"Thức giả" - false awakening là gì?

Bạn cứ tưởng tượng mình đã thức dậy nhưng thực tế bạn vẫn chỉ đang mơ - nó được gọi là "thức giả" (tên khoa học là false awakening). 

Đỗ Thu Nga Theo dõi
Sống Đẹp
Nguồn: Internet

Mỗi con người là một cá thể riêng biệt, vì thế giấc mơ cũng riêng biệt. Chúng ta sẽ có những trải nghiệm khác nhau khi mơ, nhưng đôi khi đó là những trải nghiệm rất thật, như cảm giác ngã từ trên cao xuống...

Dưới đây, chúng tôi xin chia sẻ về một giấc mơ vô cùng kỳ lạ. Ví dụ: Bạn có một giấc mơ quái đản, sau đó thức giấc. Nhưng lạ ở chỗ, bạn dậy rồi mà những hiện tượng ấy vẫn tiếp diễn, theo cái cách rất thực, nhưng không phải thực. 

Tiếp đó, bạn nhận ra việc bạn thức dậy hóa ra chỉ là một giấc mơ. Hay nói cách khác, bạn đã mơ thấy mình thức dậy. Khi ấy, bạn đã được trải nghiệm "mơ trong mơ". Theo lý giải khoa học, nó là hiện tượng "thức giả" - false awakening.

"Thức giả" - false awakening là gì?

Theo Wikipedia, false awakening (thức tỉnh giả, thức tỉnh sai, thức tỉnh nhầm) là một trạng thái mà người đang nằm mơ hiểu lầm là mình đã thức dậy. Thực tế, họ vẫn đang chìm sâu trong giấc ngủ. 

Ở trạng thái thức tỉnh giả, đối tượng thường mơ thấy mình đang làm các công việc thường ngày vào buổi sáng như vệ sinh cá nhân, tắm dưới vòi hoa sen, nấu ăn, dọn dẹp. Ví dụ điển hình nhất đến từ nhân vật chính trong truyện ngắn Chân dung của nhà văn Nikolai Gogol.

Thuc-gia-false-awakening-la-gi-j

Wikipedia cũng đưa ra khái niệm liên quan đến sự tỉnh táo và vòng lặp. Theo đó:

- Thức tỉnh giả có thể xảy ra sau một giấc mơ hoặc theo sau giấc mơ sáng suốt (giấc mơ mà người mơ nhận thức được mình đang mơ). Ở trường hợp đặc biệt, nếu theo sau thức tỉnh giả là một giấc mơ sáng suốt thì sự thức tỉnh giả này sẽ trở thành "tiền giấc mơ sáng suốt". Nghĩa là trong đó, người mơ có thể tự hỏi liệu mình có đang thực sự tỉnh hay không, để từ đó đi đến kết luận đúng hoặc không đúng. 

Trong một nghiên cứu của nhà tâm lý học Deirdre Barrett thuộc Đại học Harvard, 2000 giấc mơ của 200 đối tượng đã được kiểm tra và phát hiện ra rằng sự thức tỉnh giả và sự tỉnh táo thường xuất hiện trong cùng một giấc mơ hoặc trong những giấc mơ khác nhau của cùng một đêm. Sự thức tỉnh giả thường đi trước sự tỉnh táo như một tín hiệu, nhưng nó cũng có thể theo sau khi nhận thức rõ sự tỉnh táo.

-Vòng lặp thức tỉnh sai là hiện tượng mà đối tượng mơ thấy mình thức dậy liên tục, lặp đi lặp lại, thậm chí lên đến 10 lần hoặc hơn mà không biết khi nào mới tỉnh dậy thật. Đôi khi cá nhân có thể thực hiện hành động này một cách vô tình. Bộ phim A Nightmare on Elm Street đã giới thiệu hiện tượng này đến văn hóa đại chúng.

Vì sao lại có hiện tượng "mơ trong mơ"?

Đây là giấc mơ hết sức kỳ lạ và khó lý giải nhất trong khoa học. Theo như khảo sát vào năm 2016 trên 557 người, thì đến 324 cho rằng họ cảm thấy stress kinh khủng vì những giấc mơ như vậy. 

Tuy khoa học vẫn chưa thể khẳng định được nguyên nhân nhưng các chuyên gia cũng đưa ra hai giải thuyết như sau:

Đầu tiên là vì căng thẳng, lo lắng. Nếu như bạn cảm thấy lo sợ vì những gì sắp sửa xảy ra vào ngày hôm sau, bạn sẽ mơ thấy chính điều đó. Não bộ khi ấy sẽ mơ về việc thức dậy, sau đó tái tạo lại chính xác những gì khủng khiếp nhất có thể xảy ra.

