Đăng nhập với Zalo
Đăng nhập qua Google
- Cộng đồng
-
Tin Vui Mỗi Ngày10 Thành viên · 7.922 Bài viết -
Người Truyền Cảm Hứng9 Thành viên · 2.477 Bài viết -
Lan Tỏa Yêu Thương10 Thành viên · 774 Bài viết -
Bài Học Cuộc Sống5 Thành viên · 5.099 Bài viết -
Sống An Lành6 Thành viên · 1.023 Bài viết -
Thế Giới Muôn Màu5 Thành viên · 4.349 Bài viết -
Góc Nhìn Tích Cực5 Thành viên · 1.482 Bài viết
Lê Trung Hưng - thời kỳ duy nhất có nghi lễ sách lập hoàng hậu
Theo Lịch triều hiến chương loại chí, thời Lê Trung Hưng có vài hoàng hậu họ Trịnh và có nghi thức sách lập.
Nghi lễ sách lập hoàng hậu thời Lê Trung Hưng
Thời Tây Chu, hoàng hậu có nghĩa là quân chủ. Có chú giải rằng: "Hoàng, đại dã, hậu; quân dã". Như vậy, hoàng hậu là đại quân. Từ thời Tần trở về sau, hoàng hậu có nghĩa là chính thê của hoàng đế.
Trong sử Việt, vua Đinh đã lập 5 hoàng hậu, không rõ ai là chính thê. Vua Lý Thái Tổ lập 9 hoàng hậu, có một vị chính cung là Lập Giáo Hoàng Hậu Lê thị - thân mẫu Lý Thái Tông. Thời nhà Lê Sơ có 1 hoàng hậu. Thời nhà Nguyễn có 2 hoàng hậu: tào khang của Gia Long và vợ đầu của Bảo Đại. Riêng thời Lê Trung Hưng có vài hoàng hậu họ Trịnh và nghi thức sách lập.
Theo Lễ Nghi Chí của Phan Huy Chú: Trước một ngày, Tư Lễ Giám đặt ngự tọa của hoàng hậu ở điện Vạn Thọ (che màn); đặt kim sách phía đông sân rồng. Nghi vệ ty cầm hai chiếc tàn vàng ở hai bên án kim sách. Hai thự Đồng văn; Nhã nhạc đặt dàn nhạc lễ hai bên sân rồng (hướng tây). Bốn viên cử sách và một viên phủng sách đứng phía đông, một viên Nghi chế ty đứng bên phải, hai viên cáp môn đứng hai bên sân rồng và hai cáp môn đứng hai bên Đoan Môn.
Hồi trống đầu, các viên chấp sự đứng bên phải điện Vạn Thọ. Vua đội mũ Xung thiên, mặc hoàng bào, đai ngọc ngự ra điện, các viên chấp sự được triệu đến trước, làm lễ 5 lạy 3 vái rồi lui về chỗ.
Khi hồi trống đầu vang lên, các quan văn võ tiến vào hai bên sân rồng. Vua ngự lên ngai. Cáp môn xướng: "Bài ban, ban tế" (bên ngoài cũng xướng như thế). Tiếp tục lại sướng: "Cúc cung, bái" (5 lạy 3 vái, nhạc nổi), hưng, bình thân" (nhạc nghỉ). Lại xướng: "Cách quan phân ban thị lập". Bốn viên tự ban nhấc án kim sách đặt giữa đường ngự, xong đều lui ra (hai người bến trái, hai người bên phải).
Quan điển lễ xướng: "Truyền chế". Quan truyền chế quỳ giữa đường vua đi tâu: "Truyền chế" rồi phục xuống, vẫn quỳ. Quan tư lễ bưng tờ chế trao cho vị truyền chế, sau đó bưng bàn sách đặt lên án, lui ra đứng tựa về phía đông. Các viên thiên hộ, bách hộ mang tàn vàng che hai bên án.
Quan truyền chế lui ra, đứng tựa về phía đông. Hai viên dẫn tán dẫn quan phủng sách đến giữa ngự đạo. Quan truyền chế nói: "Hữu chế". Quan dẫn tán xướng: "Quỵ". Quan truyền chế đọc: "Nay sách phong cho chính cung chức... họ... làm hoàng hậu, sai các ngươi mang sách vàng đến làm lễ".
