Lời di huấn để đời của Đào Quang Nhiêu: Lấy đạo đức làm chủ, lấy hiếu lễ, trung thứ làm đầu

Trong di huấn, Đào Quang Nhiêu dặn con cháu đời sau: Người ta ở đời phải lấy đạo đức làm chủ, lấy hiếu lễ, trung thứ làm đầu. Không có những cái ấy thì làm gì có công danh sự nghiệp; không có những cái ấy thì làm gì có nền móng, gốc rễ; không có những thứ ấy thì làm sao rạng rỡ được ông cha...

Đỗ Thu Nga
Sống Đẹp
Nguồn: Internet

Đào Quang Nhiêu (1601 - 1672) là danh tướng của 3 đời chúa Trịnh (Trịnh Tráng, Trịnh Tạc, Trịnh Căn) thời Lê trung hưng. Ông tham gia trong cuộc chiến tranh giữa chúa Trịnh và chúa Nguyễn giữa thế kỷ 17. Theo gia phả họ Nguyễn Gia chi thôn An Khoái (Dân Hòa, Thanh Oai, Hà Nội) thì Đào Quang Nhiêu vốn họ Nguyễn ở Thanh Oai, phủ Ứng Thiên.

Cha ông là quan to, giữ chức Đặc tiến phụ quốc Thượng tướng quân sự Thị vệ sự tại Vệ cấm y, sau được phong thêm Tả đô đốc cánh quân phương Nam, tước Dũng Quận công, lập nhiều công lao cho triều đình và là người hiền đức.

Đào Quang Nhiêu mất cha năm 3 tuổi. Sau đó, ông được cậu ruột là Tổng thái giám Đào Quang Hoa nhận về nuôi. Thời đó, Đào Quang Hoa rất có tiếng nói trong triều. 

Năm 9 tuổi, ông được cậu đưa vào phủ vương học tập. Sau này nhớ ơn công nuôi dưỡng nên đã đổ họ thành Đào Quang, tên Đào Quang Nhiêu xuất hiện từ đó. 

loi-di-huan-co-gia-tri-muon-doi-cua-danh-tuong-dao-quang-nhieu-9
Chân dung danh tướng tài giỏi nhưng rất khiêm tốn

Ông vốn là con nhà tướng nên từ bé đã có tướng mạo, phẩm chất của một bậc võ tướng. Vì thế, năm 13 tuổi, ông được Vua cửa làm Chánh đội trưởng Tả đôi, năm sau được giao chức Quảng binh, sắc phong Đặc tiến phụ quốc Thượng tướng quân.

Khi đất nước loạn ly, Trịnh - Nguyễn phân tranh, nội chiến xuất hiện giữa Đàng Trong và Đàng Ngoài liên miên khiến dân tình khổ sở, chúa Trịnh đã nhiều lần rước vua Lê về Thanh Hóa khi có loạn Thăng Long. Thậm chí còn vào tận Nghệ An, Quảng Bình. Tướng Đào Quang Nhiêu chính là người đã chỉ huy quân độ hộ giá vua những khi trở về.

Từ năm 25 đến 62 tuổi, ông từng đánh dẹp họ Mạc ở Thất Khê, dẹp nổi loạn của phe phái ly khai ở Hà Nam, tuần thú, bình định trấn Sơn Nam, chinh phạt họ Nguyễn ở Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình. Trong 5 năm từ năm 1655-1660, ông lăn lộn lúc ở Nam Đàn, lúc về Thạch Hà, lúc ở Thanh Chương để ngăn chặn không cho chúa Nguyễn đánh ra Bắc sông Lam. Sau nhiều lần dẹp phản loạn, lập công lớn, năm 1661, Đào Quang Nhiêu được cử giữ chức Trấn thủ Nghệ An, kiêm giữ chức châu Bố Chính Quảng Bình.

