Sự trùng hợp kỳ lạ giữa 2 công chúa vừa đáng thương, vừa đáng trách trong sử Việt

Công chúa Cảo Nương là ai?

Trong chính sử, công chúa Cảo Nương là con gái của Triệu Việt Vương, song mẹ đẻ của nàng là ai thì không thấy nhắc đến. Trong Thái Bình tỉnh thần tích chỉ biết, vợ chồng Cao Thanh ở trang Nam Đường (phủ Kiến Xương, nay là xã Nam Cao, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình) sinh được 3 người con gái là Huệ Nương, Thục Nương, Tân Nương. 

3 người sau này đều trở thành thiếu nữ xinh đẹp được Triệu Việt Vương đón vào cung làm đệ nhất, đệ nhị, đệ tam cung phi. Một năm sau, Huệ Nương sinh được con gái đặt tên là Cảo Nương công chúa. 

Trong thần tích của làng Khúc Lộng (xã Vĩnh Khúc, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên) thì khi xưa Khúc Lộng có gia đình Bạch Sùng Công sinh được 3 người con gái đặt là Châu Nương, Bảo Nương và Bạch Nương.

Ở tuổi dậy thì, 3 nàng xinh như hoa, da trắng như ngọc, mắt sáng như ánh sang lại  nổi tiếng thùy mị. Khi 3 chị em đi hội chùa Phật Tích thì tình cờ gặp Triệu Việt Vương đi du xuân. Trông thấy diện mạo 3 nàng xinh đẹp nên đã đem sính lễ đến hỏi cưới, đưa về cung phong Châu Nương là Hoàng Bà Châu thái Qúy phi, Bảo Nương là Bảo Thọ Bà Qúy phi, Bạch Nương là Bạch Sam Hộ Qúy phi.

Một năm sau Châu Nương sinh được người con gái đặt tên là Cảo Nương. Nàng công chúa này được Triệu Việt Vương coi như ngọc ngà châu báu.

Con trong bản Triệu Việt Vương ngọc phả có ghi chép: Khi đó, vua có một phi tần tên Phạm Thị Bình sinh ra "Nga Nữ tiên nương vào ngày 7/2. Khi sinh, nàng là người dung nhan tuyệt đỉnh, yểu điệu phương phi, dáng vẻ trang nghiêm diễm lệ. Sắc đẹp tựa ánh trăng bên hồ, my loan nguyệt thẹn, mắt tựa sương thu, da trắng như tuyết, so hoa hoa thẹn, ví ngọc ngọc hờn. Xứng danh là bậc thiên hương quốc sắc. Nàng húy là Nga, sau đổi tên chữ là Quả Nương", sau Lý Phật Tử sai con trai là Nhã Lang tới cầu hôn, Triệu Việt Vương đồng ý cho Nga Nữ về làm con dâu nhà họ Lý. Như vậy Nga Nữ Tiên Nương hay Quả Nương chính là công chúa Cảo Nương, người mà sử sách thường nhắc đến.

Sự trùng hợp kỳ lạ giữa 2 nàng công chúa

Mỵ Châu là con gái vua An Dương Vương Thục Phán - người đã đánh bại quân Tần xâm lược, ép Vua Hùng nhường ngôi cho mình và khai sinh ra nước Âu Lạc trong lịch sử Việt Nam. Công chúa Mỵ Châu gắn liền với sự tích "rải lông ngỗng dẫn đường cho Trọng Thủy".

Theo nhiều tài liệu, đằng sau mối tình Mỵ Châu - Trọng Thủy là âm mưu thôn tính thâm hiểm của Triệu Đà và người thực hiện âm mưu là Trọng Thủy - con trai Triệu Đà. Mỵ Châu ngây thơ tin tưởng, yêu chân thành cuối cùng bị chính người chồng đưa vào bẫy, làm mất nước. 

An Dương Vương mong hai nước hòa hiếu để chấm dứt cảnh binh đao. Nhưng lại thiếu cảnh giác, khinh địch để cho Trọng Thủy dễ dàng thực hiện âm mưu của Triệu Đà. 

