Truyền thuyết 'bạch mã hiện hình' và chuyện dân Tây Sơn không nuôi ngựa trắng

Tây Sơn hạ đạo là nơi khởi nguồn cho cuộc khởi nghĩa của 3 anh em Quang Trung. Theo giới phong thủy, vùng đất này có địa thế kỳ tuyệt nên vượng khí của anh em Tây Sơn phát rất mạnh mẽ, sau này tạo nên nhiều kỳ tích. 

Đỗ Thu Nga Theo dõi
Sống Đẹp
Nguồn: Internet

Tây Sơn hạ đạo - mảnh đất ngập vượng khí

Theo báo Thanh Niên, một đoạn của dãy Trường Sơn trên đất Bình Định, làm ranh giới tự nhiên giữa Gia Lai và Bình Định. Dải đất phía đông của đoạn núi này là vùng Tây Sơn hạ đạo (nay là huyện Tây Sơn, Bình Định) - quê hương của Tây Sơn.

Trong vùng Tây Sơn hạ đạo, núi Ngang - hòn Hoành Sơn - nằm ở phía tây thôn Trinh Tường, quận Bình Khê xưa - nay thuộc xã Bình Tường, huyện Tây Sơn, Bình Định. Đây là một ngọn núi không cao (chỉ khoảng 364 m) chạy dài theo hướng bắc - nam.

Lâu nay giới phong thủy luôn đánh giá núi Hoành Sơn là một địa thế kỳ tuyệt, đại địa, những ngọn núi, gò đống xung quanh tạo nên những chi tiết bổ khuyết tuyệt vời: nào bút - nghiên, nào ấn - kiếm, nào chuông - trống, được sắp đặt hai bên tả, hữu; phía trước mặt nổi lên các gò đống lô nhô đá như đội quân bảo vệ.

giai-thoai-ly-ky-ve-chuyen-bach-ma-hien-hinh-tren-day-hoanh-son-0
Đàn tế trời đất trên đỉnh Ấn Sơn

Bút ở về phía Bắc - tức là hòn Trưng Sơn ở thôn Phú Lạc bên tả ngạn sông Côn. Núi này không cao nhưng có đỉnh vun nhọn nên được gọi là bút viết mây. Nghiêng ở phía Nam - tức là hòn Hợi Sơn  (hay hòn Dũng/Vũng) bởi trên núi có một vũng nước sâu, giới bình dân mới nhân đó gọi là hòn Vũng, còn giới văn nhân thì gọi là hòn Nghiên. Từ Hoành Sơn nhìn về trước mặt (hướng đông), hòn Bút bên tả, hòn Nghiêng bên hữu, hơi nhích lên phía trước một chút.

Ở sát chân núi Hoành Sơn, phía Bắc có hòn Một, phía Nam có hòn Giải - hai hòn núi nhỏ đứng song song trước Hoành Sơn - người xưa gọi hòn Một là Chung Sơn, tức hòn Chuông; còn hòn Giải gọi là Cổ Sơn, tức hòn Trống. 

Ở phía Phú Phong nhìn lại, hòn Giải hơi vuông nên nó còn có tên là Ấn Sơn. Lại có một núi dài mà thấp ở phía Đông (mặt trước của Hoành Sơn) được gọi là Kiếm Sơn (hòn Kiếm). Phía trước hòn Kiếm về phía đông còn nổi lên 1 hòn núi thấp, có dáng con hổ nằm, ngóc đầu trông về Hoành Sơn, gọi là hòn Ông Đốc - nơi sườn phía Bắc có ngôi chùa Thiên Tôn.

