Chiêu trò “đánh lừa thị giác” của tín dụng đen khiến nhiều người mắc bẫy vay lãi cao

Trên những cột điện, bức tường ven đường hay trong dòng tin lướt qua mỗi ngày trên mạng xã hội, không khó để bắt gặp các mẩu quảng cáo mời gọi “hỗ trợ tài chính nhanh, chỉ cần CCCD, lãi suất thấp”. Ẩn sau thông điệp ấy là một thủ thuật tinh vi mà giới tín dụng đen thường dùng để dẫn dụ người vay. Bằng cách phóng to một con số hấp dẫn và giấu đi những chi tiết bất lợi, họ khiến người đọc hiểu sai về mức lãi vay thực sự phải gánh.

Thủ thuật này hoạt động dựa trên cách người đọc tiếp nhận thông tin. Con số lãi suất được in cỡ chữ thật lớn, thường chỉ vỏn vẹn “1%” hoặc “2%”, trong khi đơn vị tính đi kèm lại bị thu nhỏ hoặc lược bỏ. Người đọc thoáng nhìn sẽ mặc định đó là lãi theo tháng hoặc theo năm, mà không nhận ra dòng chữ nhỏ ghi “mỗi ngày”. Một cách biến tấu khác là niêm yết số tiền trả góp theo ngày nghe rất nhỏ, kiểu vài nghìn đồng cho mỗi triệu đồng, khiến người vay chỉ nhìn vào khoản phải trả hàng ngày mà quên quy đổi thành lãi suất theo năm.

Trên thực tế, một mức lãi được quảng cáo là “1% mỗi ngày” tưởng chừng nhỏ bé thực chất tương đương khoảng 365% mỗi năm, cao hơn nhiều lần so với mặt bằng lãi suất của các khoản vay tín dụng tại công ty tài chính hoặc ngân hàng. Tương tự, một khoản thu “3.000 đồng mỗi ngày cho mỗi triệu đồng” quy đổi ra đã là 9% mỗi tháng, tức hơn 100% mỗi năm. Chính khoảng cách giữa cảm giác “rẻ” và con số thật là nơi cái bẫy được giăng ra.

lãi vay

Hệ quả của việc mắc bẫy tín dụng đen thường rất nặng nề. Với mức lãi vay vượt xa khả năng chi trả, người vay nhanh chóng rơi vào vòng xoáy nợ chồng nợ, phải vay khoản mới để trả khoản cũ cho đến khi mất hoàn toàn khả năng thanh toán. Đi kèm là những hệ lụy xã hội đã được phản ánh nhiều lần trên các phương tiện truyền thông như các đối tượng đòi nợ bằng cách gọi điện, nhắn tin đe dọa, bôi nhọ người vay và cả người thân, đồng nghiệp. Áp lực tài chính cộng với sự khủng bố tinh thần khiến không ít người rơi vào trạng thái lo âu, mất ngủ, thậm chí cùng quẫn, biến một khoản tiền nhỏ ban đầu thành gánh nặng kéo dài.

Trước tình trạng này, các cơ quan chức năng đã vào cuộc quyết liệt để tăng cường phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm vi phạm pháp luật liên quan đến hoạt động tín dụng đen. Về chế tài, hành vi cho vay với lãi suất gấp 05 lần trở lên của mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự 2015, thu lợi bất chính từ 30 triệu đồng trở lên có thể bị xử lý về Tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự theo Điều 201 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi năm 2017. Bản thân những quảng cáo gây nhầm lẫn cũng vi phạm Luật Quảng cáo hiện hành, vốn nghiêm cấm các hành vi quảng cáo không đúng hoặc gây nhầm lẫn về sản phẩm, dịch vụ.

Từ góc độ người tiêu dùng, cách phòng ngừa hiệu quả nhất bắt đầu từ thói quen đọc kỹ và quy đổi. Trước bất kỳ lời mời gọi nào, người vay cần xác định rõ mức lãi suất, số tiền phải trả, đồng thời ưu tiên lựa chọn các đơn vị cho vay uy tín, có hợp đồng minh bạch. Bên cạnh đó, cần cảnh giác với những quảng cáo hứa hẹn giải ngân tức thì mà không yêu cầu bất kỳ quy trình xét duyệt nào, bởi các tổ chức cho vay hợp pháp luôn thực hiện thẩm định và công khai các khoản chi phí liên quan. Một khoản hỗ trợ tài chính minh bạch, với mức lãi vay được ghi rõ ràng, luôn là lựa chọn an toàn hơn bất kỳ tờ rơi bắt mắt nào.