Công chúa Phất Kim - Liệt nữ trung quân ái quốc bị chồng xẻo má vì can ngăn tạo phản

Hy sinh hạnh phúc riêng, lấy con trai mẹ kế làm chồng

Theo Wiki, công chúa Đinh Phất Kim là con gái vua Đinh Tiên Hoàng và là nhân vật được nhắc đến nhiều trong chính sử cũng như các tác phẩm nghệ thuật mô tả về cuộc đời và sự nghiệp Đinh Bộ Lĩnh. Phất Kim công chúa cùng với công chúa Minh Châu và Nam Việt Vương Đinh Liễn là những người con được sinh ra trước khi Đinh Bộ Lĩnh làm Vua.

Sau khi dẹp loạn 12 sứ quân, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi. Đại Việt Sử ký Toàn thư ghi về sự kiện: "Bầy tôi dâng tôn hiệu là Đại Thắng Minh Hoàng Đế","Vua mở nước, lập đô, đổi xưng Hoàng đế". Đinh Tiên Hoàng được đánh giá là vị hoàng đế anh minh và chính trực nhưng trong vấn đề hạnh phúc của con cái lại là người áp dụng nghiêm quy định "cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy". 

Theo đó, công chúa Minh Châu được ông gả cho tướng Trần Thăng - em ruột sứ quân Trần Lãm, người đã trao nhường toàn bộ binh quyền Bố Hải Khẩu cho ông; Công chúa Phất Ngân sau này lấy Điện Tiền Chỉ huy sứ Lý Công Uẩn - người thay nhà Tiền Lê, sáng lập nên triều nhà Lý vang danh sử sách. Còn nàng Phất Kim được cha gả cho sứ quân đầu hàng dòng dõi quý tộc là Ngô Nhật Khánh.

Sử sách có chép, Ngô Nhật Khánh chính là một lãnh đạo trong 12 sứ quân. Ông ta là người Đường Lâm (Hà Nội), là đồng hương và là bà con cùng một họ với Ngô Quyền. 

Khâm định Việt sử thông giám cương mục viết: "Ngô Nhật Khánh là bà con của Ngô Tiên Chúa (tức Ngô Quyền). Trước kia, Ngô Nhật Khánh từng xưng là An Vương, cùng trong số mười hai sứ quân giữ đất tranh hùng. Khi Đinh Tiên Hoàng đánh dẹp được Ngô Nhật Khánh rồi, bèn lập mẹ của hắn làm Hoàng Hậu, hỏi em gái của hắn cho con mình là Nam Việt Vương Đinh Liễn, lại gả công chúa cho hắn nữa, thế mà Ngô Nhật Khánh vẫn không bớt oán hờn".

Sau khi đất nước ổn định, Đinh Tiên Hoàng tổ chức hôn lễ với mẹ Ngô Nhật Khánh. Trong đám cưới của mẹ với vua Đinh, Ngô Nhật Khánh tuy mang lòng căm hờn nhưng vẫn miễn cưỡng đến dự. 

Cũng tại bữa yến tiệc ấy, Đinh Tiên Hoàng đã sắp xếp cho con gái kiềm diễm, xinh đẹp nhất là Phất Kim đến chúc rượu Ngô Nhật Khánh. Ngay lần đầu tiên gặp mặt, Khánh đã si mê vẻ đẹp của công chúa. Trong lần chúc rượu thứ 2, hắn đã giả vờ để được nắm tay.

"Quý danh của nàng, liệu ta có biết được chăng?", Ngô Nhật Khánh hỏi.

Công chúa đáp: "Thưa Tướng quân, thiếp là Phất Kim".

"A! Phất Kim", Nhật Khánh nói như reo.

Sau 3 lần chúc rượu, họ Ngô táo tợn đặt vấn đề: "Ta muốn cùng nàng sum vầy gia thất, liệu nàng có bằng lòng không".

Tuy nhiên, Phất Kim vẫn có chút e ngại: "Cảm ơn Tướng quân đã có lòng hạ cố". Nói xong, bà rảo bước đi không ngoái đầu nhìn lại.

Đoán biết Ngô Nhật Khánh bề ngoài nói cười vui vẻ nhưng trong lòng vẫn tính chuyện khởi sự chống lại mình nên Đinh Tiên Hoàng đã gọi công chúa Phất Kim đến nói: "Tướng quân Ngô Nhật Khánh là người thao lược vào bậc nhất nhưng chưa thực sự tận trung với sự nghiệp của cha. Giặc Tống và Chiêm đang lăm le bờ cõi, nếu được Nhật Khánh giúp sức thêm vây cánh thì Đại Cồ Việt ta còn gì bằng. Cha muốn con ưng thuận lời thỉnh cầu của Nhật Khánh, để lấy tình phu phụ thuyết phục Nhật Khánh giữ trọn đạo hiếu trung".

Nghe cha nói, công chúa biết rằng mình phải hy sinh hạnh phúc cá nhân vì nghĩa lớn. Nàng lặng lẽ tuân lệnh phụ hoàng. Thế nhưng, công chúa Phật Kim không biết được rằng, dù tình thân hai nhà bề chặt thế nào đi chăng nữa thì Nhật Khánh vẫn nuôi chí phục thù, mong dựng lại cơ đồ cũ của nhà họ Ngô.