Năm 1645, ông được thăng chức Đô đốc, tướng Quận công. Năm 1652, ông được phong làm Nam quận Đô đốc. Đến năm 1657 là Thiếu phó và năm 1659 là Phó tướng thiếu úy. 18 năm sau làm Trấn thủ Nghệ An, Hà Tĩnh và Quảng Bình. Ông đã giữ ổn định vùng đất này để người dân có cuộc sống yên ổn.

loi-di-huan-co-gia-tri-muon-doi-cua-danh-tuong-dao-quang-nhieu
Bản đồ giao tranh Trịnh – Nguyễn. (Tranh qua violet.vn)

Theo gia phả họ Nguyễn, có một trận đánh nổi tiếng ở ngay Hà Nội do ông tham gia vào năm 1645. Đó là trận tiễu trừ âm mưu đảo chính của vương tử Phù quận công Trịnh Lịch và Hoa quận công Trịnh Sâm

Thời Lê Chân Tông, Trịnh Lịch mưu đồ chống lại chúa Trịnh Tráng, ông nhận lệnh cầm quân đi dẹp. Ông cùng Trịnh Lịch giao đấu tại chợ Hàng Dê, chém các thủ hạ của Lịch, bắt sống và giết chết Trịnh Lịch. Do có công trong trận này mà Đào Quang nhiêu được phong làm Đương quận công.

Tuy là một danh tướng có tài nhưng sinh thời ông rất khiêm tốn. Ông nói mình là tướng quân sự nhưng chủ yếu là tướng văn, võ biết ít, chủ yếu dùng mưu mẹo, lời ăn tiếng nói, biết tập hợp sức mạnh quân, dân mà thắng thù. 

Đào Quang Nhiêu còn là vị tướng gắn bó với quê hương, khi không đi dẹp loạn, đánh giặc, ông đã cho tiền mua 71 mẫu ruộng chia về các tổng, xã, thôn của huyện Thanh Oai để dân cày cấy gọi là “huệ điền”, mua mảnh đất 1 mẫu 5 sào để lập chợ phiên cho dân làng. Ông được triều đình nể trọng và dân làng kính yêu, tôn vinh làm phúc thần của địa phương sau khi ông mất.

loi-di-huan-co-gia-tri-muon-doi-cua-danh-tuong-dao-quang-nhieu-0
Từ đường Cụ Đào Quang Nhiêu

Trước khi qua đời, ông đã để lời lời di huấn sâu sắc cho con cháu đời sau: Người ta ở đời phải lấy đạo đức làm chủ, lấy hiếu lễ, trung thứ làm đầu. Không có những cái ấy thì làm gì có công danh sự nghiệp; không có những cái ấy thì làm gì có nền móng, gốc rễ; không có những thứ ấy thì làm sao rạng rỡ được ông cha... Ai biết vun đắp gốc rễ thì được trường thọ... Phải bền lòng làm việc đức... Làm được như vậy thì dù nghèo cũng như giàu, người bình thường cũng trở thành thần thánh,... Đối với những việc bất trung, bất hiếu, vô nhân nghĩa, ác ý với người ta, nịnh nọt người trên, khi quân phản chủ thì chớ làm. Có lộc đừng hưởng hết, có thế đừng cậy hết, đừng cậy giàu khinh người, cậy mạnh hiếp yếu, đừng giấu điều dở, khoe điều hay, không nói người kia hay, người này dở... việc đã qua chớ đuổi theo, chớ nói điều vô ích,... phúc đức nên tích trữ, quyền thế đủ thì thôi...

Đã gần 350 năm trôi qua nhưng lời di huấn của Đào Quang Nhiêu vẫn luôn là "khuôn vàng thước ngọc" cho mọi thời đại. Bởi theo cụ thì những điều nên làm, những điều không nên làm và thậm chí là phải cốp tránh cho đến nay vẫn mang tính thời sự, còn nguyên giá trị. 

Xem thêm: Đào Quang Nhiêu: “Cơn ác mộng” khiến chúa Nguyễn không thể tiến quân ra Bắc

Đang tải bình luận...

