Ý nghĩa tràng hạt trong Đạo Phật

Tràng hạt là một trong những vật dụng thường thấy trong muôn ngàn phương tiện tu tập của Đạo Phật. Vậy ý nghĩa của tràng hạt là gì?

Chi Nguyễn
Chi Nguyễn 25/04
Theo dõi
Sống Đẹp
Nguồn: Internet

Tràng hạt là gì?

Tràng hạt hay chuỗi tràng hạt là vật dụng được sử dụng trong việc tụng kinh Phật giáo. Tràng hạt là một vòng xâu hạt, các hạt có thể làm bằng gỗ, thảo mộc, bằng xương, bằng đá hay thậm chí bằng plastic. Cũng có khi, tràng hạt được làm bằng thủy tinh, ngà voi, san hô, mã não, hổ phách.

Nguồn gốc của tràng hạt

Không chỉ Phật giáo mới sử dụng và đề cập tới chuỗi hạt. Nó được sử dụng bởi các thành viên của các truyền thống tôn giáo khác nhau như Ấn Độ giáo, Phật giáo, Kitô giáo, Hồi giáo, đạo giáo và đức tin của Baha'i.

Tràng hạt được dùng để đánh dấu các lần lặp lại các bài cầu nguyện, tụng kinh hay các việc sùng kính. Tùy theo tôn giáo hoặc cách sử dụng, tràng hạt lại có số lượng hạt khác nhau.

y-nghia-trang-hat-trong-dao-phat

Nguồn gốc chính xác của hạt cầu nguyện vẫn không chắc chắn. Dù vậy, việc sử dụng tràng hạt sớm nhất trong lịch sử có lẽ đến từ những lời cầu nguyện Ấn Độ giáo (Hindu) ở Ấn Độ. Về sau Phật giáo có thể vay mượn khái niêm chũi hạt cầu nguyện từ Ấn Độ giáo. Người theo đạo Hindu dùng một loại hạt gọi là rudrāka để xâu thành tràng hạt, tương truyền là loạt hạt cây mọc lên từ nước mắt của thần Siva.

Trong Kinh điển Phật giáo, khởi nguyên của tràng hạt và lần chuỗi hạtđến từ ự khai thị của Đức Phật đối với Vua Ba Lưu Ly đã được ghi chép lại trong Kinh Mộc Hoạn Tử. Kinh chép rằng:

Một thời Đức Phật cùng giáo đoàn của ngài du hóa trong núi Kỳ Xà Quật (Grdhrakùta), nước La Duệ Kỳ (Ràjagrha) quốc vương trong thời nạn ấy tên là Ba Lưu Ly, sai sứ giả đến chốn Phật để xin Thế Tôn đặc biệt rủ lòng thương xót, cho pháp yếu để có thể tu hành được dễ dàng và trong đời mai sau xa lìa được mọi khổ não. 

y-nghia-trang-hat-trong-dao-phat

Đức Phật bảo sứ giả về thưa với nhà vua rằng: nếu nhà vua muốn diệt được phiền não chướng, báo chướng nên xâu một chuỗi tràng 108 hạt bằng hạt cây tra (mộc hoạn tử) và thường đem theo mình. Ngài lại dặn, khi đi, khi ngồi, khi nằm thường nên chí tâm, không phân tán ý, xưng danh hiệu: Phật, Pháp, Tăng mỗi lần, lần qua một hạt cây tra.

Vì sao tràng hạt có 108 hạt?

Tràng hạt của Đạo Phật có 108 hạt, giống như các giáo phái khác ở Ấn Độ. Dù vậy, về sau để tiện lợi cho các nghi thức, tràng hạt được xâu chuỗi đa dạng hơn.

108 hạt tượng trưng cho 108 phiền nã, gồm 88 kiến hoặc, 10 tư hoặc và 10 triền. Con số 108 cũng được lý giải theo nhiều ý nghĩa khác, chẳng hạn như nó tương đương với số lượng của đối tượng được niệm.

108 = 6x3x2x3, đó là 6 trần (sắc, thanh, hương, vị, xúc và pháp) x 3 thời (quá khứ, hiện tại và vị lại) x 2 trạng thái của tâm (nhiễm và tịnh) x 3 trạng thái của thọ (ưa, không ưa và trung lập). 108 còn là con số 11 x 22 x 33 = 1 x 4 x 27. Đây có lẽ là những quan niệm liên quan đến vấn đề số học của người Ấn Độ xưa.

y-nghia-trang-hat-trong-dao-phat

Lại nói, người ta cho rằng thân thể ta có 108 luân xa. Con số 108 có gồm có số 1 - sự hợp nhất, tức là nhất; số 8 - vô cùng, tức là dị; và số 0 - trung gian, trung đạo với nghĩa không, tánh không.

