Chiến tích kỳ lạ của dũng tướng người Việt: Vừa cởi mũ ra thì hàng ngàn quân địch quỳ gối xin hàng

Dũng tướng Lê Khôi vừa bỏ mũ ra thì quân giặc liền xuống ngựa sụp lạy, mang biếu sản vật, rồi không dám đánh ông nữa. Ông đi đến đâu, giặc tan đến đó. Sau đó lại đánh thành Đồ Bàn, bắt được chúa là Bí Cai rồi rửa giáp thu quân về.

Đỗ Thu Nga
Sống Đẹp
Nguồn: Internet

Vì sao dũng tướng Lê Khôi được dân yêu quý?

Lê Khôi (? - 1446), tên thụy là Vũ Mục, công thần khai quốc nhà Lê sơ. Ông là người làng Lam Sơn (nay là xã Xuân Lam, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa). Ông là con trai của Lê Trừ - anh thứ hai của Lê Lợi, tức là cháu gọi Lê Lợi bằng chú ruột. Tính tình độ lượng rộng rãi, ít nói, ít cười,  tham gia khởi nghĩa Lam Sơn từ đầu và lập được nhiều công lao.

Theo chính sử, Lê Khôi tham gia khởi nghĩa Lam Sơn từ những buổi đầu, trải qua 10 năm kháng chiến gian khổ, ông đã lập nhiều công trạng, nhất là trong các trận Khả Lưu, Xương Giang làm quân Minh bạt vía kinh hoàng.

Đại Việt thông sử có chép, anh em Lê Thái Tổ có 3 người, vua là con út trong nhà; người anh thứ hai tên là Lê Trừ sinh được hai người con trai đều theo chú là Lê Lợi khởi nghĩa chống giặc Minh, con trưởng là Lê Khang, con thứ là Lê Khôi.

dung-tuong-nguoi-viet-nao-vua-bo-mu-ra-quan-giac-da-xin-hang
Dũng tướng Lê triều (Hình minh họa – Nguồn: lichsuvietnam)

Trong sách Lịch triều hiến chương loại chí viết về Lê Khôi như sau: "Ông người làng Lam Sơn, huyện Thụy Nguyên (Thanh Hóa), con anh thứ hai của Lê Thái Tổ, sinh ra có dáng lạ, người thanh nhã, trọng hậu, ít nói cười, đàn bà trẻ con trong làng xóm đều biết tiếng.

Mùa xuân Mậu Tuất (1418), ông theo đầu tiên dưới lá cờ nghĩa, mình đeo bên tả túi tên, bên hữu túi cung, theo vua ra hàng trận, công lao rực rỡ. Trận đánh ở Khả Lưu ông cùng bọn Lê Sát lên trước vây đánh phá tan quân Minh, bắt sống đô đốc Chu Kiệt, chém tướng tiên phong Hoàng Thành, bắt được giặc nhiều không kể xiết.

Mùa xuân Đinh Mùi (1427), ông cùng Phạm Vấn đem vài nghìn binh giúp bọn Lê Sát đánh tan Thôi Tụ, Hoàng Phúc ở Xương Giang, bắt sống Tụ, Phúc và mấy vạn quân địch, dẹp yên giặc Minh, khôi phục lại Đông Đô.

Vì có công, ông được phong Kỳ lân hổ vệ Thượng tướng quân, tổng quản hành quân, nhập nội Thiếu úy; sau lại thăng Tư mã, đeo kim phù rất vinh hiển.

Năm thứ 3 Thuận Thiên (1430), vua thấy nước nhà mới định, miền người man chưa theo, đất châu Hóa giáp nước Chiêm, muốn ủy cho một chức quan trọng yếu trấn thủ, mới sai ông cầm quân tới trấn.

Khi đến, ông bãi trạm gác, bỏ sự xét hỏi nghiêm ngặt; chỉ chăm chiêu mộ những dân lưu tán, khuyên bảo làm ruộng trồng dâu; huấn luyện quân sĩ, giữ vững bờ cõi, chính sự nghiêm mà có tin nên được dân kính yêu.

Đường biển ngày một yên ổn; người Chiêm sợ uy, mến nghĩa. Dân ở biên giới có nhiều người bị bắt, ông đều đãi tử tế cho về. Mỗi khi có cống sứ sang, thường thường hỏi thăm ông có được bình yên, khỏe mạnh hay không. Đức vọng của ông vang lừng đến các nơi di địch là như thế".

Cũng theo sách này, Lê Khôi từng được triều đình triệu từ châu Hóa (Nghệ An, Hà Tĩnh ngày nay) để cầm quân đánh dẹp nổi loạn ở châu Thạch Lâm thuộc Thái Nguyên, lần đó ông cũng bắt diệt hết kẻ cầm cầu. 