Đọc thêm

Bất bại danh tướng Nguyễn Quyện là học trò của người tạo ra thế cục tam quốc ở Việt Nam - Nguyễn Bỉnh Khiêm. Ông là danh tướng trụ cột, là lão công thần tận trung với nhà Mạc.

Giải mã Nguyễn Quyện - Bất bại danh tướng oai thanh lẫy lừng, tận trung với nhà Mạc
0 Bình luận

Lê Ngân là 1 trong những công thần lập nhiều chiến công khi Lê Lợi khởi nghĩa. Nhưng khi đang ở đỉnh cao quyền lực thì ông phải nhận kết cục cay đắng vì mê tín dị đoan.

Danh tướng Lê Ngân gặp họa sát thân vì mê tín dị đoan
0 Bình luận

Là một trong những khai quốc công thần lớn của nhà Hậu Lê, Lê Khôi trở thành danh tướng trên chiến trường, chỉ cần nghe tên cũng khiến kẻ địch sợ hãi.

Chuyện về danh tướng Lê Khôi: Bắt sống 2 đô đốc nhà Minh, dọa quân Chiêm quy hàng
0 Bình luận

img

Bài mới

Trên đường công tác, hai bác sĩ pháp y kịp thời cứu người phụ nữ bất tỉnh, giành lại sự sống trong gang tấc

Đang trên đường công tác, bác sĩ pháp y phát hiện người phụ nữ bất tỉnh bên đường, lập tức kiểm tra và đưa đi cấp cứu, giành lại sự sống trong gang tấc.

Hải An
Hải An 10 giờ trước
MTTQ Việt Nam tặng 30.000 suất quà cho người nghèo, người khó khăn dịp tết 2026

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sẽ trao 30.000 suất quà tới người nghèo, công nhân lao động và người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trên cả nước nhân dịp tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.

Hải An
Hải An 4 ngày trước
Công an Đà Nẵng lội xuống cống sâu, giúp du khách lấy lại điện thoại

Du khách Hồng Kông (Trung Quốc) làm rơi điện thoại xuống cống thoát nước khi du lịch và đã được công an hỗ trợ, lấy lại tài sản.

Hải An
Hải An 5 ngày trước
'Xóm trọ 0 đồng' của bệnh nhân chạy thận ở Quảng Ninh

Xóm trọ 0 đồng ở phường Hồng Gai đã giúp nhiều bệnh nhân chạy thận bớt gánh nặng chi phí và có thêm động lực vượt qua bệnh tật.

Hải An
Hải An 6 ngày trước
Ca sĩ Đức Phúc gây 'sốt' vì muốn tặng xe mới cho một bác xe ôm lớn tuổi

Ca sĩ Đức Phúc đang nỗ lực tìm kiếm bác xe ôm lớn tuổi bị hủy chuyến vì xe Wave cũ, mong muốn tặng xe mới giúp ông mưu sinh dễ dàng hơn.

Hải An
Hải An 24/12
Chuyên gia Viện đào tạo và Phát triển nhân lực trang bị kỹ năng mềm cho sinh viên trường Cao đẳng

Vừa qua, Sở Giáo dục và Đào tạo Cà Mau đã phối hợp cùng Viện Đào tạo và Phát triển nhân lực (itd) tổ chức Chương trình tập huấn kiến thức, kỹ năng mềm dành cho sinh viên các trường cao đẳng trên địa bàn tỉnh.

MỌT 2025: VỌNG MIÊN - NGÀY HỘI MUA BÁN VÀ TRAO ĐỔI SÁCH LAN TỎA TRÁI TIM ẤM ÁP CỦA THẾ HỆ TRẺ

The 1% Fund là một dự án thiện nguyện được thành lập bởi học sinh trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam và THPT Chuyên Nguyễn Huệ với châm ngôn “One percent. One change” - một phần trăm tấm lòng của mỗi người cũng có thể kiến tạo một sức ảnh hưởng nhất định đến cộng đồng. Cho đến nay, dự án đã đi được hơn nửa chặng đường của mùa 10, cùng với thật nhiều hoạt động sôi nổi qua những dấu mốc thành công đáng tự hào qua các mùa sự kiện chính MỌT - GOM và tiền sự kiện SAN.

