Hạ Hầu Đôn thời Tam Quốc không phải "độc nhất vô nhị", Đại Việt cũng có dũng tướng bị thương, nuốt chửng con ngươi

Hạ Hầu Đôn bị thương, nuốt trọn con người

Hạ Hầu Đôn (? –220), tự là Nguyên Nhượng là công thần khai quốc nhà Tào Ngụy thời Tam quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông là người Tiêu Quận, nước Bái, là đồng hương và bạn chí cốt của Tào Tháo. 

Ông là một người tính tình chính trị nhưng nóng nảy, tử tế, trung thành với bạn bè, gia đình, không khoan nhượng trước kẻ thù. Ông được coi là hữu tướng quân của Tào Tháo, được phép đi chung xe ngựa là một vinh dự mà ngay cả cận vệ của Tào Tháo là Điển Vi và Hứa Chử cũng không có.

Thế nhưng tính tình nóng nảy lại là điểm yếu dẫn đến thất bại của ông trên sa trường. Tuy có sức mạnh hơn người nhưng ông ít khi thắng trận, chủ yếu do nôn nóng rồi rơi vào bẫy của địch.

Theo nhiều tài liệu, vào năm 190, Tào Tháo tập hợp lực lượng đánh Đổng Trác, Hạ Hầu Đôn cùng em họ là Hạ Hầu Uyên dẫn 1000 quân đến giúp Tào Tháo. Sau đó, liên quân đánh Đổng Trác tan rã, Hạ Hầu Đôn và Hạ Hầu Uyên giúp Tào Tháo tăng cường lực lượng, mở rộng lãnh thổ.

Nói về chuyện của Hạ Hầu Đôn, Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung viết rằng, trong trận đánh Hạ Bì diễn ra năm Mậu Dần (198), Hạ Hầu Đôn bị tướng của đối phương là Tào Tính - bộ tướng của Lã Bố phục kích dùng cung bắn trúng vào mắt trái.

Vốn là vị tướng dũng mãnh, Hạ Hầu Đôn cắn răng chịu đựng đau thương, cất tiếng nói lớn: "Tim cha huyết mẹ, làm sao có thể bỏ đi được?", nói xong không ngần ngại lấy tay rút mũi tên, kéo luôn cả con ngươi mắt ra rồi đưa vào miệng mình mà nuốt.

Tào Tính vì bất ngờ và kinh hãi trước sự việc như vậy, chưa kịp định thần thì bị Hạ Hầu Đôn thúc ngựa xông đến đâm chết. Giết xong Tào Tính, Hạ Hầu Đôn ngã ngựa bất tỉnh. Sau trận chiến này, ông bị mất một mắt và vì thế mà có biệt danh là "Manh Hạ Hầu) (Hạ hầu mù).

Người đời nghe chuyện Hạ Hầu Đôn nuốt con ngươi làm khiếp sợ quân thù nên đã tôn ông là một dũng tướng phi thường.

Nhưng theo sử liệu, vào năm 197, Viên Thuật xưng đế ở Thọ Xuân, ra sức kết thân với Lã Bố để cô lập tiến đến diệt Lưu Bị. Năm 198, sự phát triển thế lực của anh em Lưu Bị ở Tiểu Bái khiến Lã Bố lo ngại, liền mang quân tới đánh. 

Anh em Lưu Bị thua đã chạy đến Khai Phong, trong tình thế bức bách buộc phải cầu Tào Tháo. Tào Tháo bèn sai Hạ Hầu Đôn mang quân đến ứng cứu. Quân Tào và quân Lã Bố đụng độ ở Từ châu. Lã Bố cầm quân ra đối địch, đánh bại Hạ Hầu Đôn và bắn tên trúng vào mắt Độn.