Trong tràng hạt có một hạt gọi là hạt Sumeru hay Meru, chúng ta thường gọi là hạt Tu di hoặc hạt Di đà, đó là hạt thứ 109, là chỗ giáp nối của vòng tròn. Theo nghi thức, khi lần tràng, không được vượt qua hạt này, lần đến hạt này thì lần ngược trở lại, như trong kinh Kim cương đỉnh du già niệm châu có câu: “Hạt giữa tiêu biểu Phật Di đà, chớ lần qua, phạm tội việt pháp”. Tuy nhiên, trong việc xâu chuỗi hạt, tùy cách xâu mà có thể có hoặc không có hạt thứ 109 này.

Ý nghĩa tràng hạt trong Đạo Phật

Căn cứ vào pháp số tổng thành mà tràng hạt lại có ý nghĩa khác nhau. Chẳng hạn:

- Chuỗi 108 hạt là biểu thị cho cầu chứng 108 pháp Tam Muội mà đoạn trừ 108 phiền não.

- Chuỗi 54 hạt là biểu thị cho 54 cấp vị quá trình tu hành của Bồ Tát, tức là Thập Tín, Thập Trú, Thập Hạnh. Thập Hồi Hướng, Thập Địa và Tứ Thiện Căn Nhân Địa.

- Chuỗi 42 hạt là biểu thị cho 42 cấp vị quá trình tu hành của Bồ Tát, tức là Thập Trú, Thập Hạnh, Thập Hồi Hướng, Thập Địa và Đẳng Giác, Diệu Giác.

y-nghia-trang-hat-trong-dao-phat

- Chuỗi 27 hạt là biểu thị cho 27 cấp vị của Tiểu Thừa tu hành Tứ Hướng Quả, tức là 18 bậc Hữu Học của Tứ Hướng Tam Quả trước, với 9 bậc Vô Học của Đệ Tứ Quả A La Hán.

- Chuỗi 21 hạt là biểu thị cho 21 vị, tức là Thập Địa, Thập Ba La Mật và quả vị Phật.

- Chuỗi 14 hạt là biểu thị cho 14 Pháp Vô Úy của Bồ Tát Quán Thế Âm.

- Chuỗi 1.080 hạt là biểu thị cho 10 cảnh giới, mỗi cảnh giới đều có 108, cho nên cộng thành 1.080.

Ngoài ra còn có chuỗi 36 hạt và  chuỗi 18 hạt, được cho là có ý nghĩa tương đồng với chuỗi 108 hạt. 

Tổng hợp

Xem thêm: Y là gì và những điều chưa biết về pháp phục của người xuất gia?

Đọc thêm

Cô Bé Cửa Suốt là vị thánh cô linh thiêng nổi tiếng khắp vùng Quảng Ninh. Tiệc Cô Bé Cửa Suốt rơi vào tháng 3 âm lịch hàng năm, vậy cụ thể đó là ngày nào?

Cô Bé Cửa Suốt là ai và tiệc Cô Bé Cửa Suốt vào ngày nào?
0 Bình luận

Tích trượng là một trong những pháp khí quan trọng của Phật giáo, thường được chư Phật và đệ tử mang theo khi đi khất thực, thuyết pháp.

Tích trượng trong Đạo Phật là gì? 
0 Bình luận

Bảng khánh là gì mà thường xuyên xuất hiện ở đình miếu, đền, chùa? Bảng khánh có ý nghĩa ra sao?

Bảng khánh là gì: Pháp khí thường thấy của Phật giáo hiếm ai hiểu rõ
0 Bình luận

Tin liên quan

Hãy lưu những mở bài dưới đây lại để về tham khảo và rút ra bí quyết viết mở bài thu hút người đọc nhé!

Mở bài 9+ của các thủ khoa, giám khảo đọc là mê
0 Bình luận

Làm cha mẹ, thành công nhất là nuôi nấng con cái trở thành đứa trẻ giàu lòng biết ơn. Đó chính là phúc báo lớn nhất của một gia đình.

Phúc báo lớn nhất của một gia đình là giáo dưỡng ra một đứa trẻ biết ơn
0 Bình luận

Ngày 26/4 năm 2023 là ngày gì, có sự kiện gì đặc biệt, có tốt không, có thích hợp để cúng tế, cưới xin,... là thắc mắc của nhiều người.

Ngày 26/4 năm 2023 là ngày gì?
0 Bình luận


Bài mới

TS Phật học Khangser Rinpoche - tác giả 'Làm chủ cuộc đời, sống hạnh phúc' đến Việt Nam

Năm 2025, TS Phật học Khangser Rinpoche trở lại Việt Nam với chỗi Pháp hội quy mô lớn nhất từ trước đến nay nhằm lan tỏa về một hành trình tràn ngập tình yêu thương và hạnh phúc.

Ngài Khangser Rinpoche thăm và giảng pháp tại chùa Bái Đính và các địa phương

Pháp Hội 2025 do Tôn sư Khangser Rinpoche chủ trì sẽ diễn ra tại nhiều tỉnh thành trên cả nước từ tháng 3 đến đầu tháng 4/2025. Đây là cơ hội quý báu để Phật tử Việt Nam được tiếp cận và học hỏi giáo lý từ một bậc thầy uyên bác.

