Huyền thoại nữ tiểu đoàn "vai trăm cân, chân vạn dặm" khiến lính Mỹ ám ảnh

"Tiểu đoàn bà Thao" - bà Phạm Thị Thao (SN 1049, ở quận Hải Châu, Đà Nẵng) là Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn vận tải nữ 232 - Cục hậu cần, Quân khu 5. Bà Thao hiện là Chủ tịch Hội cựu Thanh niên xung phong TP Đà Nẵng.

Năm 14 tuổi, bà Thao tích cực tham gia du kích. Bà được bầu làm bí thư đoàn thanh niên xã nhà. Đến năm 1969, bà Thao tham gia thanh niên xung phong vào Tổng đội Thanh niên xung phong Quảng Đà.

Vào đầu năm 1968, công tác bảo đảm hậu cần có những khó khăn, thách thức. Địch đánh phá nên việc lấy gạo từ vùng địch ra căn cứ lúc có lúc không. Trong khi đó, việc chỉ huy lực lượng trong nhân dân có nhiều hạn chế do vùng giải phóng bị thu hẹp.

Mặt khác, ở vùng căn cứ, do máy bay B52, B57 thả bom liên tục, cây cối, hoa màu bị chết không thu hoạch được nên một số cơ quan, đơn vị thiếu lương thực nghiêm trọng, nhất là khu vực địa bàn Quân khu 5 càng khó khăn, gian khổ hơn.

Trước tình hình trên, ngày 8/3/1968, Tiểu đoàn vận tải nữ 232 được thành lập và bà Thao được giao nhiệm vụ làm Tiểu đoàn trưởng. Lúc mới thành lập, Tiểu đoàn có 550 người. Họ là những cô gái tuổi mười tám, đôi mươi, không ngại hy sinh, không ngại gian khó, chịu lăn lộn giữa bom đạn. Họ dùng sức trẻ của mình gùi gạo, cõng vũ khí, khiêng thương binh về tuyến sau chữa trị. Chính vì thế mà họ được gọi là những cô gái "vai trăm cân, chân vạn dặm".

Với khẩu hiệu hành động: "Không để bộ đội ở chiến trường đói rét, thiếu vũ khí, thiếu lương thực và súng đạn", chị em tiểu đoàn vận tải nữ 232 luôn nhắc nhở nhau: "Không chuyển được hàng ra mặt trận là có lỗi với các chiến sĩ ngoài tiền tuyến".

Điều ấy luôn thôi thúc các chị em trong tiểu đoàn "đạp 50 cân xuống đất, hất 70 cân sang bên, vì chiến trường mang lên một tạ", "không tính khối lượng, không tính chỉ tiêu, có sức bao nhiêu cống hiến tất cả".  

Dấu chân của những cô gái trung kiên này đã in hằn khắp vùng núi Quảng Nam, Quảng Ngãi, Gia Lai, Kon Tum, Đường 9 Nam Lào... góp phần làm nên những chiến công vang dội ở các địa danh như: Tam Kỳ, Thăng Bình, Hiệp Đức, Quế Sơn, Chu Lai, Ái Nghĩa, đặc biệt là chiến dịch Mậu Thân 1968 trên toàn Quân khu 5.

Và ở thời kỳ đó, ai đến chiến trường Quân khu 5 cũng đều gọi Tiểu đoàn vận tải nữ 232 là "Tiểu đoàn bà Thao". 

Nhớ về những năm tháng đó, bà Thao tâm sự: Thời đó, bà và các đồng đội là những cô gái còn rất trẻ, mỗi ngày mang trên vai 100kg hàng. Đi liên tục, không nghỉ ngày nào, trừ những trường hợp bị sốt rét.

"Để mang được những chuyến hàng ra chiến trường, chúng tôi phải vất vả vô cùng. Đường dốc lên, dốc xuống, phải đi từng bước, từng bước chứ không thể đi nhanh", bà Thao nhớ lại.

