đủ Thái có giá khoảng 40.000 đồng. Và tại Sài Gòn có một số quán gỏi nổi tiếng như: Gỏi đu đủ Thái Lan NANI-SomTum Thai; Gỏi đu đủ Ty Thy; Gỏi đu đủ Thái Lan của chị Loan.

Cách làm gỏi đu đủ Thái đơn giản tại nhà

1. Nguyên liệu:

Bao gồm, đu đủ xanh, đậu đũa (hoặc đậu cove), cà chua bi, chanh, tỏi, ớt, tôm khô, đường, đậu phộng, nước mắm.

2. Sơ chế

- Bào đu đủ thành sợi.

- Bóc sạch vỏ tỏi.

- Tôm khô đem ngâm khoảng 30 phút cho mềm; rửa sạch; để ráo nước.

- Đậu đũa, cà chua rửa sạch, xắt miếng.

- Lạng rang chín, bóc vỏ.

- Nước mắm hòa với đường theo khẩu vị của từng gia đình.

3. Chế biến

Như các bạn đã biết, đặc trưng của gỏi đu đủ Thái chính là giã. Dụng cụ cần phải có là chày và cối để giã tổng hợp tất cả nguyên liệu cho hòa quyện với nhau:

- Cho tỏi, ớt vào giã nhuyễn

- Tiếp theo, cho tôm đã ngâm vào giã cùng. Khi tôm đã nát, cho thêm nước mắn, chanh.

- Tiếp đó cho đường thốt nốt, nước chanh, đậu đũa, cà chua vào giã. Các bạn đập dập đẫu đũa, còn cà chua không nên đâm quá mạnh vì nó sẽ bị nát.

- Cuối cùng, cho lạc vào trộn. Trọn đều tất cả rồi nếm xem vừa miệng chưa là được.

Lưu ý: Nếu trộn ăn liền và muốn đu đủ thấm hơn thì các bạn nên cho đu đủ vào đâm chung với các nguyên liệu khác nhé!

Xem thêm: Hôm nay Google Doodle vinh danh Kano Jigoro - ông tổ môn Judo Nhật Bản: Từ cậu bé yếu ớt đến bậc thầy võ thuật