Hội Xuân Yên Tử vùng đất linh thiêng trong kí ức của người Việt từ xưa tới nay

Theo thông tin chính thức từ Ban tổ chức, Lễ hội Xuân Yên Tử 2025 được chính thức khai hội vào ngày 10, tháng Giêng, năm Ất Tỵ (tức ngày 07/02/2025) tại Trung tâm Văn hóa Trúc Lâm (xã Thượng Yên Công, TP Uông Bí) và kéo dài suốt ba tháng đầu năm.

Phật gia giảng 'tướng do tâm sinh': Tâm an thì đất bằng, không chấp cầu thì ung dung

Tướng tại tâm sinh, tâm an thì đất bằng, không chấp không cầu thì ung dung, tự tại. Đó là cái quy luật bất di bất dịch trong cuộc đời này...

Đức Phật giảng về 2 dạng người hiếm có khó tìm trên đời: Ai may mắn gặp nhất định phải học hỏi

Đức Phật nói "trên đời có hai hạng người tốt nhất. Một là hạng người không bao giờ lầm lỗi. Còn hạng thứ hai là biết mình lầm lỗi mà lo ăn năn, sám hối, tránh không tái phạm”.

Đức Phật dạy: Ngày nào tâm bình an ấy là ngày tốt

Nếu tin vào nhân quả thì ngày nào hội tụ đủ duyên lành thì đó là ngày tốt. Mỗi người luôn sống đạo đức, tạo phước thiện nhiều thì đó là ngày tốt. 

18 nhọt độc - Câu chuyện Phật giáo về luật nhân quả

Vì kiếp trước xem nhẹ mạng người vô tội nên kiếp này vị hòa thượng phải chịu nỗi đau đớn. Đó là luật nhân quả báo ứng.

Xin thầy hãy cởi trói cho con - Câu chuyện Phật giáo đáng suy ngẫm

Năm 12 tuổi, Tứ Tổ lên chùa nhờ Thiền sư Đạo Tín cởi trói. Khi nghe thiền sư nói một câu chí lý, Tứ Tổ lập tức thấy mình được giải thoát.

Đức Phật dạy: Phụ nữ só 5 nỗi khổ cần được thấu hiểu

Phụ nữ thân mang thiên chức làm mẹ nên có cấu trúc sinh lý đặc thù, làm phái yêu và dĩ nhiên có những nỗi khổ riêng khác biệt với phái mạnh.

Quy định về việc tấn phong Giáo phẩm Thượng tọa Giáo hội Phật giáo Việt Nam

Tấn phong hàng giáo phẩm Thượng tọa đối với các vị Đại đức có tuổi đời từ 45 tuổi trở lên, tuổi đạo từ 25 hạ lạp trở lên, có đạo hạnh tốt, có công đức với đạo pháp và dân tộc, có đóng góp cho Giáo hội Phật giáo Việt Nam.

3 nguyên tắc nhẩm niệm khi đứng trước Bồ Tát Quan Thế Âm để được phù hộ độ trì một đời bình an

Bạn hãy ghi nhớ 3 nguyên tắc khấn niệm Bồ Tát Quán Thế Âm dưới đây để có thể được Ngài phù hộ độ trì cho tai qua nạn khỏi, một đời bình an.

3 câu chuyện ngắn nơi cửa Phật giúp ngộ ra trí huệ thâm sâu của cả đời người

Những câu chuyện ngắn nơi cửa Phật dưới đây chứa đựng triết lý nhân sinh sâu sắc của cả đời người có thể giúp bạn ngộ ra nhiều điều.

Tổ thiện nguyện Hoa Sen: Cúng dường chư Tăng Ni mùa An cư kiết hạ

Ngày 23/6/2024, Tổ thiện nguyện Hoa Sen đã tổ chức thành công chương trình cúng dường chư Tăng Ni trong mùa an cư kiết hạ, một nét đẹp văn hoá trong Phật giáo. Đây là dịp các Tăng Ni thúc liễm thân tâm, trau dồi Tam vô lậu học (Giới - Định - Tuệ), tinh tấn tu đạo trong suốt 3 tháng.

GHPGVN kỷ luật Thượng tọa Thích Chân Quang: Cấm thuyết giảng dưới mọi hình thức trong 2 năm

Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã có biện pháp kỷ luật với Thượng tọa Thích Chân Quang, trong đó có nội dung không được thuyết giảng dưới mọi hình thức trong 2 năm.

Cửa thiền sáng chữ tâm của nhà sư Thích Minh Đạo

Thiền thất của nhà sư Thích Minh Đạo là mái nhà chung của trẻ em mồ côi, lang thang cơ nhỡ...

13 hạnh đầu đà hay 12 hạnh đầu đà?

13 pháp tu hạnh đầu đà cốt để tôi luyện thâm tâm, bằng cách diệt trừ lòng tham trước đối với ba vấn đề thiết yếu của cuộc sống thường nhật là cơm nước, quần áo và chỗ ở.

Đề xuất