Việt Nam từng có 1 thời kỳ 'đêm ngủ không cần đóng cửa, ngoài đường không nhặt của rơi'

Đại Việt vào cuối thời Lê Sơ thường xảy ra họa cát cứ loạn lạc, cuộc sống của người dân rơi vào cảnh vô cùng khổ cực. Sau đó lại bước vào thời kỳ Nam Bắc triều với cảnh chiến loạn liên miên. Thế nhưng, giữa hai thời kỳ ấy lại có 10 năm thịnh vượng, nhân dân sống bình yên. Đó là vào thời kỳ cai trị của Mạc Thái Tông - vị minh quân thời nhà Mạc.

Đánh giá về thời Mạc Thái Tông trị vì, sử gia Lê Quý Đôn viết trong Đại Việt Sử ký toàn thư như sau: "Trong vài năm, trộm cướp biệt tăm, súc vật nuôi tối đến không phải dồn vào chuồng, cứ mỗi tháng một lần kiểm điểm lại". Sách "Đại Việt Sử ký toàn thư" ghi nhận thời thịnh trị của Mạc Thái Tông: "Đêm ngủ không cần đóng cửa, ngoài đường không nhặt của rơi".

Được biết, khi mới lên ngôi, Mạc Thái Tông nhận thấy rõ tình cảnh nước nhà có nạn trộm cắp bèn ra lệnh cấm người dân các cứ mang gương giáo, dao nhọn hoặc binh khí ra ngoài đường. Người nào trái lệnh xử nghiêm minh theo pháp luật.

Kể từ đó, những người buôn bán chỉ mang theo hàng, không cần cầm theo khí giới để phòng thân cũng như bảo vệ hàng hóa. Trong khoảng mấy năm liền trộm cắp biệt tích, súc vật chăn nuôi đến tối không phải dồn vào chuồng, thậm chí đến 1 tháng mới kiểm đếm 1 lần. Mấy năm liền được mùa, nhân dân sống yên ổn.

Sử Việt còn ghi chép, Nguyễn Bỉnh Khiêm vốn là vị trạng giỏi nhất trong lịch sử phong kiến Việt Nam. Ông từng từ chối tham gia khoa cử, mãi đến thời vua Mạc Thái Tông trị vì, gặp xã hội hưng thịnh ông mới ra ứng thí, làm quan cho nhà Mạc.

Đánh giá về sự nghiệp chính trị của Mạc Thái Tông, sử gia Phan Huy Chú có viết: "Mạc Đăng Doanh (tức Mạc Thái Tông) tính khoan hậu giản dị. Ông giữ pháp độ, cấm hà khắc tàn bạo, ít việc tạp dịch, nhẹ thuế khóa. Bấy giờ được mùa, nhà no, người đủ, trong nước gọi thời ấy là trị bình...".

Trong sách Đại Việt thông sử có viết: Mạc Thái Tông được xem là ông vua có nhiều đóng góp to lớn trong việc trị vì đất nước. Ông là người chú trọng khoa cử, đều đặn 3 năm mở một khoa thi tuyển người tài. Nguyễn Tiến, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Giáp Hải, Hoàng Sầm là 4 vị trạng nguyên thi đỗ dưới triều nhà Mạc. 

Năm 1540 Mạc Thái Tông qua đời. Vua mất, con trưởng là Mạc Phúc Hải lên ngôi nhưng còn rất nhỏ, vì thế mà quyền thần thao túng Triều đình. Nguyễn Bỉnh Khiêm đã cố gắng để kiềm chế đám lộng thần hại dân hại nước. Trong một nỗ lực cuối cùng, ông dâng sớ xin trị tội 18 kẻ lộng thần, nhưng Vua nhỏ bị đám quyền thần khống chế đã không chấp nhận. Biết không thể làm gì hơn, năm 1542 trạng trình Nguyễn Bỉnh Khiêm từ quan về quê.

10 năm ở ngôi Vua, Mạc Thái Tông giúp Đại Việt có một giai đoạn thịnh trị ngắn ngủi sau thời kỳ chiến loạn thời Lê Sơ.

Xem thêm: Vị vua Việt nào tự lập bia mộ kể lại tội lỗi của đời mình?