Cũng theo bà Thao, năm 1969, Tiểu đoàn vận tải nữ 232 về đóng quân ở Rạch Đại Lộc, chuyển hàng phục vụ cho chiến trường Quế Sơn, Duy Xuyên, Hiệp Đức, Chu Lai. Ban ngày chị em gùi đạn, ban đêm cơ động xuống đồng bằng lấy gạo, muối, thực phẩm về phục vụ cho mặt trận.

Có thể nói rằng, đây là thời kỳ gian khổ, ác liệt nhất của đơn vị hành lang. Ở chiến trường Quảng Nam, từ Rạch Đại Lộc xuống Quế Sơn là nơi trọng điểm đánh phá của địch. Thế nhưng bất kể gian khó, chị em tiểu đoàn nữ đều phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ được giao. 

Có lần, 13 chị em tiểu đoàn nhận nhiệm vụ gùi hàng xuống Quế Sơn. Khi trở về bị địch phát hiện, chúng gọi pháo bắn liên hồi từ 16h chiều đến sáng hôm sau, 6 chị đã anh dũng hy sinh vĩnh viễn nằm lại đất Quế Sơn, không về đơn vị nữa", bà Thao giọng chùng xuống kể. 

Khi ấy, điều kiện ăn, ở, mặc hết sức khó khăn. Bữa ăn của chị em trong tiểu đoàn chỉ có củ, nưa rừng, của mài, cây môn thực, cây móc... Trong những chiến dịch cao điểm, cấp trên bồi dưỡng mỗi người 1/2 lon gạo trong 1 ngày, tối đa chỉ cấp từ 4 - 6 ngày. Chị em luôn động viên nhau ăn sắn còn gạo thì để nấu cháo phục vụ các thương binh nặng từ chiến trường chuyển lên. Không sao hết, mọi gian lao rồi cũng qua đi, quan trọng là phải lạc quan, yêu đời để chiến đấu với địch. 

"Dù đói cơm lạt muối, thiếu quần áo nhưng chị em vẫn một lòng son sắt theo Đảng đến cùng. Vì một chuyến hàng của chị em ra tiền tuyến là góp phần đánh Mỹ, mau giải phóng miền Nam", bà Thao nói.

Bà Thao vẫn còn nhớ, ngày đó, được giao nhiệm vụ Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn nữ vận tải 232, bà không muốn nhận vì thấy bản thân khó đảm nhận được việc này. Tuy nhiên, sau đó bà xác định đây là trách nhiệm của Đảng giao, vì vậy phải nỗ lực hoàn thành.

Để lãnh đạo được đơn vị, bà Thao "miệng nói, tay làm", luôn gần gũi với chị em trong đơn vị, khó khăn gian khổ cùng nhau chiến đấu đến cùng.

Có một lần nọ, bà lao xuống vực cứu chiến sĩ trên đường hành quân từ Bắc vào Nam. Chuyện bà cõng Chính trị viên Đại đội 1 Huỳnh Thị Lưu qua sông vì bị địch bắn thương ở chân và quay trở lại 2 lần để cõng 2 bao gạo đã trở thành những bài học về lòng yêu nước, tình yêu, sự chia sẻ với đồng đội của một người thủ lĩnh.

Trong khoảng thời gian từ năm 1968 - 1972, cái tên "Tiểu đoàn bà Thao" luôn là nỗi ám ảnh của lính Mỹ. Biết Tiểu đoàn thường xuống đồng bằng lấy gạo nên quân Mỹ đã treo thưởng lớn cho ai tìm ra được bà Thao. Vì vậy, bà Thao mỗi ngày đều phải dùng một ký hiệu riêng để liên lạc với đồng đội.

Tháng 10/1972, Tiểu đoàn vận tải nữ 232 giải thể, các thành viên trong tiểu đoàn được chuyển sang làm nhiệm vụ mới. Trong suốt hơn 4 năm, "Tiểu đoàn bà Thao" đã hoàn thành sứ mệnh thiêng liêng mà lịch sử đã giao cho, xứng đáng với danh hiệu: "Kiện tướng hành lang, gương mẫu đảm đang, chân đồng vai sắt". 

(Theo Dân trí)

Xem thêm: Huyền thoại tướng Vương Thừa Vũ - "cha đẻ" thuật "trùng độc chiến" huyền thoại