Người chị gái có 1 - 0 - 2 của Phan Đình Phùng: Dùng mưu 'dụng địch... đánh địch' để được trùng phùng với em trai

Ít ai biết được, Phan Đình Phùng có 1 người chị gái vô cùng tài trí. Khi giặc Pháp định lợi dụng bà để lung lạc ý chí Phan Đình Phùng thì bà lại lợi dụng ngược lại chúng để được đi thăm em trai sau 9 năm không gặp mặt.

Đỗ Thu Nga
Sống Đẹp
Nguồn: Internet

Phan Đình Phùng (1847 – 21 tháng 1 năm 1896) hiệu Châu Phong, tự Tôn Cát, là người lãnh đạo khởi nghĩa Hương Khê chống lại thực dân Pháp trong phong trào Cần Vương. Vào thế kỷ 19, ông là sĩ phu Nho giáo nổi bật nhất tham gia vào các chiến dịch quân sự chống Pháp. Trong thế kỷ 20, sau khi đã qua đời, Phan Đình Phùng vẫn được những người theo chủ nghĩa dân tộc tôn vinh như một vị anh hùng dân tộc. Ông nổi tiếng với những ý chí và nguyên tắc sắt đá của bản thân - không chịu đầu hàng ngay cả khi giặc Pháp quật mồ mả tổ tiên, bắt giữ và dọa giết cả gia đình.

Và ít ai biết được, Phan Đình Phùng có một người chị gái trí dũng chẳng kém ông là bao. Bà đã khiến thực dân Pháp phải đỏ mặt tía tai khi dùng mưu "dụng địch... đánh địch" để được đi thăm em trai trong rừng sâu sau 9 năm không được gặp mặt.

Chị gái của Phan Đình Phùng là ai?

Trong bức thư của Hoàng Cao Khải gửi Phan Đình Phùng đề tháng 4 năm Giáp Ngọ (1894) có viết: "Nay tôi đã thương thuyết với các quý quan: Trước hãy tha Bà chị nhà để được đến báo tin cho túc hạ và kèm cả bức thư này đường đột gửi đến túc hạ. Kính xin bực cao minh xét cho" (thư của Hoàng Cao Khải gửi Phan Đình Phùng theo Bài ngoại liệt truyện được dẫn lại trong Tổng tập văn học Việt Nam, tập 19).

Vậy vì sao trong bức thư của Hoàng Cao Khải gửi Phan Đình Phùng lại nhắc đến "Bà chị nhà". Vậy, bà là ai, phạm tội gì và vì sao lại được tha? Theo Gia phả họ Phan làng Đông Thái, huyện La Sơn (nay là xã Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ, Hà Tĩnh) cụ Phan Đình Tuyển, thân sinh của Phan Đình Phùng, sinh được 8 người con, 7 trai và 1 gái. Bà vợ cả sinh được 6 người con, 5 trai và 1 gái.

chuyen-ve-nguoi-chi-gai-co-mot-khong-hai-cua-phan-dinh-phung-0
Ông Nghè Phan Đình Phùng

Người con gái đầu là Phan Thị Đại, 5 người con trai tiếp theo là Phan Đình Thông (tú tài), Phan Đình Thuật (cử nhân), Phan Đình Tuấn (mất sớm), Phan Đình Phùng (Đình nguyên tiến sĩ), Phan Đình Vận (Phó bảng). Bà vợ hai của Phan Đình Tuyển sinh được 2 con trai (không thành đạt gì). Như vậy bà Đại là người chị cả, cũng là người chị gái duy nhất của Phan Đình Phùng.

Bà Phan Thị Đại lấy chồng là ông cử nhân Lê Văn Thống, người làng Trung Lễ (xã Cổ Ngu, tổng Văn Lâm, nay là xã Đức Trung, Đức Thọ, Hà Tĩnh, cách Đông Thái 7km). Khi Phan Đình Phùng mới nổi lên khởi nghĩa, ông lấy quê hương Đông Thái làm đại bản doanh khởi nghĩa, gọi là Đại đồng Đông Thái. Khí giặc tấn công vào Đại đồn Đông Thái, Phan Đình Phùng vượt vòng vây, kéo quân lên vòng vây, kéo quân lên vùng núi rừng Hương Sơn, Hương Khê lập căn cứ kháng chiến.

