Bất ngờ sa mạc Sahara xuất hiện 1,8 tỷ cây xanh mơn mởn, lật ngược nhận định 'vùng đất chết' xưa kia

Nhắc đến sa mạc Sahara, hầu hết chúng ta đều nghĩ ngay đến cụm từ "vùng đất chết". Đây là sa mạc lớn nhất trên Trái đất, có diện tích hơn 9 triệu km2 nằm ở phía Bắc châu Phi. 

"Vùng đất chết" không thực sự "chết"

Vào khoảng thời gian cách đây 2,5 triệu năm, đây từng là một vùng đất phủ băng với động thực vật phong phú. Dù vậy, hiện tại Sahara đang trở nên khô cần, ban ngày nhiệt độ cao tới 60 độ C, còn ban đêm lại hạ xuống chỉ còn -45 độ C. Trừ vùng thung lũng sông Nile và vùng cao nguyên phía Bắc là có thể trồng rau hoặc ô-liu, phần lớn hoang mạc Sahara rất khô hạn và có thời tiết khắc nghiệt, do đó được gọi là "vùng đất chết".

Tuy nhiên, một nghiên cứu mới đây của Đan Mạch và NASA đã cho thấy những khám phá ngược lại quan điểm thông thường. Nghiên cứu của Phó giáo sư Địa lý Martin Brandt, ĐH Copenhagen cùng nhóm cộng sự đã kéo dài khoảng 1 năm, phân tích khu vực trải dài 1,3 triệu km2. Theo đó, họ phát hiện "vùng đất chết" đang tồn tại khoảng 1,8 tỷ cây xanh lớn nhỏ, nằm rải rác khắp sa mạc Sahara và Sahel - vùng đất nằm giữa Bắc Phi và sa mạc Sahara ở phía Nam.

Đau đầu nhiệm vụ tổng hợp số lượng cây

Được biết, dù hình ảnh vệ tinh của NASA có độ phân giải cao, nhưng việc đếm số lượng cây trên vùng đất rộng lớn này là một nhiệm vụ gần như bất khả thi. Để làm được điều đó, nhóm nghiên cứu của Brandt đã đưa ra một giải pháp, kết hợp các hình ảnh vệ tinh với một chương trình máy tính để tìm cây.

PGS. Martin Brandt cho hay: "Chương trình máy tính này đã cho phép tính toán thứ mà hàng triệu nhà khoa học đã mất hàng triệu năm làm việc chỉ trong vài giờ. Các nhà khoa học trước đây chỉ ước lượng số cây, còn chúng tôi đếm từng cây một". 

Họ đã mất 1 năm đầu tiên để đếm cây bằng mắt thường, đánh dấu khoảng 90.000 cây xanh. Sau đó, máy tính sẽ được lập trình để thực hiện công việc dễ dàng hơn. Họ hi vọng chương trình máy tính này sẽ sớm áp dụng để lập bản đồ vị trí và kích thước của mọi cây trên toàn thế giới.

Nhóm nghiên cứu rất ngạc nhiên khi phát hiện số cây xanh tồn tại ở hoang mạc này, không phải chỉ là vài trăm mà lên tới hàng tỷ cây. Đáng chú ý, con số 1,8 tỷ cây được tìm thấy trên sa mạc ở thời điểm hiện tại chưa phải là cuối cùng.

Ý nghĩa của phát hiện đầy bất ngờ

Kết quả khảo sát trên đã lật ngược lại nhận định "bất di bất dịch" xưa nay rằng sa mạc Sahara là "vùng đất chết" và không có thực vật nào sống được. Theo đánh giá, sa mạc này có những khu vực "chết" không có cây cối nào nhưng cũng sẽ có những nơi mật độ cây cối cao, thậm chí giữa các cồn cát vẫn có những cây cối mọc lên. Do diện tích quá rộng lên tới 9 triệu km2, việc khoa học trước đây chưa thể khám phá hết sa mạc mạc này và phát hiện khu vực có cây xanh là điều dễ hiểu.

Phát hiện đầy bất ngờ này đã cung cấp dữ liệu cho các nhà nghiên cứu khoa học cũng như bảo tồn thiên nhiên một hướng mới để hoạch định các kế hoạch bảo vệ môi trường. Từ đó, họ có thể tìm ra phương pháp mới chống nạn phá rừng, bảo vệ môi trường, phủ xanh sa mạc và đo lường chính xác hơn các chu trình sinh địa hóa của carbon, nước và các chất dinh dưỡng khác.

Chuyên gia lập trình Jesse Meyer tại NASA cho hay: "Những dữ liệu như thế này rất quan trọng để thiết lập cơ sở cho việc bảo tồn, phục hồi, chống biến đổi khí hậu. Trong 1-10 năm, nghiên cứu có thể được lặp lại để xem liệu các nỗ lực phục hồi và giảm nạn phá rừng có hiệu quả hay không".

Huacachina - ốc đảo đầy mê hoặc giữa sa mạc khô cằn ở Peru