Đăng nhập với Zalo
Đăng nhập qua Google
- Cộng đồng
-
Tin Vui Mỗi Ngày10 Thành viên · 7.924 Bài viết -
Người Truyền Cảm Hứng9 Thành viên · 2.480 Bài viết -
Lan Tỏa Yêu Thương10 Thành viên · 774 Bài viết -
Bài Học Cuộc Sống5 Thành viên · 5.099 Bài viết -
Sống An Lành6 Thành viên · 1.023 Bài viết -
Thế Giới Muôn Màu5 Thành viên · 4.349 Bài viết -
Góc Nhìn Tích Cực5 Thành viên · 1.482 Bài viết
Chuyện về hạt bo bo thời bao cấp: Nỗi ám ảnh trong "đêm dài" đói kém
Nhiều người thời nay không thể "nuốt nổi" cơm trộn bo bo. Thế nhưng trong hoàn cảnh thiếu thốn thời bao cấp, bo bo chính là thứ lương thực cứu sống cả một thế hệ...
Bo bo là hạt gì?
Bo bo chính là hạt mỳ - một loại ngũ cốc mà Nhà nước cấp cho người dân ở thời kỳ bao cấp. Loại hạt này do Liên Xô cùng một số nước khác viện trợ cho nước ta.
Quả (hạt) mỳ hình trứng hơi nhọn đầu (thường gọi nhầm là nhân), đường kính khoảng 0,5cm, dài 0,5-0,7cm, được bao bởi một lá bắc cứng. Vì lớp vỏ cứng này mà nó rất khó nấu trực tiếp bo bo để ăn.
Để làm thực phẩm cho con người, bo bo phải qua xay xát thải cám và lên men, nhưng hạt bo bo đến với người Việt thời bao cấp nhiều khi không trải qua công đoạn này.
Để ăn được hạt bo bo chưa qua xử lý, người dân đã phải ngâm và nấu thật lâu. Do không lên men được, hạt bo bo rất dai và cứng nếu so sánh với hạt gạo. Để dễ ăn hơn, người dân trộn bo bo với cơm. Ngoài ra, hạt bo bo còn được giã làm bột nhưng đương nhiên nó không được ngon bằng bột mì bây giờ.
Nỗi ám ảnh bo bo trong "đêm dài" đói kém
TP Hồ Chí Minh là đô thị lớn nhất đất phương Nam chưa bao giờ biết thiết gạo nhưng người dân vẫn phải làm quen với khoai mì, hạt bi bo khô cứng những năm cuối thập niên 1970 và đầu thập niên 1980. Là cán bộ ngân hàng, ông Lữ Minh Châu vẫn không quên những nồi bo bo vợ nấu đợi chồng mỗi buổi chiều về.
Bà Trần Ngọc Điệp (vợ ông Châu) tâm sự với chồng mình là Giám đốc Ngân hàng Nhà nước TP.HCM, rồi tổng giám đốc Ngân hàng Nhà nước VN (tương đương chức vụ thống đốc hiện nay) mà về nhà vẫn ăn bo bo. Ông Châu vẫn ăn ngon lành, chỉ có gương mặt rất trầm ngâm.
Mãi về sau mọi người mới biết, đây là thời điểm ông Châu đang được Bí thư Thành ủy Võ Văn Kiệt giao nhiệm vụ phối hợp cùng bà Ba Thi chạy gạo cho thành phố. Ông về nhà, nhai hạt bo bo càng thấm thía nỗi khổ của dân!
Thời khan hiếm miếng ăn, người ta hay nghĩ ai có chân trong công ty lương thức là "meo sa hũ mỡ" nhưng thực tế không hẳn vậy. Bà Nguyễn Thị Kim Anh - cán bộ văn phòng Công ty Lương thực TP.HCM từ thời còn là tổ thu mua, vẫn nhớ chế độ được mua gạo của mình cũng thiếu hụt như mọi người.