Ở quê nhà, bà Đại bị giặc bắt rồi khép tội "ám thông với giặc, chống lại triều đình", bị kết án tử hình. Sau một thời gian bị giam giữ ở nhà lao Hà Tĩnh, bà bị giải vào Huế để chịu tội.

Khi đi đến địa phận tỉnh Quảng Bình thì nhận được lệnh từ Huế gửi ra, cho giảm án vì: "Em làm giặc không liên quan đến chị gái đã xuất giá. Muốn bắt tội cũng không thể khép án tử hình". Bà lại được giải trở về nhà lao Hà Tĩnh.

Vậy vì sao bà Phan Thị Đại lại được hưởng đặc ân như vậy? Không lẽ thực dân Pháp và bọn tay sai thấu nỗi oan vô tội của người phụ nữ này? Thật ra thì chúng chẳng nhân từ đến vậy đâu. Chúng giảm án cho bà là để lợi dụng bà, dùng bà làm người đưa thư dụ dỗ Phan Đình Phùng đầu hàng nhằm thực hiện ý đồ mua chuộc lòng người của chúng. "Các quý quan" mà Hoàng Cao Khải nhắc đến trong thư chính là tên Toàn quyền De Lanessan kẻ đạo diễn ra vở kịch này.

Mưu "dùng địch... đánh địch" của chị gái Phan Đình Phùng

Bà Phan Thị Đại biết được mưu đồ mua chuộc của giặc nhưng đây là cơ hội duy nhất để bà được gặp em trai nên đương nhiên, người phụ nữ ấy không thể bỏ qua. Bởi vì từ khi giặc tấn công vào đại đồn Đông Thái (11/1885), Phan Đình Phùng chuyển lên lập căn cứ ở núi rừng Vũ Quang, còn bà thì bị giặc bắt giam, đến nay đã 9 năm, hai chị em không gặp được nhau.

Chính vì lẽ đó mà dù biết thừa âm mưu của chị bà Phan Thị Đại vẫn quyết chí đi. Còn bọn cầm quyền cũng khá hả hê vì không ngờ người đàn bà này dễ dàng quy thuận chúng đến vậy. Chúng hy vọng rằng, thông qua thư của Hoàng Cao Khải và qua sự khuyên nhủ của bà Phan Thị Đại, có thể lay chuyển ý chí kháng chiến của Phan Đình Phùng.

Và vào một ngày đẹp tháng 4 năm Giáp Ngọ (1894), bà ra đi từ tỉnh thành Hà Tĩnh, mang theo bức thư của Hoàng Cao Khải, có phu khiêng cáng, có một tiểu đội lính tráng cầm cờ quạt chiêng trống đi mở đường. Đi đến địa giới huyện Hương Khê, địa đầu của vùng nghĩa quân kiểm soát, quân lính của Phan Đình Phùng được báo trước cũng đem cờ quạt, võng lọng ra đón rước tử tế. Tại đây, linh của triều đình quay lại. 

chuyen-ve-nguoi-chi-gai-co-mot-khong-hai-cua-phan-dinh-phung-7

Bà lại lên cáng của nghĩa quân, về Đại bản doanh của Phan Đình Phùng đặt ở Ngàn Trươi (nay thuộc huyện Vũ Quang). Tại quân doanh, chị em trùng phùng mừng mừng tủi tủi. Sau khi hàn huyên mọi chuyện gia đình, quê hương, Phan Đình Phùng hỏi: 

- Chị đã lên đây thì ở lại hẳn với em chứ.

Ý ông muốn giữ chị ở lại, sợ khi về giặc lại trả thù. Nhưng người chị nói:

- Không. Chị gặp được cậu là tốt rồi. Chị phải về vì còn gia đình hai bên nội ngoại, cần phải phụng dưỡng. Bọn giặc chẳng làm gì được chị đâu.

Phan Đình Phùng lại hỏi:

- Chị có điều gì khuyên nhủ em không?

