Liên hệ với chúng tôi

Sống

Chuyện về người gửi "Nắm đất miền Nam" ra Bắc kính dâng lên Bác Hồ năm 1954

Thời gian trôi qua, những nhân chứng lịch sử người mất người còn, nhưng một điều chắc rằng "Nắm đất miền Nam" mãi là khát vọng hòa bình thống nhất, là tình cảm của đồng bào miền Nam với Bác Hồ kính yêu.

Chuyện về người gửi 'Nắm đất miền Nam' ra Bắc kính dâng lên Bác Hồ năm 1954

Xuất bản:

Đỗ Thu Nga
Chuyện về người gửi 'Nắm đất miền Nam' ra Bắc kính dâng lên Bác Hồ năm 1954
Photo: internet

Bảo tàng Lịch sử quốc gia hiện đang lưu giữ bức ảnh tư liệu quý về sự kiện người gửi nắm đất miền Nam ra Bắc kính dâng lên Bác Hồ năm 1954.

Còn bức tượng "Nắm đất miền Nam" hiện đang được trưng bày tại một số Bảo tàng quốc gia như Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, Bảo tàng Cách mạng Việt Nam (nay là Bảo tàng Lịch sử quốc gia), Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam và Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Bến cảng Nhà Rồng. 

Đại tá Phạm Quốc Vinh, nguyên cán bộ điện ảnh Quân giải phóng, Cục chính trị Quân giải phóng Miền B2 vẫn còn lưu giữa bức ảnh lưu niệm được chụp từ năm 1954. Mặc dù bức ảnh  đã nhuốm màu thời gian, song hình ảnh còn khá rõ.

Đại tá Phạm Quốc Vinh đã kể về những con người trong bức ảnh mà ông đang cầm tay. Đó là một bà má miền Nam tên Nguyễn Thị Tẩu (quê ở xã Thái Hòa, huyện Lái Thiêu, tỉnh Thủ Biên 0 nay là xã Khánh Vân, huyện Tân Uyên, tỉnh Bình Dương) vùng chiến khu Đ thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Bà chính là người mẹ đã gửi nắm đất miền Nam ra Bắc kính dâng lên Bác Hồ khi các chiến sĩ Đông Nam Bộ tập kết ra miền Bắc sau Hiệp định Giơnevơ về Đông Dương được ký kết năm 1954. 

Chuyen-ve-nguoi-gui-Nam-dat-mien-Nam-ra-Bac-kinh-dang-len-Bac-Ho-0

Người ngồi thứ nhất từ trái qua phải là bá má Nguyễn Thị Tẩu; người thứ hai là mẹ của chiến sĩ Tương; người thứ ba là chiến sĩ Tương; người thứ tư là vợ cháu Đúng. Phía sau bức ảnh có bút tích của chiến sĩ Tương với dòng chữ: “Tương trong bộ quân phục, bên 2 mẹ hiền, vợ cháu Đúng, trên miếng đất nhỏ hẹp của căn cứ Tân Thái đã nếm mùi gian khổ, nguy hiểm lúc chiến tranh. 12/8/1954 Tương”.

“Sau ngày miền Nam giải phóng, nhân chuyến đi công tác tại các tỉnh phía Nam sưu tầm tư liệu để viết kịch bản phim tài liệu “Miền Nam với Bác Hồ” của điện ảnh Quân đội, tôi đã tham dự Hội nghị cựu chiến binh Quân khu 7. Qua trò chuyện tôi đư­ợc biết tham dự hội nghị có đồng chí Tương là người được bà mẹ Nguyễn Thị Tẩu gửi nắm đất miền Đông Nam Bộ ra Bắc kính dâng lên Bác Hồ trước khi anh Tương ra Bắc tập kết năm 1954. Qua sự giới thiệu của bè bạn, tôi đã gặp chiến sĩ T­ương trong giờ nghỉ của hội nghị. Anh Tương cho biết, đây là bức ảnh lưu niệm anh chụp cùng mẹ, bà Nguyễn Thị Tẩu và cháu Đúng, tại căn cứ Tân Thái ngày 12/8/1951. Trước khi lên đường tập kết ra miền Bắc năm 1954, anh Tương đã đưa cho mẹ bức ảnh này làm kỷ niệm. Anh Tương tặng cho tôi bức ảnh để tôi có thêm tư liệu làm phim”, Đại tá Vinh kể.

Theo Bảo tàng lịch sử quốc gia, để tìm hiểu rõ hơn, họ đã gửi thư liên hệ với UBND xã Khánh Vân và Ban chỉ huy quân sự huyện Tân Uyên (tỉnh Bình Dương). Ngày 13/7/2005, họ đã nhận được thư trả lời của ông Nguyễn Uyên (ấp Phước Thái, xã Thái Hòa, huyện Tân Uyên, tỉnh Bình Dương). Ông Uyên là người đã trực tiếp tham gia và phụ trách việc tập kết ra Bắc vào thời gian đó.