Mãi đến khi gạo miền Tây về thành phố nhiều hơn, bà mới được nâng suất lên 25kg gạo mỗi tháng. Song bằng ấy chẳng thấm vào đâu so với gia đình có 6 miệng ăn. Vì vậy, bữa cơm trộn bo bo là hết bình thường.
Bà Kim Anh vẫn nhớ như in hồi ấy, ba má đã lớn tuổi không nhai nổi hạt bo bo mà vẫn cố để nuốt chửng vào bụng. Thế nhưng cũng chẳng tiêu nổi. Mấy chị em khi đó phải nhường cơm cho ba má.
"Lo sáu cái bao tử trong nhà đã vã mồ hôi, tụi tôi còn phải chia sẻ thêm cho dòng họ lúc ấy còn đói hơn mình”, bà Kim Anh nhớ những ngày ghé thăm nhà người chú đang nuôi bốn con ăn học ở Thanh Đa.
Trước năm 1975, người chú này bán phụ tùng xe máy, sau giải phóng tình hình kinh doanh bết bát phải về Bình Quới làm vườn. Nồi chỉ có bo bo độn khoai mì mà cũng thường hụt miệng ăn. Chị chia phần gạo ít ỏi của nhà mình cho nhà chú vẫn không đủ, phải sẻ thêm cả bo bo.
Hũ gạo của cán bộ nhà nước có chế độ mà còn thiếu hụt thì tình hình của người dân bên ngoài rất căng thẳng. Ông Trần Văn Đức - dân kinh tế mới, chạy lên ở khu Mã Lạng, quận 1, đợt miền Tây lụt nặng năm 1978 cho biết, nhiều tháng liền vợ chồng phải ăn bo bo để dành gạo nấu cơm, cháo cho con. Có tối vợ ông lay hoay với con nhỏ, quên ngâm bo bo để sáng hôm sau nấu cho chồng đi đạp xích lô.
Sáng hôm sau ông dậy, đói quá phải đổ đại bo bo khô vào nồi nấu suốt 2 giờ đồng hồ mà nó vẫn cứng. “Nhai đâu có nổi, tôi phải cố nuốt trộng xuống bụng, bị nghẹn suýt tắc thở. Tôi ngã lăn ra. Bà vợ tưởng chồng bị tai biến vừa khóc vừa la làng. Hàng xóm chạy sang thấy tôi ho ói được mớ bo bo nguyên hột ra ngoài”. Cái bao tử không thể nghiền được hạt bo bo!
Không chỉ dân kinh tế mới khó khăn, nhiều người có nhà cửa, sinh kế bình thường ở Sài Gòn lúc ấy vẫn nhau khoai mì, khoai lang, cơm trộn bo bo.
Cũng bởi thế mà trong ký ức những người từng đi qua thời bao cấp coi bo bo là một thứ ám ảnh. Đến bây giờ nghĩ lại vẫn thấy rùng mình.
Xem thêm: Loạt ảnh chân thực mô tả kiểu tóc truyền thống của người Việt xưa
Đọc thêm
Hiện giờ có thể nói Tetracyclin là thứ thuốc vớ vẩn nhưng ngày xưa có đã là tốt lắm rồi. Và "nhờ" kháng sinh Tetracyclin mà chúng ta có cả một "thế hệ răng đen".
Đây là những đồ dùng có giá trị trong thời kỳ bao cấp ở Việt Nam mà chỉ những gia đình có điều kiện mới có thể sở hữu.
Đừng nghĩ năm 2021 mới có giấy đi đường, phiếu đi chợ. Tại Việt Nam vào những năm 70 của thế kỷ trước cũng đã từng có những chiếc phiếu mua lương thực mà bất cứ ai thời đó cũng không thể nào quên.
Bài mới
Sau khi nhặt được chiếc ví chứa số tiền lớn, em học sinh Lê Minh Đức (Quảng Trị) đã lập tức trình báo, giao nộp cơ quan công an để nhờ tìm trả lại người đánh rơi.
Đang trên đường công tác, bác sĩ pháp y phát hiện người phụ nữ bất tỉnh bên đường, lập tức kiểm tra và đưa đi cấp cứu, giành lại sự sống trong gang tấc.