Số phận bi thảm của liệt nữ trung quân ái quốc

Thời gian đầu hôn nhân, cuộc sống của Phất Kim rất hạnh phúc vì chồng khá yêu chiều. Bản thân Ngô Nhật Khánh khi đó cũng ít nghĩ đến chuyện tạo phản. 

Nhưng vào một ngày nọ có lái buôn từ phương Bắc đến trao cho Ngô Nhật Khánh một phong thư lạ. Xem xong, y liền cho vào miệng nhau rồi nuốt luôn. Hai ngày sau, Nhật Khánh xin phép vua Đinh cấp 5 thuyền hộ tống mình và công chúa đi kinh lý Ái Châu bằng đường thủy. Vua đồng ý.

Thuyền này xuôi dòng Vân Sàng, qua Ngọc Thỏ cảng, vượt cửa Thần Phù rồi ra biển Đông. Ngồi trên thuyền, Phất Kim có hỏi chồng đi đâu, lúc này Khánh mới nói rằng mình sang cầu cứu vua Chiêm. Đồng thời cũng hé lộ rằng người Tống nói sẽ giúp dẫn đường. Phía nhà Chiêm sẽ giúp đánh bằng đường Thủy, nhà Tống đánh đường bộ. 

Để an lòng vợ, Ngô Nhật Khánh nói rằng, khi tạo phản thành công, Phật Kim sẽ trở thành Hoàng hậu. Tuy nhiên, với Phật Kim, danh vọng không quan trọng bằng quốc gia và hoàng tộc. Nàng hết lời khuyên can chồng. Bà nói rằng, lấy chồng thì theo chồng nhưng không vì thế mà phản bội cha ruột.

Sách Khâm định Việt sử thông giám cương mục viết: "Một hôm, sau khi nhận được mật thư của vua Chiêm thông báo sẵn sàng chi viện binh lính đánh Đại Cồ Việt, Ngô Nhật Khánh đem vợ chạy sang Chiêm Thành.

Tới cửa biển Nam Giới (tức là cửa Sót, nằm ở huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh ngày nay), hắn rút dao bên mình ra, rạch mặt vợ mà kể tội: 'Cha mày đã lừa gạt để ức hiếp mẹ con ta. Ta có đâu lại vì mày mà bỏ qua tội ác của cha mày. Thôi, mày hãy trở về, ta sẽ một thân một mình đi tìm ai có thể cứu được ta đây'. Nói rồi, Ngô Nhật Khánh chạy sang Chiêm Thành".

Ngô Nhật Khánh lúc này tham vọng quá lớn, không còn nghĩ đến tình thân, y lạnh lùng xẻo má kể tội vợ. Sau đó bỏ rơi nàng rồi đi mất. 

Công chúa Phất Kim sau đó được đưa về Hoa Lư chữa. Dù vết thương lành nhưng sẹo vẫn còn nguyên. Thêm vào đó là nỗi tủi nhục trong lòng không thể xóa mờ được. Vì quá tủi hổ và tuyệt vọng, cuối cùng nàng chọn xuống tóc đi tu.

Song bi kịch của công chúa Phất Kim chưa dừng lại ở đó. Một thời gian sau, vua Đinh và Thái tử bị nghịch thần sát hại, triều đình rơi vào cảnh rối ren, các đại thần dàn quân đánh nhau. Sau đó, Lê Hoàn lên ngôi ổn định thế cục.

Biết tin Đinh Tiên Hoàng băng hà, Ngô Nhật Khánh cùng vua Chiêm Thành dẫn hơn 1000 chiến thuyết xuất chinh đánh Đại Cồ Việt. Khâm định Việt sử thông giám cương mục chép lại: "Nghe tin Đinh Tiên Hoàng đã mất, Ngô Nhật Khánh dẫn quân Chiêm Thành, theo đường biển mà vào cướp phá. Chẳng dè, khi quân của chúng đi qua cửa biển Đại Ác và cửa biển Tiểu Khang thì phong ba nổi lên, nhấn chìm hết cả thuyền bè, Ngô Nhật Khánh bị chết đuối. Chúa Chàm (tức vua Chiêm Thành) may được thoát nạn, thu nhặt tàn quân mà chạy về".

Sách Đại Viêt Sử ký Toàn thư cũng chép về sự kiện vào năm Kỷ Mão (979) đó: "Phò mã Ngô Nhật Khánh dẫn thuyền quân Chiêm Thành hơn nghìn chiếc vào cướp, muốn đánh thành Hoa Lư, theo hai cửa biển Đại Ác và Tiểu Khang, qua một đêm, gặp gió bão nổi lên, thuyền đều lật đắm, Nhật Khánh cùng bọn người Chiêm đều chết đuối, chỉ có thuyền của vua Chiêm thoát trở về nước…".

Nhận được liên tiếp rất nhiều tin xấu, Phất Kim đau đớn vô cùng. Cuối cùng nàng chọn cách nhảy giếng  lầu Vọng Nguyệt ở phía Tây Bắc kinh thành Hoa Lư mà tự vẫn. Nhân dân Hoa Lư vì thương xót nàng công chúa bạc mệnh mà lập đền thờ ngay trên nền nhà của cung Vọng Nguyệt. Đến nay, đền thờ vẫn nằm trong khu dân cư làng Yên Thành, thuộc quần thể di tích cố đô Hoa Lư, Ninh Bình.

Xem thêm: Huyền Trân công chúa: Từ cuộc hôn nhân ngoại giao đến cuộc giải cứu khỏi giàn hỏa thiêu đầy kịch tính