Vào tháng 9 năm Qúy Sửu (1433) vua Lê Thái Tông nối nghiệp, Lê Khôi vừa là họ thân, lại có tài nên rất được coi trọng, được phong làm Nhập nội Tư mã, tham tri chính sự vào năm Đinh Tị (1437), hai năm sau theo vua đi đánh Ai Lao thắng lợi.

Về sau đánh phản loạn ở châu Thuận Mỗi (Sơn La, Lai Châu ngày nay), khi trở về, triều đình "định công lao, tiến phong ông làm Nhập nội đô đốc, cho tham dự triều chính, việc to việc nhỏ đều hỏi ở ông mới quyết định" (Lịch triều hiến chương loại chí).

Đến năm Qúy Hợi (1443) đời vua Lê Nhân Tông, Lê Khôi được phong làm Nhập nội Thiếu úy, được cử trấn thủ Nghệ An. Khi ông đến, sĩ phu và dân chúng xứ Nghệ đứng chật hai bên đường chào đón. Dưới sự quản lsy của ông, xứ này yên ổn, phát triển thịnh vượng.

Chiến tích kỳ lạ thuộc hàng "vô tiền khoáng hậu" trong sử Việt

Các dũng tướng Việt Nam trở thành nỗi khiếp sợ của quân địch là chuyện thường thấy. Thế nhưng, như trường hợp của dũng tướng Lê Khôi thì quả là xưa nay chưa từng có. 

Chính sử viết, tháng 5 năm Giáp Tý (1444) vua Chiêm là Bí Cai dẫn quân tràn sang cướp phá châu Hóa, triều đình sai tướng dẫn quân đi đánh.

Đến tháng 4 năm Ất Sửu (1445) quân Chiêm lại vào cướp thành An Dương ở châu Hóa, Lê Khôi được lệnh thống suất quân lính Nghệ An tăng viện cho quân triều đình đánh tan giặc, ông được thăng chức Nhập nội tham dự triều chính nhưng vẫn lưu lại Nghệ An.

Nhằm dập tắt mầm họa từ phương Nam, năm Bính Dần (1446) triều đình sai Đô đốc Lê Thụ, Lê Khả và Thiếu phó Lê Khắc Phục đem quân đánh Chiêm Thành.

Đại Việt sử ký toàn thư có chép ngắn gọn về chiến dịch Nam chinh này, theo đó vào ngày 23 tháng 2 cùng năm, "các quân của bọn Lê Thụ đến các xứ Ly Giang, Đa Lang, Cổ Lũy, mở thông đường thủy, dựng đắp thành lũy để đánh nhau với giặc, phá tan giặc, thừa thắng đánh thẳng đến cửa biển Thi Nại.

Mùa hạ, tháng 4, ngày 25, các quân của bọn Lê Thụ tiến công thành Chà Bàn phá tan quân giặc, bắt được chúa nó là Bí Cai và các phi tần, bộ thuộc, ngựa voi vũ khí, cùng các hàng tướng rồi đem quân về".

Sử sách chép ngắn gọn nhưng các nguồn tư liệu khác cho hay, Lê Khôi là người lập công lớn trong trận đó. Bây giờ, ông được lệnh dẫn quân tiên phong nên đã đem binh bản bộ tiến trước, xông phá tan đồn quân ở trên, vượt Ly Giang, đến cửa biển Thi Nại, rồi vượt biển đến đất giặc. Tướng giặc biết là quân của ông, gọi sang hỏi: "Có phải ông Tư mã đấy chăng?".

Ngay lập tức, ông bỏ mũ trụ ra để chúng nhìn thấy mặt. Giặc đều xuống ngựa sụp lạy, mang biếu sản vật, rồi không dám đánh lại ông nữa. Ông đến đâu, giặc tan vỡ đến đấy. Sau đó lại đánh thành Đồ Bàn, bắt được chúa là Bí Cai rồi rửa giáp thu quân về" (Lịch triều hiến chương loại chí).

dung-tuong-nguoi-viet-nao-vua-bo-mu-ra-quan-giac-da-xin-hang-5
Đền Chiêu Trưng, nằm trên ngọn Long Ngâm, đỉnh núi Nam Giới, xã Thạch Bàn, huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh bao năm nay thờ phụng danh tướng Lê Khôi

Thế nhưng trên đường khải hoàn, ông bị ốm nặng, tướng sĩ ra sức cứu chữa nhưng không qua khỏi. Lê Khôi mất ở chân núi Long Ngâm (gần cửa biển Nam Giới, Hà Tĩnh), lúc đó tướng sĩ đau buồn kêu khóc thảm thiết.

Triều đình biết tin này, thương xót bãi triều 3 ngày, lại sai quan vào phúng viếng, truy phong ông chức Nhập nội đô đốc, đặt tên thụy là Trung Hiển. Sau lại truy tặng chức Nhập nội kiểm hiệu tư không, Bình chương sự, đổi tên thụy là Vũ Mục công.

