Chuyện về nữ anh hùng "uy vũ bất năng khuất", cưới vợ cho chồng để yên tâm đi vào lòng địch

Từ người phụ nữ dám "cưới vợ cho chồng"...

Đại tá Đinh Thị Vân  sinh năm 1916, ở làng Đông An, xã Xuân Thành, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định. Tên thật của bà là Đinh Thị Mậu, xuất thân trong một gia đình nho học, có truyền thống yêu nước. 

Từ nhỏ bà đã ý thức được tinh thần chiến đấu chống thực dân đế quốc vì nền độc lập dân tộc. Bà theo anh trai là Đinh Lai Lạp và Đinh Thúc Dự, những đảng viên của Đảng Cộng sản Đông Dương ngày ấy giác ngộ, động viên tham gia hoạt động cách mạng, làm giao thông liên lạc, cất giữ tài liệu bí mật của Đảng và tham gia tổ chức nhóm “ái hữu tương tế”, nuôi dưỡng, bảo vệ cán bộ cách mạng.

Tháng 6/1954, bà là Huyện ủy viên Huyện ủy Xuân Trường, tham gia Ban chấp hành Tỉnh hội Phụ nữ tỉnh Nam Định thì tổ chức quyết định điều động Đinh Thị Vân lên công tác tại Cục Nghiên cứu, Bộ Tổng tham mưu-Bộ Quốc Phòng. Bà được giao nhiệm vụ về Hà Nội hoạt động bí mật trong lòng địch, gây dựng cơ sở, tìm hiểu những ý đồ chiến lược của địch.

Đối với một người phụ nữ đã có chồng như bà, việc hoạt động trên mặt trận thầm lặng không hề dễ dàng. Một vai gánh việc nước, một vai gánh việc nhà nhưng trước tình cảnh đất nước còn đang bị chia cắt, đất nước chưa được độc lập, thì gia đình đâu có được hạnh phúc? 

Sau một đêm dài suy nghĩ, bà quyết định gác chuyện riêng vì lợi ích đất nước. Và người phụ nữ cứng rắn ấy đã đưa ra một quyết định rất táo bạo: Cưới vợ cho chồng.

Bà đã tìm được cho chồng một cô gái quen biết, tính cách dịu dàng, thùy mị. Bà thuyết phục cô gái ấy thay mình chăm sóc "anh ấy". Bà cũng động viên hai bên nội, ngoại ủng hộ quyết định của mình.

Còn đối với chồng, bà phải nói sao đây? Bởi hai vợ chồng xưa nay vẫn luôn yêu thương, gắn kết. Bao lần gian khổ, bao lần quyến luyến chia tay vì nhiệm vụ cách mạng nhưng họ vẫn giữ trong tim tình vợ chồng sắt son. Nhưng chuyến đi này của bà có thể rất lâu mới về và thậm chí hiểm nguy luôn bủa vây, khó nói trước được điều gì.

Bà tự nhủ với lòng mình: Chưa trở về khi chưa hết giặc. Khi nghe bà tâm sự rằng, sẽ cưới vợ cho mình, người chồng thường ngày vốn hiền lành như cục đất, bỗng nổi khùng: "Cô điên rồi hay sao mà lại quyết định như vậy?". Bà đáp: "Anh ơi, hai vai em không đủ sức gánh cả việc nước lẫn việc nhà, mong anh hiểu cho em...". Rồi bà ôm chặt lấy chồng và họ chia tay nhau như hai người đồng chí.

Trước giờ lên đường, nữ tình báo nhận được tin chồng bằng lòng kết hôn với chị Nguyễn Thị Sen ở huyện Vụ Bản, Nam Định. Bà âm thầm nén nỗi lòng riêng, chúc phúc cho chồng. Bởi từ nay, ông đã có người chăm sóc, bà có thể yên tâm lên đường làm nhiệm vụ.

Thương thau, ở quê nhà vẫn còn người mẹ già khiến bà day dứt mãi. Bà Vân mất cha khi mới lên 1 tháng tuổi, một mình người mẹ già nuôi con gái lớn khôn. Nay vượt qua bao đau thương, người mẹ vẫn động viên con gái lên đường làm nhiệm vụ.

Nữ tình báo Đinh Thị Vân mang theo giấy thông hành với bí danh Trần Thị Mỹ lên Hà Nội cùng một đồng chí liên lạc tên Hà trong vai chị dâu đi thăm em chồng đang trong Quân đội Quốc gia. Chỉ sau một thời gian ngắn, nữ tình báo đã xây dựng một số cơ sở tin cậy ở nội thành thủ đô và địa bàn Hải Phòng, đồng thời thu thập nhiều thông tin quan trọng.