Nghe tin Hạ Hầu Đôn bại trận chột một mắt, tháng 10/198, Tào Tháo khởi đại quân đi đánh Từ châu. Quân Lã Bố liên tiếp bại trận, cuối cùng bị Tào Tháo bắt. Lã Bố muốn xin Tào Tháo cho mình đầu hàng, lại nhờ Lưu Bị nói giúp. Nhưng Lưu Bị khuyên Tào Tháo nên giết Lã Bố vì Lã Bố là người hay trở mặt. Tào Tháo nghe theo ông, bèn sai chặt đầu Lã Bố.

Đại Việt cũng có mãnh tướng như Hạ Hầu Đôn

Võ Tá Lý

Chuyện của Hạ Hầu Đôn không phải "độc nhất vô nhị", bởi trong lịch sử Việt Nam cũng có mãnh tướng dòng họ Võ Tá uy phong, lẫm liệt như vậy. Sách chép rằng, vị mãnh tướng đó là Võ Tá Lý, người xã Hà Hoàng, tổng Thượng Thất, huyện Thạch Hà, phủ Hà Khoa, trấn Nghệ An (nay là xã Thạch Hạ, huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh). Ông xuất thân trong dòng họ có truyền thống võ nghệ, sản sinh nhiều võ tướng. 

Võ Tá Lý là con thứ 8 của Hàn Quận công Võ Tá Hán, em của Nham Quận công Võ Tá Bảng. Ông nổi tiếng là người dũng mãnh, có tài làm tướng nên được phong làm Thể quận công. Bấy giờ xã hội rối ren, khởi nghĩa nông dân nổ ra ở khắp nơi, chưa kể các đám giặc cướp cũng ra sức hoành hành.

Khi đó, Võ Tá Lý được lệnh đem quân tham gia trấn áp thành công nhiều cuộc nổi dậy, bạo loạn. Đặc biệt là vào tháng 3 năm Canh Thân (1740) đời Lê Ý Tông, ông bắt được thủ lĩnh một lực lượng quân khởi nghĩa có tiếng khi đó tên là Bồng, lập đại công, được ban thưởng lớn.

Nhắc đến chuyện này, trong Đại Việt sử ký tục biên có chép: "Chinh tây đại tướng quân Thể Quận công Võ Tá Lý cùng "giặc" tên là Tế đánh nhau ở Yên Lạc, bắt được Tế. Tế cùng người đất Bình Ngô tên là Bồng đều có tiếng là kiệt hiệt. Đến nay bắt được, Chúa ban cho cho cờ gươm, áo mũ, ấn tín và sắc dụ để nêu thưởng Võ Tá Lý".

Trong Khâm định Việt sử thông giám cương mục cũng viết: "Võ Tá Lý, chinh tây đại tướng quân, đánh nhau với giặc Tế và Bồng ở An Lạc.Bắt được bọn giặc này. Tên Tế, giặc ở Sơn Tây và tên Bồng ở Bình Ngô, đều nổi tiếng là giặc tinh quái hung tợn. Thể Quận công Tá Lý đón đánh ở An Lạc, bắt được bọn này. Trịnh Doanh ban cho Tá Lý cờ, kiếm và ấn để tuyên dương công trạng".

Sau khi Tế và Bồng đánh không lại với Võ Tá Lý, bị bắt và giết, một bộ tướng là Nguyễn Danh Phương (tục gọi là quận Hẻo) tập hợp tàn quân của Đô Tế, rút về cố thủ ở núi Tam Đảo, xây dựng lực lượng để tính kế lâu dài.

Thời điểm đó, Trịnh Doanh ra lệnh cấp tốc tuyển thêm binh lính, sai các nhân vật thân tín đem tới các vùng trọng yếu để trấn giữ, tiễu trừ các lực lượng chống đối. Chinh tây đại tướng quân Võ Tá Lý được cử cùng với Đốc lãnh Trần Đình Miên, Bồi tụng là Nguyễn Bá Lân đem quân đi đánh Sơn Tây.