Dân chúng châu Hoan nhớ công của ông nên đã lập đền thờ phụng ở chân núi Long Ngân. 

Năm Qúy Mùi (1463), Lê Thánh Tông sai Thượng thư Nguyễn Như Đỗ soạn văn bia ghi công đức của ông, lại gia phong tước vương nên người đời gọi ông là Chiêu Trưng vương; nhà vua còn làm bài thơ Nôm ca ngợi ông như sau:

Dẹp yên tám cõi mới buông tay,

Rỡ rỡ thai tinh một áng mây.

Tể tướng bếp tàn mai lạnh vạc,

Tướng quan dinh vắng liễu chau mày.

Phong lưu, phú quý ba đời thấy,

Sự nghiệp công danh bốn biển hay.

Thương ít, tiếc nhiều bao xiết kể,

Miếu đường hầu lấy cột nào thay.

Năm Mậu Dần (1638) vì thấy đền thờ ông bị hư hỏng, do dựng ở gần biển, sóng gió bất thường nên dân chúng dời đền về dựng ở dưới chân núi Lam Thành, thuộc xã Trào Khẩu, huyện Hưng Nguyên (Nghệ An).

Tương truyền đền thờ Lê Khôi rất thiêng, "những khi gặp hạn, lụt, tật dịch, dân địa phương đến cầu đều có ứng nghiệm" (Lịch triều hiến chương loại chí); sách Bách thần sự tích cũng viết rằng Lê Khôi "sau khi mất, hiển ứng… cầu khấn nhiều lần linh ứng, các triều đại đều có sắc phong được ban quốc tế".

Ngôi đền thờ ông ngoài tên gọi là đền Vũ Mục còn có tên khác là đền Chiêu Trưng, dân gian truyền rằng đây là một trong bốn ngôi đền lớn, có kiến trúc đẹp và linh thiêng nhất xứ Nghệ: "Đền Cờn, đền Qủa, Bạch Mã, Chiêu Trưng".

Xem thêm: Danh tướng Lê Tần - khắc tinh của quân Mông Cổ

Đang tải bình luận...

Đọc thêm

"Gia Định tam hùng" là danh hiệu mà người đời dùng để nói 3 vị dũng tướng của vua Gia Long Nguyễn Ánh.

'Gia Định tam hùng': Danh hiệu người đời gọi 3 dũng tướng dưới thời vua Gia Long
0 Bình luận

Chơi golf "lậu" giữa mùa dịch, giám đốc sở, cục phó và 2 đại gia Bình Định trở thành F1. Người tiếp xúc với các vị này là nữ nhân viên của sân golf FLC Quy Nhơn.

Nội dung tường trình của nữ nhân viên khiến giám đốc sở, cục phó chơi golf... thành F1
0 Bình luận

Danh tướng Đinh Liệt là 1 trong những khai quốc công thần sống lâu nhất sau khi nhà Hậu Lê thành lập. Không chỉ là một danh tướng cầm quân giỏi, ông còn là một danh thần có công lớn trong công cuộc xây dựng đất nước thái bình, thịnh trị, đặc biệt dưới triều vua Lê Thánh Tông.

Đinh Liệt - danh tướng khai quốc duy nhất được vua Lê tặng 8 chữ vàng “tứ đại kỳ công, vĩnh thùy bất hủ'
0 Bình luận

img

Bài mới

ASTROTALES’26: OURANIA VÀ TÌM HIỂU THIÊN VĂN HỌC QUA TRẢI NGHIỆM KHÁM PHÁ VŨ TRỤ

Astrotales là sự kiện giảng dạy phi lợi nhuận thường niên về thiên văn được tổ chức bởi câu lạc bộ Amstronomy – Câu lạc bộ Thiên văn học thuộc Trường Trung học phổ thông Chuyên Hà Nội - Amsterdam.

Hoàng Phương Linh
Hoàng Phương Linh 7 ngày trước
CHIÊU VÂN 2026: TIẾP LỬA KÌ THI CHUYỂN CẤP CÙNG DỰ ÁN THE MATCH

Vào ngày 22/3 vừa qua, dự án The Match đã thành công tổ chức sự kiện CHIÊU VÂN 2026 với mục đích tư vấn, chia sẻ những thông tin bổ ích về kì thi tuyển sinh vào lớp 10 cho các em học sinh và bậc phụ huynh trên địa bàn thành phố Hà Nội. 

Liveshow Kịch 2026 - Những Người Bình Thường: Tôn vinh những điều giản dị

Vừa qua, đêm diễn Liveshow Kịch 2026 - Những Người Bình Thường đã thu hút sự chú ý của đông đảo khán giả. Không lựa chọn những con người đứng ở trung tâm ánh nhìn, vở diễn hướng tới câu chuyện đời thường nhưng chứa đựng nhiều tầng ý nghĩa.