Trái với mong ước của bọn cầm quyền, bà Đại trả lời:

- Việc của cậu là việc quốc gia đại sự. Một quyết định của cậu có ảnh hưởng đến số phận của hàng ngàn người. Chị là phận đàn bà, chẳng thể khuyên được điều gì. Chỉ mong cậu muôn phần bảo trọng...

Xem thêm: Người duy nhất của triều Nguyễn "thà chết không chịu làm vua" là ai?

Đang tải bình luận...

Đọc thêm

Tương truyền những vị vua nhà Nguyễn không quan tâm đến việc đào tạo quân đội nhiều như trước nên quân lính cùng vũ khí ngày càng lạc hậu.

Triều đại nhà Nguyễn: Quân lính cơ cực, vũ khí lạc hậu
0 Bình luận

Những cuộc khởi nghĩa nông dân nổ ra từ đầu thế kỉ XIX và tiếp tục phát triển rầm rộ ở khắp nước cho đến giữa thế kỉ XIX. Sử cũ ghi lại có 400 cuộc khởi nghĩa như vậy chống triều đình nhà Nguyễn đã nổ ra.

Thời kỳ suy vong của nhà Nguyễn: 50 năm có 400 cuộc khởi nghĩa chống triều đình
0 Bình luận

Nhắc đến thất bại ở Nam Kỳ những năm 1858-1862, ngoài nguyên nhân đơn giản là do nhà Nguyễn hèn yếu thì còn nhiều nguyên nhân quan trọng khác.

6 kẻ thù dẫn đến sự thất bại của nhà Nguyễn trong chiến dịch Nam Kỳ
0 Bình luận

img

Bài mới

Tuyên dương học sinh trả lại chiếc ví chứa 23 triệu đồng cho người đánh rơi

Sau khi nhặt được chiếc ví chứa số tiền lớn, em học sinh Lê Minh Đức (Quảng Trị) đã lập tức trình báo, giao nộp cơ quan công an để nhờ tìm trả lại người đánh rơi.

Đăng Dương
Đăng Dương 7 ngày trước
Trên đường công tác, hai bác sĩ pháp y kịp thời cứu người phụ nữ bất tỉnh, giành lại sự sống trong gang tấc

Đang trên đường công tác, bác sĩ pháp y phát hiện người phụ nữ bất tỉnh bên đường, lập tức kiểm tra và đưa đi cấp cứu, giành lại sự sống trong gang tấc.

Hải An
Hải An 01/01
MTTQ Việt Nam tặng 30.000 suất quà cho người nghèo, người khó khăn dịp tết 2026

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sẽ trao 30.000 suất quà tới người nghèo, công nhân lao động và người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trên cả nước nhân dịp tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.

Hải An
Hải An 29/12
Công an Đà Nẵng lội xuống cống sâu, giúp du khách lấy lại điện thoại

Du khách Hồng Kông (Trung Quốc) làm rơi điện thoại xuống cống thoát nước khi du lịch và đã được công an hỗ trợ, lấy lại tài sản.

Hải An
Hải An 28/12
'Xóm trọ 0 đồng' của bệnh nhân chạy thận ở Quảng Ninh

Xóm trọ 0 đồng ở phường Hồng Gai đã giúp nhiều bệnh nhân chạy thận bớt gánh nặng chi phí và có thêm động lực vượt qua bệnh tật.

Hải An
Hải An 27/12
Ca sĩ Đức Phúc gây 'sốt' vì muốn tặng xe mới cho một bác xe ôm lớn tuổi

Ca sĩ Đức Phúc đang nỗ lực tìm kiếm bác xe ôm lớn tuổi bị hủy chuyến vì xe Wave cũ, mong muốn tặng xe mới giúp ông mưu sinh dễ dàng hơn.

Hải An
Hải An 24/12
Chuyên gia Viện đào tạo và Phát triển nhân lực trang bị kỹ năng mềm cho sinh viên trường Cao đẳng

Vừa qua, Sở Giáo dục và Đào tạo Cà Mau đã phối hợp cùng Viện Đào tạo và Phát triển nhân lực (itd) tổ chức Chương trình tập huấn kiến thức, kỹ năng mềm dành cho sinh viên các trường cao đẳng trên địa bàn tỉnh.