Truyền thuyết kể rằng. Trọng Thủy dỗ Mỵ Châu trộm nỏ thần, rồi ngầm bẻ gãy lẫy nỏ, thay cái khác vào. Sau khi phá được bí mật quân sự của Âu Lạc, Trọng Thủy xin An Dương Vương về thăm cha mẹ. An Dương Vương bằng lòng, Trọng Thủy báo lại cho Triệu Đà mọi việc.

Triệu Đà lại phát binh sang đánh Âu Lạc, sai Trọng Thủy cầm quân. An Dương Vương chủ quan vì có vũ khí là "nỏ thân", khi ra trận mới biết vũ khí không còn hiệu nghiệm, thua trận mang Mỵ Châu chạy về phía Nam.

Trọng Thủy dặn Mỵ Châu khi đi thì dải lông ngỗng làm dấu để hắn duổi theo. Khi An Dương Vương chạy đến khu vực Mộ Dạ (Nghệ An) được thần Kim Quy cho biết người ngồi sau lưng chính là giặc liền chém công chúa Mỵ Châu, máu chảy loang mặt nước, loài trai nuốt vào bụng thành hạt minh châu.

Sau khi Mỵ Châu qua đời, Trọng Thủy đưa thi thể về mai táng ở thành Cổ Loa, hóa thành hòn đá ngọc. Tại làng Cổ Loa hiện còn lăng bà Chú (ở đông bắc xóm Vang, phía nam khu đầm Cả).

Tiếp nối sai lầm của An Dương Vương, mấy trăm năm sau, vì tranh chấp quyền binh trong nội bộ tướng lĩnh của Lý Nam Đế nên năm Đinh Sửu (557), Lý Phật Tử đem quân đánh Triệu Việt Vương để giành ngôi báu. 

Liệu sức không thắng được nên Lý Phật Tử bèn dùng kế hòa hiếu làm thông gia, cho co trai là Nhã Lang kết hôn với công chúa Cảo Nương. Cảo Nương cũng vì tin yêu chồng mà cho Nhã Lang xem chiếc mũ đâu mâu có gắn móng rồng thần - bí quyết thành công khi chinh chiến của Triệu Việt Vương.

Vào năm Tân Mão )571), Triệu Việt Vương bị Lý Phật Tử phụ lời thề giao kết, bất ngờ đem quân đánh. Vì yếu thế không chống trả được nên đem con gái là Cảo Nương chạy tìm nơi ẩn náu. 

Nhưng đi đến đâu cũng bị quân Lý Phật Tử đuổi theo sát gót. Nguyên do là vì Cảo Lương lấy lông ngỗng trong chiếc gối quý rắc làm dấu. Đến khi chạy đến cửa biển Đại Nha ((nay là cửa Liêu thuộc huyện Nghĩa Hưng, Nam Định) thì cùng đường, Triệu Việt Vương giết con gái rồi nhảy xuống biển tự vẫn.

Vậy là vết xe đổ cách nhau hàng trăm năm lại tái diễn như một màn kịch khác nhân vật nhưng chung nội dung. Sách Việt giám thông khảo tổng luận bình rằng: "Trước thì An Dương Vương, cậy có điềm móng rùa, sinh lòng trễ biếng mà nước bị diệt; sau thì Triệu Việt Vương cậy có điềm móng rồng, sinh lòng kiêu căng mà nước bị mất”.

Còn theo Triệu Việt Vương ngọc phả viết: Sự việc xảy ra, Cảo Nương cùng vua tới cửa biển cầu khẩn trời đất, xong tuẫn tiết, "Thượng đế thấy đây là người có tinh thần trong sáng nên cho làm công chúa thứ 3 của Thuỷ Tinh”.

Xem thêm: Danh tướng nước Việt khiến quân Hung Nô khiếp sợ, được Tần Thủy Hoàng đúc tượng, gả công chúa là ai?