Khi đọc xong, quan truyền chế bưng tờ chế đến giữa đường ngự, quỳ xuống dâng lên. Quan tư lễ nhận lấy. Quan truyền chế lui ra đứng chỗ cũ. Dẫn tán xướng: "Phủ phục, hưng (5 lạy 3 vái), bình thân". Lại xướng: "Quỵ". Quan tư lễ đem sách vàng trao cho quan phủng sách nhận lấy, xong lui ra đứng về bên trái. Nghi chế ty đến giữa ngự đạo quỳ tâu: "Lễ tất".
Vua ngự về cung. Quan phủng sách bung sách vàng vào bên trái điện Vạn Thọ, đặt ở án trước ngự tọa của hoàng hậu. Các quan chia ban đứng. Quan đặc sai tư lễ giám từ phía đông đứng trước án làm lễ. Quan điển lễ đứng bên đông xướng: "Cúc cung bái (4 lạy), hưng, bình thân". Lại xướng: "Quỵ".
Quan tuyên sách đứng bên phải án sách. Quan tư lễ đứng bên phải đưa bản sao kim sách trao cho quan tuyên sách. Quan tuyên sách đọc xong trao cho quan tư lễ bưng đặt lên án. Quan điển lễ xướng: "Phủ phục, cúc cung bái (4 lạy), hưng, bình thân, lễ tất" rồi lui ra đứng vào chỗ cũ.
Các quan chấp sự đứng vào ban. Quan tư lễ đem sách vào cung dâng lên hoàng hậu, hoàng hậu nâng bảo sách lên trán rồi giao cho cung nhân. Làm lễ tạ Thượng hoàng, Thái hậu và bệ hạ. Lễ tạ xong rồi, hoàng hậu ra ngự bảo tọa (trong màn). Quan tư lễ truyền cho cáp môn xướng: "Bài ban, ban tế". Các quan làm lễ 5 lạy 3 vái. Làm lễ xong, chia ban đứng Nghi chế tu đến giữa ngự đạo: "Tấu lễ tất".
Những hoàng hậu nổi tiếng trong lịch sử Việt Nam
1. Đại Thắng Minh hoàng hậu - trước là Hoàng thái hậu nhà Đinh, sau là Hoàng hậu nhà Tiền Lê với tư cách là vợ cả của Lê Đại Hành. Bà không được ghi lại tên thật, nhưng rất nổi tiếng với cái tên dã sử là Dương Vân Nga.
2. Linh Hiển hoàng hậu - chính thất của Lý Thái Tổ, sinh mẫu của Lý Thái Tông và Uy Minh vương Lý Nhật Quang. Có thuyết cho rằng bà là con gái của Dương hoàng hậu và Lê Đại Hành.
3. Thượng Dương hoàng hậu - chính thất của Lý Thánh Tông, vốn dĩ được tôn làm Hoàng thái hậu nhiếp chính. Sau do sự tranh đoạt của Linh Nhân thái hậu mà bị bức chết, cùng 72 cung nữ khác.
4. Linh Từ quốc mẫu - chính thất của Lý Huệ Tông. Bà nổi tiếng vì là mẹ của Lý Chiêu Hoàng và Hiển Từ Thuận Thiên hoàng hậu. Sau khi nhà Lý bị nhà Trần thay thế, Linh Từ quốc mẫu sau đó lấy Trần Thủ Độ - người được cho là đạo diễn lớn nhất diễn ra cuộc đổi ngôi giữa hai triều đại này.
5. Lý Thiên Hinh - chính thất đầu tiên của Trần Thái Tông, sau bị phế. Bà nổi tiếng vì là Nữ hoàng đế duy nhất trong lịch sử Việt Nam.