Đến tháng 10/1954, bà tiếp tục nhận lệnh bí mật trong vai người chị dâu chồng chết, không con đi cùng em chồng miền Nam kiếm sống. Ngày ngày "dì Sáu di cư" (tên bà con xóm nghèo gọi chị Vân) gánh hàng rong lang thang khắp ngõ phố Sài Gòn… hòa vào nhịp sống nhộn nhịp để hoạt động cách mạng, hòng che mắt địch.

Năm đó, để hỗ trợ nhiệm vụ, cấp trên ra thông báo: "Đinh Thị Vân đã phản Đảng, bỏ nhiệm vụ chạy trốn vào Nam. Tuyên án tử hình vắng mặt”. “Vụ án chính trị” lan truyền dữ dội khiến nhiều anh em, con cháu ruột thịt của bà Vân ngoài Bắc bị “vạ lây” suốt trong nhiều năm. Nhưng thực chất, đây chỉ là đòn đánh hỏa mù vào cơ quan mật vụ của địch, tạo điều kiện thuận lợi cho nữ tình báo hoàn thành nhiệm vụ.

Chỉ một thời gian ngắn trên cương vị tổ trưởng điệp báo Sài Gòn, mạng lưới tình báo công do Đinh Thị Vân xây dựng đã khéo léo cài cắm tai mắt sâu trong lòng địch. Nữ tình báo đã cho Đinh Văn Đoan nộp hồ sơ thi vào ngành phía địch bắt đầu tuyển người đồng thời hướng dẫn cho Đoan làm sao lấy được lòng tin của các sĩ quan. Khi địch dự định cho Đoan học làm phi công, bà bày cho chàng thanh niên cách từ chối để xin làm công việc văn thư hòng dễ lấy được tin tức.

Hay như trung úy Hà Đăng, vốn dĩ là con của một cơ sở cùng di cư năm 1955 với bà, được bà nhận làm con nuôi từ nhỏ. Ảnh hưởng từ lòng tin tuyệt đối vào lý tưởng cách mạng của người mẹ nuôi, khi lớn lên Đăng mang theo hoài bão phụng sự tổ quốc. Hà Đăng xin vào học trường võ bị Thủ Đức rồi ra làm đại đội trưởng 1 đơn vị ở sư đoàn 5. ở vị trí này Đăng đã nhiều lần nắm được thông tin về những cuộc càn, hành quân của địch cung cấp cho quân ta.

... đến nữ anh hùng "uy vũ bất năng"

Tháng 8/1959, khi đang hoạt động trong hang ổ Mỹ - Ngụy giữa lòng Sài Gòn thì bà Đinh Thị Vân bị một tên phản bội chỉ điểm. Bà bị địch bắt và tra khảo về đồng chí Năm Phong, một giao thông viên của Đặc khu ủy.

Bọn mật vụ thay nhau tra khảo suốt đêm không nghỉ, hòng làm bà mệt mỏi, đau đớn đến mức không chịu nổi. Tiếp đó, những trận đòn vùi dập trong Sở mật vụ khiến 10 ngón tay bà sưng húp, không cựa quậy được. Những chiếc đinh bù loong vẫn tiếp tục dội lên người bà. 

Không moi được gì, chúng đem máy quay điện đến. Bà chỉ còn thấy những tia xanh đỏ lóe lên trước mặt, toàn thân rung lên rồi không biết gì nữa. Ngất đi, tỉnh dậy không biết bao lần nhưng bà không hé răng khai nửa lời khiến bọn mật vụ cay cú trói bà vào ghế.

Thấy bà lì quá, địch lại đổi cách tra tấn. Chúng cho một tên nói năng nhỏ nhẹ đến tâm sự với bà bằng nhiều lời mật ngọt. Tên đó nói: "Như thế là chúng đánh dì 4 cách rồi, còn 3 cách nữa, ác lắm, con sợ dì không chịu được. Vì vậy dì nên khai đại đi, nếu chúng không lập được hồ sơ về dì thì con sợ chúng đánh dì chết mất”. Bà nghĩ: “Chúng bay còn 3 cách, chứ 30 cách tra tấn nữa, tao cũng không sợ”. Bà lại tiếp tục im lặng khiến tên này không moi được gì.

Địch giận đến đỏ mặt, chúng treo ngược bà lên, đạp văng từ bên này sang bên kia. Có lúc người bà quay tít như con quay, đầu óc choáng váng, nước mắt, nước mũi thi nhau trào ra. 

Chúng lại giúi đầu Đinh Thị Vân xuống thùng nước xà phòng bắt bà uống no bụng nước, rồi trói chặt bà vắt lên nắp thành phuy chứa nước bẩn, đưa máy quay điện dí sát vành tai rồi quay mạnh. Bà bị hất nhào đầu xuống nước, toàn thân co giật liên hồi. 