Phải nói thêm, hai nhánh sông gồm sông Côn phía Tây Bắc chảy xuống, gặp sông Đá Hàn chếch phía Tây Nam chảy lên gặp nhau ở Phú Phong, ôm một vòng phía trước Hoành Sơn. Thế sông, thế núi ở đây tạo hành cuộc đất "long bàn hổ cứ" vô cùng hiểm yếu.

giai-thoai-ly-ky-ve-chuyen-bach-ma-hien-hinh-tren-day-hoanh-son-0
Án thờ trời đất trên đỉnh Ấn Sơn, sau lưng là đỉnh Hoành Sơn

Ông Trần Trung Thông - Chuyên viên nghiên cứu lịch sử, bảo tàng Quang Trung cho biết: khu vực Tây Sơn hạ đạo là nơi gắn bó với tuổi thơ của anh em nhà Tây Sơn trước khi phất cờ khởi nghĩa. Bảo tàng Quang Trung ngày nay được xác định là khu vực trung tâm của Tây Sơn hạ đạo trước đây.

Tương truyền rằng, ông Hồ Phi Phúc - cha của ba anh em Tây Sơn - được ông Nhạc táng ở cuộc đất tốt trong Hoành Sơn, nên vượng khí của anh em Tây Sơn phát rất mạnh mẽ. Điều này đã giúp mở ra cuộc khởi nghĩa Tây Sơn, đập tan cả tập đoàn chúa Trịnh ở Đàng Ngoài và chúa Nguyễn ở Đàng Trong.

Truyền thuyết "bạch mã hiện hình" trên Hoành Sơn

Theo sử sách, năm 1778, Nguyễn Nhạc lên ngôi, lấy hiệu là Thái Đức. Sau đó, Nguyễn Nhạc truyền lại ngôi báu cho em trai là Quang Trung - Nguyễn Huệ. Vua Quang Trung có nhiều chính sách cải cách có giá trị vượt thời gian thế nhưng vận số không dài, đột ngột qua đời vào năm 1792. Cái chết đột ngột của vua Quang Trung khiến nhà Tây suy yếu dần. Nhà Nguyễn nhân cơ hội này đã trỗi dậy ở phía Nam.

giai-thoai-ly-ky-ve-chuyen-bach-ma-hien-hinh-tren-day-hoanh-son-3

Nguyễn Nhạc dường như cũng đã tính toán đến việc đảm bảo bí mật về nơi yên nghỉ của mình. Vì thế, sau khi ông mất (1793), không ai biết thi thể được chôn cất ở đâu mặc dù dân gian vẫn truyền rằng di thể của đức vua được đưa về an nghỉ ở một nơi bí mật ở cố hương.

Cho đến nửa cuối TK 20, dân quanh vùng vẫn tin rằng, Nguyễn Nhạc được chôn ở đâu đó trong vùng Hoành Sơn, dựa trên truyền thuyết về con ngựa trắng của ông.

Truyền thuyết dân gian cho rằng, Nguyễn Nhạc có một con ngựa chiến rất tốt, cao lớn như ngựa Bắc Thảo, lông trắng như tuyết, mịn như tơ. con tuấn mã này được vua Thái Đức vô cùng yêu quý.

Sau khi vua mất, con bạch mã sổng chuồng chạy mất. Thời gian đó, vào các buổi chiều, người dân trong vùng Hoành Sơn thường thấy bóng dáng một con ngựa trắng ở dưới chân núi, khi thì ở trên đỉnh núi, cất tiếng hí não nùng giống như đang thương tiếc ai đó.

giai-thoai-ly-ky-ve-chuyen-bach-ma-hien-hinh-tren-day-hoanh-son-5

Trong sách Nước non Bình Định của tác giả Quách Tấn, Nam Cường xuất bản 1967, mục “Núi Ngang” viết: "Mọi người đều tin rằng đó là con bạch mã, hoặc là hồn thiêng con bạch mã của vua Thái Đức. Vì tôn trọng nhà vua người trong ấp Tây Sơn không một ai nuôi ngựa trắng".