Thuc-gia-false-awakening0d221619

Một số chuyên gia cho rằng, sự kỳ vọng không đáng có cũng có thể tạo ra giấc mơ này. Khi lo lắng, bạn sẽ tin rằng mình gặp ác mộng và thức dậy lúc nửa đêm, hoặc vào lúc sáng sớm. Quá trình này sẽ tạo ra hiện tượng "thức giả" mà bản thân bạn chẳng hề hay biết cho đến khi trực tiếp trải nghiệm.

Giải thuyết thứ hai cho rằng, do quá trình phân mảnh giấc ngủ của bộ não. Tức là, giấc ngủ của chúng ta được chia thành nhiều giai đoạn, trong đó có thể khu vực "mơ" và khu vực chị trách nhiệm cho nhận thức bỗng cùng lúc hoạt động. Nhờ vậy, những giấc mơ của bạn sẽ rất thực (còn gọi là vivid dream). Thậm chí bạn còn điều khiển được giấc mơ của mình mà không biết.

"Thức giả" - false awakening có phải là "bóng đè" - sleep paralyzed không?

Bạn phải xác định được, đây là hai hiện tượng dễ hây nhầm lẫn, chúng có những điểm khác nhau cơ bản. 

"Bóng đè" - sleep paralyzed có thể xảy ra khi đang ngủ lẫn lúc thức dậy. Nguyên nhân là vì có một giai đoạn não bộ khiến cơ thể bị tê liệt nhưng đồng thời trong lúc đó phần não chịu trách nhiệm cho nhận thức đột nhiên tỉnh dậy. Rốt cục, bạn có thể cảm nhận được rõ nét mọi thứ xung quanh, nhưng cơ thể không cách nào cử động, như có gì đó đè nặng lên ngực. 

Còn "thức giả" thì bạn vẫn có thể không cử động được, nhưng điều đó hoàn toàn diễn ra trong giấc mơ. Nguyên nhân gây ra không phải đến từ não bộ, mà do bạn quá sợ hãi mà thôi. 

Thuc-gia-false-awakening0d221618

Làm sao để thoát khỏi "thức giả" - false awakening?

"Mơ trong mơ" không phải là dấu hiệu của một bệnh lý. Trên thực tế, chúng khá phổ biến, đến mức gần như tất cả chúng ta có thể đã trải nghiệm mà không hay.

Song nếu những giấc mơ như vậy xuất hiện thường xuyên và làm phiền bạn quá nhiều, bạn nên cân nhắc đi gặp bác sĩ tâm lý. 

Xem thêm: Kleptomania là hội chứng gì?

Bình luận
Mới nhất
Vui lòng để bình luận.

Đọc thêm

Hội chứng Tic xảy ra có thể do yếu tố di truyền, nhưng cũng có thể do các yếu tố ngoại cảnh tác động như dị ứng, lo lắng hoặc dùng điện thoại nhiều.

Hội chứng Tic ở trẻ: Có dấu hiệu gia tăng, nguyên do là dùng điện thoại nhiều?
0 Bình luận

Kiệt sức là một trong những vấn đề lớn nhất mà người lao động đang phải vật lộn trong suốt hai năm qua. Tin tốt là vẫn có cách để bạn giúp ngăn những người xung quanh tại nơi làm việc gặp phải nó.

2 mẹo đơn giản giúp bạn né ngay khỏi hội chứng kiệt sức ở văn phòng
0 Bình luận

Cha mẹ đừng buồn khi thấy con mình chậm nói. Bởi có thể trẻ đang mắc hội chứng Einstein – hội chứng ám chỉ những đứa trẻ chậm nói thông minh nếu đi kèm 7 biểu hiện dưới đây!

Hội chứng Einstein: 7 biểu hiện đi kèm chậm nói cho thấy con bạn là đứa trẻ thông minh
0 Bình luận

PC Right 1 GIF

Bài mới

Vinmec ghép gan thành công cho bệnh nhi 8 tháng tuổi

Vinmec vừa thực hiện thành công ca ghép gan đặc biệt cho bệnh nhi N.L.T 8 tháng tuổi, chỉ nặng 6.5kg từ nguồn tạng hiến của bệnh nhân chết não.