Khi tỉnh dậy, nhớ lời dạy của Bác Hồ: “Uy vũ bất năng khuất”, bà thì thầm: “Bác ơi, dẫu cháu có phải chết, cháu cũng sẽ đứng vững, sẽ xứng đáng là người đảng viên của Đảng do Bác sáng lập”. Nghĩ đến các cơ sở đã che giấu cho mình, bà càng có thêm quyết tâm chịu đau, không khai nửa lời.

Sau mấy ngày tra tấn không moi được tin tức gì, địch gọi bà lên nói: "Nếu thực sự bà chỉ là người buôn bán, thì giấy bút đây, bà viết hai câu: Đả đảo Cộng sản, đả đảo Hồ Chí Minh, chúng tôi sẽ thả bà ngay”. Bà lấy lý do tay đau, với lại Cụ Hồ có bắt bớ gì bà đâu mà bà đả đảo. Nó bảo bà hô bằng miệng cũng được, bà không kìm được, đứng dậy chỉ vào mặt tên chủ sự: “Tổ sư cha cái thằng Ngô Đình Diệm tay sai nhà mày”.

Tên chủ sự tức điên người, đạp bà bắn vào chân tường. Bà ngất lịm. Chúng lại tiếp tục tra tấn bà đến chết đi sống lại. Bà giật dây chuyền, bông tai ném xuống rồi nghiến răng nói: “Mày cứ quay điện đi, quay nữa đi, quay cho tao chết đi, tao không sợ. Bỏ đây tao quay cho”. Bà bứt dây trói, cầm lấy bình quay tít, người bung khỏi ghế, đầu lao xuống nhà, lịm đi.

Vẫn không khai thác được gì, địch chuyển cách tra tấn khác, chúng lôi nữ tình báo trung kiên đến sở thú. Bà Vân lấy ghim cài đầu, hì hụi khắc vào tường: “Tôi là Trần Thị Mỹ, quê ở Nam Định, bị bắt ngày 19/8/1959, qua an ninh quân đội, trại Vân Đồn, trại Lê Văn Duyệt. Hôm nay quay về đây, tôi sẵn sàng chết ở đây”.

Được mấy hôm, chúng lại bịt mắt, giải bà đến chỗ tên Phan Khanh, một con cáo gì tra khảo tù binh. Tên này dẫn chuyện mẹ bà ở Nam Định đã chết trong cải cách ruộng đất nhằm dụ bà khai báo. Nhưng cũng không ăn thua.

Về sau, lợi dụng lúc chính phủ ngụy quyền liên tục đảo chính, lật đổ lẫn nhau, bà đã thoát khỏi nhà tù, trở về với cách mạng, tiếp tục gây dựng mạng lưới tình báo. 

Bà và mạng lưới tình báo đã cung cấp nhiều tin quan trọng cho tổ chức như: Việc Mỹ đưa bao nhiêu quân vào miền Nam, sự bố trí giữa quân Mỹ và quân ngụy, hỗn hợp quân Mỹ-ngụy; kế hoạch xây dựng nghĩa quân, địa phương quân của địch trên 43 tỉnh, thành miền Nam; chiến dịch “ba mũi tên tìm-diệt” mà Mỹ-ngụy dự định tiến hành; âm mưu của địch trong chiến dịch Gian-sơn Xy-ti với ý đồ đập tan cơ quan đầu não Việt cộng; các thông tin phục vụ Tổng tiến công và nổi dậy của quân dân ta trong Xuân Mậu Thân năm 1968.

Cho đến khi địch rút khỏi Sài Gòn, chúng vẫn không biết gì về mạng lưới tình báo của bà. Người phụ nữ trung kiên đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ tình báo, đem lại những tin tức vô cùng quý giá cho cách mạng. Trước kẻ thù, bà không sợ sệt, không nao núng, thà hi sinh thân mình chứ không phải bội cách mạng.

Vào ngày 25/8/1970, bà được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân và là anh hùng đầu tiên của ngành tình báo quốc phòng, với lời tuyên dương: “Đồng chí Đinh Thị Vân thiếu tá bộ binh, là một cán bộ mẫu mực, trung thành, tận tụy phục vụ nhân dân, phục vụ cách mạng, có năng lực vận động tổ chức quần chúng giỏi, bám chắc cơ sở hoàn thành xuất sắc nhiều nhiệm vụ quan trọng trong những hoàn cảnh rất khó khăn”.

Những năm tháng cuối đời, bà luôn được sống trong vòng tay yêu thương của đồng đội, nhân dân.

Xem thêm: Cuộc đời truân chuyên của nữ tình báo xuất thân "danh gia vọng tộc" Nguyễn Phúc Ngọc Diệp