6. Hiển Từ Thuận Thiên hoàng hậu - kế thất của Trần Thái Tông. Bà là chị ruột của Lý Thiên Hinh, sinh mẫu của Trần Quốc Khang, Trần Thánh Tông và Trần Quang Khải. Bà giữ vai trò quan trọng khiến hai nhà Lý-Trần có mối liên kết vĩnh cữu, khi sinh ra người thừa kế mang cả hai dòng máu này, tức Trần Thánh Tông.
7. Hiến Từ Tuyên Thánh hoàng hậu - chính thất của Trần Minh Tông. Là con gái của Huệ Vũ đại vương Trần Quốc Chẩn, bà nổi tiếng như là một Hoàng hậu đức độ và là biểu tượng hiền hậu của nhà Trần. Về sau bà đóng vai trò quan trọng trong việc đưa Dương Nhật Lễ kế vị, và bản thân bà cũng bị Dương Nhật Lễ ám hại không lâu sau đó.
8. Lê Thần Tông Trịnh hoàng hậu - chính thất của Lê Thần Tông. Đương thời bà nổi danh với phẩm hạnh và học vấn uyên thâm, truyền thuyết kể rằng bà còn là bạn thơ của Nữ trạng nguyên Nguyễn Thị Duệ.
9. Bắc Cung hoàng hậu Lê Ngọc Hân - trắc thất của Quang Trung Đế Nguyễn Huệ. Vốn là công chúa nhà Lê trung hưng, con gái Lê Hiển Tông. Nổi tiếng với cuộc hôn nhân chính trị, Lê Ngọc Hân thường được nhắc đến trong rất nhiều truyền thuyết xoay quanh về Nguyễn Huệ.
10. Thừa Thiên Cao Hoàng hậu - chính thất của Hoàng đế Gia Long, sinh mẫu của Anh Duệ Hoàng thái tử Nguyễn Phúc Cảnh. Hoàng hậu đầu tiên của triều Nguyễn, Thừa Thiên Cao Hoàng hậu nổi danh với vị thế vợ cả của Hoàng đế Gia Long, và cũng là Hoàng hậu duy nhất của triều Nguyễn được "song táng" cùng Hoàng đế trong hoàng lăng, vì các Hoàng hậu (do truy phong) khác đều được chôn ở mộ phần riêng so với Hoàng đế.
11. Lệ Thiên Anh hoàng hậu - chính thất của Hoàng đế Tự Đức. Bà được tôn làm [Khiêm Hoàng hậu] do di chiếu, trở thành một trong ba vị Hoàng hậu "chính danh" hiếm hoi của nhà Nguyễn.
12. Nam Phương hoàng hậu - chính thất của Hoàng đế Bảo Đại. Bà là Hoàng hậu cuối cùng của nhà Nguyễn, và cũng là Hoàng hậu cuối cùng của nền quân chủ chuyên chế trong lịch sử Việt Nam.
Xem thêm: Chuyện về "hoàng hậu 2 triều" Dương Vân Nga: 10 thế kỷ bị nhục mạ, đến tượng thờ cũng ăn đòn
Đọc thêm
Bạch Ngọc hoàng hậu khai khẩn đất hoang, lập làng lập ấp, ổn định cuộc sống cho bao người nghèo khổ. Khi nhà lâm nguy thì giúp Lê Lợi chống giặc. Cuối đời quy y cửa Phật tụng kinh niệm phật cầu quốc thái dân an, chẳng màng danh lợi, địa vị.
Cung An Định từng được xem là nơi khởi phát điềm lành. Nhưng sau khi vua Bảo Đại thoái vị, Nam Phương hoàng hậu về đây sinh sống thì mọi chuyện đã khác.
Buổi livestream kéo dài hơn 12 tiếng của "ông hoàng son môi" Trung Quốc Lý Giai Kỳ đã đem lại doanh thu hơn 35.000 tỷ đồng khiến cư dân mạng không khỏi xôn xao.
Bài mới
Đang trên đường công tác, bác sĩ pháp y phát hiện người phụ nữ bất tỉnh bên đường, lập tức kiểm tra và đưa đi cấp cứu, giành lại sự sống trong gang tấc.
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sẽ trao 30.000 suất quà tới người nghèo, công nhân lao động và người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trên cả nước nhân dịp tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.