Khi ấy có lực lượng khởi nghĩa khá mạnh là Nguyễn Hữu Cầu (quận He) đứng đầu cũng khiến triều đình Lê - Trịnh nhiều phen mất ăn mất ngủ. Truyền rằng, chúa Trịnh đã sai tướng quân Võ Tá Lý đi Sơn Nam , đánh nhau với Nguyễn Hữu Cầu.

Giữa trận tiền, một mảnh đạn bay vào mặt trúng một bên mắt làm lồi con ngươi. Ông không kinh hãi, rên la trong đau đớn mà trức tiếp rút ra, nuốt chửng con ngươi vào bụng và tiếp tục thúc quân giao chiến. Gương anh dũng ấy được mọi người ngưỡng mộ. Dân gian Nghệ Tĩnh truyền đi câu phương ngôn: "Người Nghệ An, gan Thạch Hà" là từ câu chuyện này.

Chuyện bị thương ở mắt, nuốt con ngươi giữa trận tiền ít được sử sách ghi lại nên điều này không được biết đến rộng rãi, mặt khác tài liệu ghi chép có khác nhau.

Theo như sách Nghệ An ký thì người có hành động khác thường ấy không phải là Võ Tá Lý mà là Võ Tá Sắt, ông là một 5 năm võ tướng nổi tiếng nhất của dòng họ Võ Tá Hà Hoàng (4 người kia là Võ Tá Liễn, Võ Tá Quán, Võ Tá Đoan, Võ Tá Lý).

Võ Tá Sắt

Quận công Võ Tá Sắt – tên thực là Võ Tá Kế (húy là Khanh) con thứ 4 của Tăng Lộc Hầu, năm 14 tuổi học tại Quốc Tử Giám.Vì là ấm sinh nên được bổ nhiệm làm chức quản binh, nhiều lần phụng chỉ đi đánh giặc lập công. Ông được vua Lê, chúa Trịnh rất tin dùng.

Ông làm quan vào thời kỳ nửa đầu thế kỷ XVIII, khi đất nước có nhiều diễn biến phức tạp, quyền tối cao nhất của vua Lê tập trung vào chúa Trịnh, nạn kiêu binh và các thủ lĩnh ở các địa phương nổi lên.

Giai thoại dân gian nói rằng, khi ông làm Tổng trấn Sơn Nam (vùng Hà Nam ngày nay), trong một lần dẫn quân đánh nhau với phản loạn Nguyễn Hữu Cầu, ông bị đạn bắn vào mắt làm bật con ngươi ra ngoài. Không chần chừ, ông dứt con ngươi rồi bỏ vào mồm nuốt chửng. Sau đó tiếp tục thúc quân đánh giặc. Vì thế, người thời ấy rất nể phục ông. Ông được triều đình tặng chức Quận công.

Sau khi ông mất được chôn ở Cầu Già, thuộc xóm Đông, xã Thạch Liên. Khu lăng mộ của ông hiện cũng đã được xây cất lại uy nghiêm và rất bề thế.

Về chuyện này, trong sách Nghệ An ký có đoạn chép: "Tổ tiên là Cường Lộc Hầu sinh ra Tá Hà. Tá Hà theo đánh giặc có công, được lĩnh chức Đề lĩnh từ thành quân vụ và được phong tước Hà quận công.

Tá Lý, Tá Liễn, Tá Sắt, Tá Quán và Tá Đoan đều là dòng dõi Tá Hà và đều được cầm quân coi trấn. Khi Tá Sắt coi trấn Sơn Nam, đánh nhau bị một viên đạn bắn vào mắt làm bật con ngươi ra ngoài.

Tá Sắt rứt con ngươi ấy bỏ vào mồm nuốt chửng rồi lại thúc quân đánh hăng, người thời ấy đều phục là dũng cảm. Có câu ngạn ngữ: Người Nghệ An, gan Thạch Hà".

Xem thêm: Lý Nhật Quang- Mãnh tướng trấn giữ phên dậu phía Nam được dân tôn 'thánh' khi còn sống