Sách này cũng lý giải: "Vì sao thấy ngựa trắng hiện hình lại đoán rằng lăng mộ vua Thái Đức táng nơi Núi Ngang? Là vì ngựa vốn giống vật rất khôn và có nghĩa. Nhiều con, chủ chết, bỏ ăn bỏ uống ra mả nằm chết theo. Lắm con không chết theo, nhưng thỉnh thoảng tìm đến thăm mả chủ và cất tiếng hí thê lương. Nếu ngọc cốt của nhà vua không an táng nơi Hoành Sơn thì sao con ngựa - hay hồn ngựa - của nhà vua lại tìm đến”.

Người địa phương truyền đời nhau rằng, gần 100 năm sau, tận thời anh hùng Mai Xuân Thưởng dấy nghĩa Cần Vương ở đất Tây Sơn (1885 - 1887), bạch mã vẫn còn xuất hiện ở Hoành Sơn. 

Theo báo Kiến thức, để tưởng nhớ vị Hoàng đế đầu tiên của nhà Tây Sơn và công lao của vương triều này, dân chúng trong vùng không nuôi ngựa trắng.

Xem thêm: Vua Quang Trung và 4 chính sách cải cách có giá trị vượt thời gian khiến hậu bối phải thốt lên: 'Giá như vua sống lâu hơn'

Đọc thêm

Ngô Thì Nhậm là vị mưu sĩ tài ba, nhà ngoại giao xuất sắc. Nhờ "nước cờ Tam Điệp" của ông mà vua Quang Trung dễ dàng đại phá 29 vận quân Thanh.

Cao tay như Ngô Thì Nhậm: Dùng 'nước cờ Tam Điệp' giúp Quang Trung diệt gọn 29 vạn quân Thanh
0 Bình luận

Ngay sau khi lên ngôi, vua Quang Trung đã có nhiều quyết định quan trọng giúp đề cao chữ Quốc ngữ, thoát li chữ Hán.

Quyết định quan trọng của Quang Trung sau khi lên ngôi giúp đất nước phát triển, thoát li chữ Hán
0 Bình luận

Theo "lá số tử vi" của vua Quang Trung, nhân mệnh không thắng được thiên mệnh. Ông từ nhỏ đã có cốt cách của người lãnh đạo, khi trưởng thành làm nên nghiệp lớn nhưng kết thúc cuộc đời bằng cái chết không rõ ràng.

Khám phá thú vị về 'lá số tử vi' của vua Quang Trung
0 Bình luận


Bài mới

Tình anh em – Câu chuyện nhân văn cảm động

Qua câu chuyện của bố và chú tôi nhận ra rằng, chỉ cần mình đặt cái tôi xuống một chút thì mọi tổn thương trong các mối quan hệ đều được chữa lành và tình anh em cũng thế.

Diệu Nguyễn
Diệu Nguyễn 23 giờ trước
Trưởng công an xã xây nhà cho dân bằng tiền tiết kiệm

Thương cho cảnh khó khăn của bốn bà cháu phải sống trong căn nhà dột nát, trưởng công an xã Ia Mrơn, huyện Ia Pa, Gia Lai đã tự bỏ 60 triệu tiền tiết kiệm để hỗ trợ.

Diệu Nguyễn
Diệu Nguyễn 2 ngày trước
Thắng đời 2 - 0: Jenny Huỳnh vừa đỗ đại học top 1 nước Mỹ, vừa đỗ đại học top 1 Trung Quốc 

Jenny Huỳnh vừa trở thành sinh viên trao đổi tại ĐH Bắc Kinh sau 2 năm theo học tại  Đại học Stanford, ngôi trường xếp hạng 6 thế giới (theo xếp hạng của QS World University Ranking 2025).

Đỗ Thu Nga
Đỗ Thu Nga 4 ngày trước
Cổ nhân nói: 4 người này ở cạnh sẽ quyết định sự thành bại của đời bạn

Những người xung quanh có ảnh hưởng khá lớn đến mỗi chúng ta. Vậy nên cổ nhân đã đúc kết và chỉ ra 4 người ở cạnh sẽ quyết thành bại của đời bạn. Đó là ai?

