"Xu cà na": Dân mạng sử dụng nhiều nhưng không phải ai cũng hiểu ý nghĩa

Xu cà na có ý nghĩa gì?

Mạng xã hội ra đời, nó giống như một xã hội thu nhỏ. Ở đó, các 'công dân' có quyền chia sẻ quan điểm cá nhân của mình, có quyền được chia sẻ thông tin, có quyền được kết nối bạn bè... Và ở "xã hội" đó còn sản sinh ra rất nhiều ngôn ngữ mạng và được sử dụng rất phổ biến.

Dạo quanh một vòng facebook, Instagram hay Zalo thời gian gần đây, chắc chắn bạn liên tục bắt gặp comment sử dụng từ "xu cà na". Và mới đây nhất, trong tập 1 Running Man Việt Nam mùa 2, Ninh Dương Lan Ngọc cũng sử dụng từ "xu cà na". Vậy "xu cà na" là gì?

Đầu tiên phải hiểu, "xu cà na" là một loại quả của một loại cây mọc dại, thường thấy ở bên bờ kênh rạch. Quả "cà na" có hình bầu dục nhọn, dài 3cm, khi ăn sống có vị chua và chát. Từ "xu" là cách đọc lái của từ "xui" - ám chỉ sự đen đủi, không may mắn.

Trong tập 1 Running Man Việt Nam mùa 2 - Chơi là chạy, Ninh Dương Lan Ngọc sử dụng từ "xu cà na" trong quá trình phần tìm điện thoại, xé bảng tên. Khi có một số thành viên trong đội đã tìm được điện thoại và Lan Ngọc vẫn trắng tay thì cô nàng đã thốt lên "xu cà na quá". Cụm từ này ám chỉ sự kém may mắn của bản thân khi đi tìm đồ vật.

Sau một loạt giải thích trên, có thể hiểu: "Xu cà na" được dùng với hàm ý tiêu cực về một chuyện gì đó vừa xảy ra với bản thân, mang ý nghĩa quá chán, quá xui xẻo, quá mệt mỏi...

Khi có chuyện buồn hay gặp vận đen, các bạn trẻ sẽ sử dụng cụm từ này để than vãn giống như một cách giải tỏa tâm trạng. Hay khi khao khát, mong ước một thứ gì đó nhưng không thể có được thì xu cà na cũng mang ý nghĩa biểu hiện sự tiếc nuối, chán chường... Hoặc có khi một việc gì đó xảy ra, diễn ra lộn xộn, không như ý muốn thì cũng có thể gọi là "xu cà na".

Ngoài "xu cà na", giới trẻ còn sử dụng 1 cụm từ khác là "xu cà na xí muội". Vậy "xu cà na xí muội" là gì? Theo nhiều người thì ở miền Nam trước đây, khi gặp phải chuyện nhảm nhí, người ta thường dùng câu "xu cà na xí muội", tức là nhắc đến chuyện chẳng đâu vào đâu. Như vậy, "xu cà na xí muội" hay "xu cà na" đều được hiểu với nghĩa tương đồng, cùng ám chỉ sự xui xẻo, không may mắn.

"Mẹ đẻ" của hot trend "xu cà na" là ai?

"Xu cà na" được nhiều bạn trẻ sử dụng trên mạng xã hội, song không phải ai cũng biết về nguồn gốc của nó. Theo tìm hiểu từ mạng xã hội, người đưa "xu cà na" trở thành hot trend trên mạng xã hội là người phụ nữ có tên Võ Minh Hiếu. 

Cô Võ Minh Hiếu là một hiện tượng mạng mới nổi gần đây với những câu nói "đi vào lòng người" khiến các bạn trẻ rất thích thú. Những câu nói của cô Hiếu được sử dụng phổ biến trên mạng xã hội.

Từ "xu cà na" sau khi được cô Hiếu "bảy miếng đất" sử dụng trong các livestream thì trở nên "hot", có độ phủ sóng mạnh mẽ. Giờ đây cứ nhắc đến chuyện xui xẻo, các bạn trẻ lại dùng "xu cà na".

Nói về "mẹ đẻ" của hottrend này, theo tìm hiểu: Khoảng đầu năm 2020, cô Hiếu nổi trên mạng xã hội với hot trend "đi đường quyền" và "xu cà na" cũng xuất hiện trong thời gian đó. Mỗi khi gặp chuyện bực tức, khó chịu hay không vừa ý, cô Hiếu thường "than thở" trên livestream với câu nói: “Rồi, xu cà ná!”. Cứ như vậy, dần dần xu cà ná trở nên phổ biến và được các bạn trẻ sử dụng nhiều như ngày nay. 

"Xu cà na" nên được sử dụng như thế nào?

"Xu cà na" xuất hiện nhiều trên mạng xã hội song không phải ai cũng biết sử dụng nó sao cho hợp lý, đúng ngữ cảnh nhất. Trên facebook, từ "xu cà na" thường được sử dụng như sau:

- “Xu cà na thế này, em đi đổ xăng mà lại quên mang theo ví tiền” =  Xui xẻo thế này, em đi đổ xăng mà lại quên mang theo ví tiền.

- “Xu cà na nhất là khi đi thi mà lại quên mang thẻ sinh viên” = “xui xẻo nhất là khi đi thi mà lại quên mang thẻ sinh viên”.

Vậy "xu cà na" có nên sử dụng trong ngôn ngữ giao tiếp và ngôn ngữ văn bản ngoài đời thực không? Việc dùng tiếng lóng trong giao tiếp hàng ngày trở thành "bản sắc" của giới trẻ. Thiếu đi những từ ngữ này, giới trẻ dường như cảm thấy mất đi một phần sự sống và không bắt kịp xu hướng thời đại. Vì vậy, "xu cà na" vẫn có thể sử dụng trong giao tiếp hàng ngày, nhưng chỉ sử dụng với bạn bè trong các cuộc nói chuyện vui.

Trong văn bản viết hay giao tiếp trang trọng thì tuyệt đối không sử dụng để giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt và tôn trọng đối phương. Bởi không phải ai cũng biết ý nghĩa của những từ tiếng lóng này.

Bên cạnh đí, không nên sử dụng 'xu cà na' khi giao tiếp với người không quen hay người lớn tuổi. Hơn nữa. người lớn tuổi thường không bắt kịp với ngôn ngữ của giới trẻ nên dù bạn có giải thích thì họ cũng không hiểu và khó tạo sự tương đồng.

Xem thêm: Ngôn ngữ Gen Z: "Fishu" là gì?