Du khách Hồng Kông (Trung Quốc) làm rơi điện thoại xuống cống thoát nước khi du lịch và đã được công an hỗ trợ, lấy lại tài sản.
Xóm trọ 0 đồng ở phường Hồng Gai đã giúp nhiều bệnh nhân chạy thận bớt gánh nặng chi phí và có thêm động lực vượt qua bệnh tật.
Ca sĩ Đức Phúc đang nỗ lực tìm kiếm bác xe ôm lớn tuổi bị hủy chuyến vì xe Wave cũ, mong muốn tặng xe mới giúp ông mưu sinh dễ dàng hơn.
Vừa qua, Sở Giáo dục và Đào tạo Cà Mau đã phối hợp cùng Viện Đào tạo và Phát triển nhân lực (itd) tổ chức Chương trình tập huấn kiến thức, kỹ năng mềm dành cho sinh viên các trường cao đẳng trên địa bàn tỉnh.
The 1% Fund là một dự án thiện nguyện được thành lập bởi học sinh trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam và THPT Chuyên Nguyễn Huệ với châm ngôn “One percent. One change” - một phần trăm tấm lòng của mỗi người cũng có thể kiến tạo một sức ảnh hưởng nhất định đến cộng đồng. Cho đến nay, dự án đã đi được hơn nửa chặng đường của mùa 10, cùng với thật nhiều hoạt động sôi nổi qua những dấu mốc thành công đáng tự hào qua các mùa sự kiện chính MỌT - GOM và tiền sự kiện SAN.
Chị Vũ Thị Hoài (33 tuổi, Nghệ An) mới đây đã được một nhà hảo tâm giấu tên tặng 20 triệu đồng sau khi đánh rơi túi tiền trong lúc chở con gái 10 tháng tuổi đi giao hàng.
Từ khi gặp cụ bà 86 tuổi tại Pháp, cuộc sống của cô gái Việt - Nguyễn Trang đã thay đổi rất nhiều. Bà dành tình thương, chăm sóc Trang như bà ngoại chăm sóc cháu gái, khiến cô vô cùng cảm động và hạnh phúc.
Nghệ An những ngày cuối năm vẫn còn ngổn ngang dấu vết của những cơn bão vừa đi qua. Con đường làng bị bùn đất phủ loang lổ, những hàng rào đổ nghiêng, mái tôn nhà dân bị gió cuốn bật tung từng mảng. Mùi ẩm lạnh của mưa và những đêm mất ngủ vì gió rít như vẫn còn đọng lại trên đôi mắt của người dân nơi đây. Cả vùng quê hiền lành vốn bình yên lại phải trải qua thêm một lần thử thách nghiệt ngã của thiên nhiên.
Chỉ một dòng bình luận vô thức trong lúc tuyệt vọng: “Ước gì Vingroup có thể hỗ trợ cho mình 1 chiếc máy thở nho nhỏ thôi, mình rất cần sự sống từ nó”, cô gái sinh năm 1994 đã có cơ hội được sống tiếp.
Chiều 9/12, tại Hà Nội đã diễn ra buổi ra mắt Ngôi nhà cựu lưu học sinh Việt Nam trường Đại học Sư phạm Nam Ninh (Trung Quốc), nhằm kết nối cộng đồng cựu sinh viên, thúc đẩy hợp tác giáo dục giữa hai nước Việt – Trung.
Nhận 100 triệu đồng từ vị khách trúng số 18 tỷ, bà Thùy Dương góp thêm 38 triệu để mua 8 tấn gạo tặng cho bà con khó khăn.
Những ngày này, tại điểm tiếp nhận hàng hoá cứu trợ đồng bào vùng lũ miền Trung ở phường Nam Định (tỉnh Ninh Bình), người dân liên tục mang gạo cùng nhiều nhu yếu phẩm tới ủng hộ.
Khoảnh khắc chú rể đẩy xe lăn đưa cô dâu vào lễ đường, không chỉ cô dâu xúc động nghẹn ngào mà người thân, quan khách xung quanh cũng sut sùi lau nước mắt.