Quảng cáo

Ông Uyên hồi hưởng: “Đêm 17/7/1954, huyện họp mặt dân ở các xã để xác định nhiệm vụ ng­ười tập kết ra miền Bắc, người ở lại miền Nam quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ của Đảng giao. Trong cuộc họp, bà má Nguyễn Thị Tẩu đề nghị đoàn tập kết ra miền Bắc mang gói đất miền Nam ra Bắc dâng lên Bác Hồ để lưu niệm thể hiện nguyện vọng của đồng bào miền Nam mong sớm thực hiện hiệp thương thống nhất đất nước theo Hiệp định Giơnevơ. Má dặn lực lượng vũ trang miền Nam khi tập kết ra miền Bắc phải tích cực rèn luyện, tu dưỡng, sức khoẻ và học tập thật tốt các mặt, nếu thực dân Pháp không thực hiện hiệp thương, thì đề nghị với Bác Hồ cho trở về miền Nam chiến đấu giải phóng thống nhất Tổ quốc. Ngày 20/7/1954, đoàn hành quân đến tập trung ở tỉnh Thủ Biên để xuống tàu biển đi ra Bắc đến tập kết tại bến Sầm Sơn (Thanh Hóa). Đồng chí Võ Thanh Hùng (Tương) là người đã mang gói đất miền Nam trên chuyến tàu đó”.

Chuyen-ve-nguoi-gui-Nam-dat-mien-Nam-ra-Bac-kinh-dang-len-Bac-Ho
Bức tượng “Nắm đất miền Nam”

Ông cũng cho biết thêm một số thông tin về những người trong ảnh. Từ trái qua phải, người thứ nhất là má Nguyễn Thị Tẩu; người thứ hai là má Bồ Thị Lùng - má nuôi của đồng chí Võ Thanh Hùng (Tương); người thứ ba là đồng chí Võ Thanh Hùng (Tương) nguyên phó Ban tình báo huyện Lái Thiêu, tỉnh Thủ Biên; người thứ tư là Trần Thị Bê, vợ đồng chí Đúng, trinh sát đặc công của huyện Lái Thiêu, đã chiến đấu và hy sinh đêm 30/12/1953 sau một ngày tổ chức lễ cưới, tức là ngày 29/12/1953. Bà má Nguyễn Thị Tẩu đã mất ngày 6/12/1987, những người khác trong ảnh cũng đã mất, duy chỉ còn đồng chí Võ Thanh Hùng (Tương).

Bảo tàng Lịch sử quốc gia hiện đang lưu giữ và trưng bày bức tượng “Nắm đất miền Nam” của nhà điêu khắc Phạm Xuân Thi (1914-1996) hội viên ngành đồ hoạ, Hội Mỹ thuật Việt Nam, sáng tác năm 1955. Tượng bằng chất liệu thạch cao (Bảo tàng Lịch sử quốc gia đã chuyển sang chất liệu đồng để trưng bày phục vụ công chúng), kích thước 91cm thể hiện hình tượng bà mẹ Miền Nam đưa cho anh bộ đội nắm đất miền Đông Nam Bộ, cháu bé gái đưa cho anh bộ đội quả xoài (một loại quả của miền Nam) trước lúc anh bộ đội ra miền Bắc tập kết. 

Để tìm hiểu rõ hơn những thông tin xung quanh bức tượng "Nắm đất miền Nam", phía Bảo tàng lịch sử quốc gia đã tìm đến nhà điêu khắc Phạm Xuân Thi ở số 23 phố Hàng Phèn - Hà Nội và đã gặp bà Phạm Thị Hiền, là con gái đầu của nhà điêu khắc Phạm Xuân Thi. Bà cho chúng tôi biết: Sau ngày hoà bình lập lại 1954, tại ngôi nhà số 65 phố Nguyễn Thái Học - tập thể của Hội Mỹ thuật Việt Nam, nhà điêu khắc Phạm Xuân Thi đã đọc trên báo có viết về sự việc “Nắm đất miền Nam”, sự việc này đã tạo ra ý tưởng sáng tác cho ông. Được sự giúp đỡ của bè bạn tìm cho ông người làm mẫu là bà má miền Nam, anh bộ đội tập kết ra Bắc (có tên là Bảy) và một cháu bé gái để ông sáng tác tác phẩm này.

Thời gian đã trôi qua, những nhân chứng của sự kiện lịch sử này người còn người mất, nhưng có một điều chắc chắn rằng “Nắm đất miền Nam” mãi là khát vọng hoà bình thống nhất đất nước và tình cảm của đồng bào miền Nam với Bác Hồ kính yêu. Sinh thời, Bác Hồ luôn dành cho đồng bào miền Nam những tình cảm sâu đậm, trước lúc đi xa, trong Di chúc Người luôn mong ước đến ngày đất nước thống nhất sẽ đi khắp hai miền Nam Bắc để thăm hỏi đồng bào và chiến sĩ cả nước. Mặc dù mong ước đó chưa thực hiện được, nhưng tình cảm của Bác Hồ dành cho miền Nam luôn mãi là “Miền Nam yêu quí luôn luôn trong trái tim tôi”, miền Nam “Thành đồng Tổ quốc”.

(Theo Bảo tàng lịch sử quốc gia)

Xem thêm: Sự thật ít biết về "cuộc chiến âm thanh" hai bên bờ sông Bến Hải thời kháng chiến chống Mỹ

Quảng cáo
Quảng cáo
Quảng cáo

Nơi các cây bút tự do, các chuyên gia, có thể xuất bản các nội dung, bài viết trên nền tảng của Sống đẹp.

SÔI NỔI
Quảng cáo

Cùng chuyên mục

Quảng cáo
Quảng cáo