CHIÊU VÂN 2026: TIẾP LỬA KÌ THI CHUYỂN CẤP CÙNG DỰ ÁN THE MATCH

Vào ngày 22/3 vừa qua, dự án The Match đã thành công tổ chức sự kiện CHIÊU VÂN 2026 với mục đích tư vấn, chia sẻ những thông tin bổ ích về kì thi tuyển sinh vào lớp 10 cho các em học sinh và bậc phụ huynh trên địa bàn thành phố Hà Nội. 

MASKA 2026: TIẾP SỨC BỨT PHÁ CÙNG SĨ TỬ TRƯỚC NGƯỠNG CỬA CHUYỂN CẤP

High School Help Kit là dự án phi lợi nhuận được thành lập bởi một nhóm học sinh đến từ các trường THPT Chuyên trên địa bàn Thành phố Hà Nội, nhằm mục đích giúp đỡ phụ huynh và các em học sinh hiểu rõ hơn về kỳ thi chuyển cấp. Từ đó, giúp các em học sinh THCS xác định rõ mục tiêu và lựa chọn phương án ôn tập hiệu quả trên con đường chinh phục giấc mơ.

Bác sĩ Việt cứu hành khách người Nhật ngất xỉu trên máy bay ở độ cao hơn 10.000m

BS Nguyễn Hoàng Duy Tiến, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ cứu sống hành khách người Nhật Bản đột ngột ngất xỉu trên chuyến bay ở độ cao 10.000m.

Hải An
Hải An 07/04
Xúc động khoảnh khắc người anh 103 tuổi đi gần 200km về thăm em trai 95 tuổi

Giây phút gặp lại em trai 95 tuổi nơi quê nhà Hưng Yên, người anh 103 tuổi khoác vai, xoa đầu em và reo vui như đứa trẻ.

Hải An
Hải An 23/03
Hai chuyến đi Việt Nam 'cứu rỗi' người phụ nữ Mỹ thoát khỏi trầm cảm sau khi mẹ qua đời

Rơi vào trầm cảm sau khi mẹ qua đời, Lilly Hubbard quyết định quay lại Việt Nam và tìm thấy sự "chữa lành" từ tình người ấm áp ở vùng đất xa lạ.

Hải An
Hải An 22/03
Phép màu 240 triệu dành cho cô bé 6 tuổi mồ côi bán rau 

Thấy cô bé 6 tuổi mồ côi cha ngồi bán rau giữa chợ, anh Song Hà chia sẻ câu chuyện lên mạng xã hội, giúp gia đình bé nhận được hơn 240 triệu đồng tiền ủng hộ.

Hải An
Hải An 21/03
Em gái 91 tuổi vượt gần 400km đến thăm chị gái 96 tuổi, bịn rịn phút chia tay khiến người xung quanh nghẹn ngào.

Khoảnh khắc em gái 91 tuổi ra đến cổng rồi lại quay vào ôm tạm biệt chị gái 96 tuổi khiến người xung quanh nghẹn ngào.

Hải An
Hải An 20/03
Tổ bay góp tiền đưa mẹ con người phụ nữ khiếm thị quê Cao Bằng về nhà an toàn

Địu con nhỏ đi từ TP HCM về Cao Bằng, người mẹ khiếm thị được tổ tiếp viên chăm sóc và quyên tiền đặt vé xe giường nằm chặng cuối về tận nhà.

Mất mẹ khi 5 tuổi, chàng trai Tây Ninh được bác dâu yêu thương, xem như con trai ruột, cho đất cất nhà

Biết ơn công lao nuôi nấng, tình yêu thương vô bờ của bác dâu, nhiều năm qua chàng trai Tây Ninh luôn gọi bác là “mẹ”.

Hải An
Hải An 13/03
Nữ ca sĩ Đồng Lan cho ra mắt ca khúc mới đúng dịp 8/3

Sau thời gian “ở ẩn” để tham gia các khóa học về nghệ thuật tại nước ngoài, ca sĩ – nhạc sĩ Đồng Lan chính thức trở lại đường đua âm nhạc với MV mới mang tên “Nếu anh không yêu em”

Tiếng loa học bài ở miền núi Quảng Trị - Lời nhắc nhỏ, thay đổi lớn!

Mỗi tối, đúng 19 giờ, tiếng loa truyền thanh ở những vùng quê miền núi Quảng Trị lại vang lên lời nhắc học bài. Một việc làm nhỏ, giản dị, nhưng đủ sức vun bồi thói quen học tập cho con trẻ.

Hải An
Hải An 08/03
img
Đề xuất