Đăng Dương
Đăng Dương 2 giờ trước
Người đàn ông Hà Nội đánh rơi 500 triệu đồng vui mừng được nhận lại

Đánh rơi chiếc ví da cùng số tiền mặt gần 500 triệu đồng, anh Nguyễn Thanh Bách (Hà Nội) xúc động, vui mừng khi nhận lại số tài sản lớn và giấy tờ tùy thân nhờ vào hành động tử tế của một quản lý nhà hàng tại Hòa Bình.

Thanh Tú
Thanh Tú 6 giờ trước
Hai cha con đoàn tụ đúng ngày đất nước thống nhất sau 57 năm thất lạc

Sau 57 năm thất lạc, hai cha con ông Chu Nghiêm (84 tuổi, trú P.Tương Mai, Q.Hoàng Mai, Hà Nội) đã được đoàn tụ vào đúng ngày 30/4.

Hải An
Hải An 6 ngày trước
''Vua dầu mỏ'' Rockefeller dạy con 5 điều: Toàn những thứ đơn giản mà giúp gia tộc bền vững trăm năm

Tư duy dạy con "vua dầu mỏ" Rockefeller không có gì quá vĩ mô nhưng lại khiến nhiều người phải suy ngẫm và điều chỉnh lại cách giáo dục con cái của mình.

Đáng giá hơn bạc vàng, 4 câu nói này của cha mẹ sẽ giúp con trưởng thành tự tin, giàu có, hiếu thảo

Đứa trẻ càng cảm nhận được nhiều "tình yêu" từ cha mẹ và người thân thì chiếc dây diều "tình yêu" càng vững chắc.

Nghịch lý từ Harvard: Cha mẹ càng hay sửa sai, IQ con cái càng giảm rõ rệt

Nghiên cứu của Harvard chỉ ra, cha mẹ càng hay sửa sai, chỉ số thông minh của con càng giảm. Đây là hồi chuông cảnh báo thức tỉnh cha mẹ trong cách giáo dục con.

Công ty Hoàng Long với 20 năm cung cấp thông tin minh bạch

Theo một khảo sát gần đây tại các thành phố lớn, có đến 67% người tham gia thừa nhận từng rơi vào trạng thái nghi ngờ, lo lắng vì những dấu hiệu bất thường trong mối quan hệ cá nhân hoặc công việc – nhưng không biết nên chia sẻ với ai, hoặc tìm lời khuyên từ đâu. Đó cũng là lý do mà trong vài năm trở lại đây, nhu cầu tìm đến các văn phòng hỗ trợ tìm kiếm, xác minh thông tin tại Công ty Hoàng Long ngày càng tăng lên.

Ơn người đưa đò – Câu chuyện nhân văn xúc động

Câu chuyện về Khôi và cô Hạnh không chỉ là câu chuyện của một học trò thành đạt biết ơn thầy cô, mà còn là bài học lớn về ơn nghĩa ở đời.

Bác sĩ Nguyễn Hữu Trọng – Một đời tài hoa nhưng duyên tình lận đận

Bác sĩ Nguyễn Hữu Trọng không chỉ được biết đến bởi sự nghiệp, tài hoa, công việc kinh doanh rực rỡ mà còn bởi những mối tình trắc trở trong đời. Dẫu vậy, ông vẫn luôn tin yêu cuộc đời, sống viên mãn bên người vợ kém 53 tuổi và chứng minh tình yêu cổ tích trên đời là có thật.

Tình anh em – Câu chuyện nhân văn cảm động

Qua câu chuyện của bố và chú tôi nhận ra rằng, chỉ cần mình đặt cái tôi xuống một chút thì mọi tổn thương trong các mối quan hệ đều được chữa lành và tình anh em cũng thế.

Trưởng công an xã xây nhà cho dân bằng tiền tiết kiệm

Thương cho cảnh khó khăn của bốn bà cháu phải sống trong căn nhà dột nát, trưởng công an xã Ia Mrơn, huyện Ia Pa, Gia Lai đã tự bỏ 60 triệu tiền tiết kiệm để hỗ trợ.

Thắng đời 2 - 0: Jenny Huỳnh vừa đỗ đại học top 1 nước Mỹ, vừa đỗ đại học top 1 Trung Quốc 

Jenny Huỳnh vừa trở thành sinh viên trao đổi tại ĐH Bắc Kinh sau 2 năm theo học tại  Đại học Stanford, ngôi trường xếp hạng 6 thế giới (theo xếp hạng của QS World University Ranking 2025).

PC Right 1 GIF
Đề xuất