Cổ nhân dạy: “Thiên hạ mạc nhu nhược vu thủy, nhi công kiên cường giả, mạc chi năng thắng”

Câu nói trên của cổ nhân mang ý nghĩa, thiên hạ không có thứ gì có thể mềm yếu như nước, nhưng khi dùng để tấn công kẻ mạnh thì lại cũng không có gì có thể thắng được nước.

Người xưa nói: Bát đại kỵ trước cổng nhà, không lụi bại cũng lao đao

Khi nắm rõ được phong thủy cổng nhà, bạn sẽ biết vì sao người xưa nói: "Bát đại kỵ trước cổng nhà, không lụi cũng bại". 

Chọn chung cư có 5 'tầng vàng': Cuộc sống dễ chịu, giá trị tăng dần theo thời gian

Chọn được căn hộ chung cư ở tầng phù hợp sẽ giúp cho gia đình bạn có cuộc sống thoải mái. Về lâu về dài còn tăng giá trị bất động sản.

Về đây bố nuôi – Câu chuyện nhân văn cảm động

Trải qua nhiều bão tố cuộc đời, nó vẫn vững vàng bước tiếp vì nó biết đằng sau luôn có bố dõi theo với lời khẳng định chắc nịch: “Về đây bố nuôi!”.

Nhớ bát canh chua ngoại nấu – Câu chuyện nhân văn cảm động

Từ ngày ngoại mất, chúng tôi cũng ít về quê hẳn và cũng đã lâu anh em chẳng còn giành nhau chút canh chua còn dư trong bát như ngày còn được ở với ngoại.

Nhà đâu mà về - Câu chuyện nhân văn đáng ngẫm

Mỗi khi nhìn mẹ, nghe mẹ nói "nhà đâu mà về" rồi nghĩ đến cảnh người ta có nhà, có quê để về mình thì không tôi lại xót xa, thương mẹ vô cùng.

Nam sinh 22 tuổi giành học bổng tiến sĩ tại 11 trường đại học Mỹ

Điểm học tập ấn tượng 3.99/4 cùng niềm say mê nghiên cứu giúp nam sinh Hà Hải Dương, 22 tuổi chinh phục 11 trường đại học, trong đó có 8 trường top đầu Mỹ.

Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 công bố đề thi minh họa kỳ thi riêng 2025

Năm 2025, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 tổ chức kỳ thi độc lập để xét tuyển đại học. Đề minh họa của kỳ thi này vừa được nhà trường công bố.

Tri ân tới những “bóng hồng” lặng lẽ sau tiếng chổi tre

Dự án "Light - Ánh sáng đêm" được khởi xướng như một lời tri ân chân thành đối với những người phụ nữ thầm lặng, ngày đêm làm việc dưới ánh đèn đường để giữ gìn sự sạch sẽ, xanh tươi cho thủ đô Hà Nội.

Quản lý tài chính thành công với quy tắc 5 chiếc lọ của người Do Thái

Người Do Thái luôn dạy con cái của họ kỹ năng kiếm tiền và quản lý tài chính để có một tương lai tươi sáng. Và cách nọ quản lý tài nắm nằm ở quy tắc 5 chiếc lọ.

7 kiểu tiết kiệm mà người giàu sẽ không bao giờ làm nhưng người nghèo rất thích làm

Quản lý tài chính tốt sẽ giúp cải thiện chất lượng cuộc sống. Nhưng những hành động sai lầm có thể khiến bạn phải trải qua những ngày khó khăn, tiền bạc sẽ "không cánh mà bay".

Con dâu cũ – Câu chuyện nhân văn cảm động

Sau những chuyện đã xảy ra, tôi thấy mãn nguyện và nhẹ nhõm vô cùng khi được tận tay tặng quà, chúc phúc cho con dâu cũ của mình.

Đề xuất