MỌT 2025: VỌNG MIÊN - NGÀY HỘI MUA BÁN VÀ TRAO ĐỔI SÁCH LAN TỎA TRÁI TIM ẤM ÁP CỦA THẾ HỆ TRẺ

The 1% Fund là một dự án thiện nguyện được thành lập bởi học sinh trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam và THPT Chuyên Nguyễn Huệ với châm ngôn “One percent. One change” - một phần trăm tấm lòng của mỗi người cũng có thể kiến tạo một sức ảnh hưởng nhất định đến cộng đồng. Cho đến nay, dự án đã đi được hơn nửa chặng đường của mùa 10, cùng với thật nhiều hoạt động sôi nổi qua những dấu mốc thành công đáng tự hào qua các mùa sự kiện chính MỌT - GOM và tiền sự kiện SAN.

Nữ shipper Nghệ An được nhà hảo tâm giấu tên tặng 20 triệu đồng sau khi đánh rơi trong lúc đi giao hàng

Chị Vũ Thị Hoài (33 tuổi, Nghệ An) mới đây đã được một nhà hảo tâm giấu tên tặng 20 triệu đồng sau khi đánh rơi túi tiền trong lúc chở con gái 10 tháng tuổi đi giao hàng.

Cô gái Việt và mối nhân duyên đặc biệt với 'bà ngoại' ở Pháp

Từ khi gặp cụ bà 86 tuổi tại Pháp, cuộc sống của cô gái Việt - Nguyễn Trang đã thay đổi rất nhiều. Bà dành tình thương, chăm sóc Trang như bà ngoại chăm sóc cháu gái, khiến cô vô cùng cảm động và hạnh phúc.

Hải An
Hải An 15/12
78win lan tỏa hơi ấm nghĩa tình

Nghệ An những ngày cuối năm vẫn còn ngổn ngang dấu vết của những  cơn bão vừa đi qua. Con đường làng bị bùn đất phủ loang lổ, những hàng rào đổ nghiêng, mái tôn nhà dân bị gió cuốn bật tung từng mảng. Mùi ẩm lạnh của mưa và những đêm mất ngủ vì gió rít như vẫn còn đọng lại trên đôi mắt của người dân nơi đây. Cả vùng quê hiền lành vốn bình yên lại phải trải qua thêm một lần thử thách nghiệt ngã của thiên nhiên.

Hải An
Hải An 12/12
Phép màu của sự tử tế: Cô gái trẻ ở Phú Thọ giữ được mạng sống nhờ 1 bình luận vu vơ trên mạng xã hội trong lúc tuyệt vọng

Chỉ một dòng bình luận vô thức trong lúc tuyệt vọng: “Ước gì Vingroup có thể hỗ trợ cho mình 1 chiếc máy thở nho nhỏ thôi, mình rất cần sự sống từ nó”, cô gái sinh năm 1994 đã có cơ hội được sống tiếp.

Ra mắt Ngôi nhà cựu lưu học sinh Việt Nam trường Đại học Sư phạm Nam Ninh (Trung Quốc)

Chiều 9/12, tại Hà Nội đã diễn ra buổi ra mắt Ngôi nhà cựu lưu học sinh Việt Nam trường Đại học Sư phạm Nam Ninh (Trung Quốc), nhằm kết nối cộng đồng cựu sinh viên, thúc đẩy hợp tác giáo dục giữa hai nước Việt – Trung.

Thanh Tú
Thanh Tú 09/12
Trúng số 18 tỷ, người đàn ông TP.HCM gửi 100 triệu mua gạo từ thiện tặng cho bà con khó khăn

Nhận 100 triệu đồng từ vị khách trúng số 18 tỷ, bà Thùy Dương góp thêm 38 triệu để mua 8 tấn gạo tặng cho bà con khó khăn.

Hải An
Hải An 08/12
Ấm lòng trước “núi gạo” của người dân Ninh Bình ủng hộ bà con vùng lũ miền Trung

Những ngày này, tại điểm tiếp nhận hàng hoá cứu trợ đồng bào vùng lũ miền Trung ở phường Nam Định (tỉnh Ninh Bình), người dân liên tục mang gạo cùng nhiều nhu yếu phẩm tới ủng hộ.

img
Đề xuất