Nữ shipper Nghệ An được nhà hảo tâm giấu tên tặng 20 triệu đồng sau khi đánh rơi trong lúc đi giao hàng

Chị Vũ Thị Hoài (33 tuổi, Nghệ An) mới đây đã được một nhà hảo tâm giấu tên tặng 20 triệu đồng sau khi đánh rơi túi tiền trong lúc chở con gái 10 tháng tuổi đi giao hàng.

Cô gái Việt và mối nhân duyên đặc biệt với 'bà ngoại' ở Pháp

Từ khi gặp cụ bà 86 tuổi tại Pháp, cuộc sống của cô gái Việt - Nguyễn Trang đã thay đổi rất nhiều. Bà dành tình thương, chăm sóc Trang như bà ngoại chăm sóc cháu gái, khiến cô vô cùng cảm động và hạnh phúc.

Hải An
Hải An 15/12
78win lan tỏa hơi ấm nghĩa tình

Nghệ An những ngày cuối năm vẫn còn ngổn ngang dấu vết của những  cơn bão vừa đi qua. Con đường làng bị bùn đất phủ loang lổ, những hàng rào đổ nghiêng, mái tôn nhà dân bị gió cuốn bật tung từng mảng. Mùi ẩm lạnh của mưa và những đêm mất ngủ vì gió rít như vẫn còn đọng lại trên đôi mắt của người dân nơi đây. Cả vùng quê hiền lành vốn bình yên lại phải trải qua thêm một lần thử thách nghiệt ngã của thiên nhiên.

Hải An
Hải An 12/12
Phép màu của sự tử tế: Cô gái trẻ ở Phú Thọ giữ được mạng sống nhờ 1 bình luận vu vơ trên mạng xã hội trong lúc tuyệt vọng

Chỉ một dòng bình luận vô thức trong lúc tuyệt vọng: “Ước gì Vingroup có thể hỗ trợ cho mình 1 chiếc máy thở nho nhỏ thôi, mình rất cần sự sống từ nó”, cô gái sinh năm 1994 đã có cơ hội được sống tiếp.

Ra mắt Ngôi nhà cựu lưu học sinh Việt Nam trường Đại học Sư phạm Nam Ninh (Trung Quốc)

Chiều 9/12, tại Hà Nội đã diễn ra buổi ra mắt Ngôi nhà cựu lưu học sinh Việt Nam trường Đại học Sư phạm Nam Ninh (Trung Quốc), nhằm kết nối cộng đồng cựu sinh viên, thúc đẩy hợp tác giáo dục giữa hai nước Việt – Trung.

Thanh Tú
Thanh Tú 09/12
Trúng số 18 tỷ, người đàn ông TP.HCM gửi 100 triệu mua gạo từ thiện tặng cho bà con khó khăn

Nhận 100 triệu đồng từ vị khách trúng số 18 tỷ, bà Thùy Dương góp thêm 38 triệu để mua 8 tấn gạo tặng cho bà con khó khăn.

Hải An
Hải An 08/12
Ấm lòng trước “núi gạo” của người dân Ninh Bình ủng hộ bà con vùng lũ miền Trung

Những ngày này, tại điểm tiếp nhận hàng hoá cứu trợ đồng bào vùng lũ miền Trung ở phường Nam Định (tỉnh Ninh Bình), người dân liên tục mang gạo cùng nhiều nhu yếu phẩm tới ủng hộ.

Xúc động khoảnh khắc chú rể đẩy xe lăn đưa cô dâu vào lễ đường

Khoảnh khắc chú rể đẩy xe lăn đưa cô dâu vào lễ đường, không chỉ cô dâu xúc động nghẹn ngào mà người thân, quan khách xung quanh cũng sut sùi lau nước mắt.

img
Đề xuất