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sẽ trao 30.000 suất quà tới người nghèo, công nhân lao động và người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trên cả nước nhân dịp tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.
Du khách Hồng Kông (Trung Quốc) làm rơi điện thoại xuống cống thoát nước khi du lịch và đã được công an hỗ trợ, lấy lại tài sản.
Xóm trọ 0 đồng ở phường Hồng Gai đã giúp nhiều bệnh nhân chạy thận bớt gánh nặng chi phí và có thêm động lực vượt qua bệnh tật.
Ca sĩ Đức Phúc đang nỗ lực tìm kiếm bác xe ôm lớn tuổi bị hủy chuyến vì xe Wave cũ, mong muốn tặng xe mới giúp ông mưu sinh dễ dàng hơn.
Vừa qua, Sở Giáo dục và Đào tạo Cà Mau đã phối hợp cùng Viện Đào tạo và Phát triển nhân lực (itd) tổ chức Chương trình tập huấn kiến thức, kỹ năng mềm dành cho sinh viên các trường cao đẳng trên địa bàn tỉnh.
The 1% Fund là một dự án thiện nguyện được thành lập bởi học sinh trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam và THPT Chuyên Nguyễn Huệ với châm ngôn “One percent. One change” - một phần trăm tấm lòng của mỗi người cũng có thể kiến tạo một sức ảnh hưởng nhất định đến cộng đồng. Cho đến nay, dự án đã đi được hơn nửa chặng đường của mùa 10, cùng với thật nhiều hoạt động sôi nổi qua những dấu mốc thành công đáng tự hào qua các mùa sự kiện chính MỌT - GOM và tiền sự kiện SAN.
Chị Vũ Thị Hoài (33 tuổi, Nghệ An) mới đây đã được một nhà hảo tâm giấu tên tặng 20 triệu đồng sau khi đánh rơi túi tiền trong lúc chở con gái 10 tháng tuổi đi giao hàng.
Từ khi gặp cụ bà 86 tuổi tại Pháp, cuộc sống của cô gái Việt - Nguyễn Trang đã thay đổi rất nhiều. Bà dành tình thương, chăm sóc Trang như bà ngoại chăm sóc cháu gái, khiến cô vô cùng cảm động và hạnh phúc.
Nghệ An những ngày cuối năm vẫn còn ngổn ngang dấu vết của những cơn bão vừa đi qua. Con đường làng bị bùn đất phủ loang lổ, những hàng rào đổ nghiêng, mái tôn nhà dân bị gió cuốn bật tung từng mảng. Mùi ẩm lạnh của mưa và những đêm mất ngủ vì gió rít như vẫn còn đọng lại trên đôi mắt của người dân nơi đây. Cả vùng quê hiền lành vốn bình yên lại phải trải qua thêm một lần thử thách nghiệt ngã của thiên nhiên.
Chỉ một dòng bình luận vô thức trong lúc tuyệt vọng: “Ước gì Vingroup có thể hỗ trợ cho mình 1 chiếc máy thở nho nhỏ thôi, mình rất cần sự sống từ nó”, cô gái sinh năm 1994 đã có cơ hội được sống tiếp.
Chiều 9/12, tại Hà Nội đã diễn ra buổi ra mắt Ngôi nhà cựu lưu học sinh Việt Nam trường Đại học Sư phạm Nam Ninh (Trung Quốc), nhằm kết nối cộng đồng cựu sinh viên, thúc đẩy hợp tác giáo dục giữa hai nước Việt – Trung.
Nhận 100 triệu đồng từ vị khách trúng số 18 tỷ, bà Thùy Dương góp thêm 38 triệu để mua 8 tấn gạo tặng cho bà con khó khăn.
Những ngày này, tại điểm tiếp nhận hàng hoá cứu trợ đồng bào vùng lũ miền Trung ở phường Nam Định (tỉnh Ninh Bình), người dân liên tục mang gạo cùng nhiều nhu yếu phẩm tới ủng hộ.