Đào Quang Nhiêu: “Cơn ác mộng” khiến chúa Nguyễn không thể tiến quân ra Bắc

Vào thời Trịnh Nguyễn phân tranh, nếu Đàng Trong có Nguyễn Hữu Dật nhiều lần chặn đứng quân chúa Trịnh, thì Đàng Ngoài cũng có danh tướng trải qua 3 đời chúa là Đào Quang Nhiêu, giúp chặn đứng quân chúa Nguyễn.

Lê Hòa
Lê Hòa 10/08
Sống Đẹp
Nguồn: Internet

Danh tướng Đào Quang Nhiêu là ai?

Theo gia phả họ Nguyễn Gia chi thôn An Khoái, Dân Hòa, Thanh Oai, Hà Nội thì Đào Quang Nhiêu vốn là người họ Nguyễn ở Thanh Oai, phủ Ứng Thiên. Cha ông là quan to, giữ chức Đặc tiến phụ quốc Thượng tướng quân Thị vệ sự tại Vệ cấm y, sau được phong thêm tả đô đốc cánh quân phương Nam, tước Dũng Quận công, lập nhiều công lao cho triều đình và là người hiền đức.

Dù là quan to và có công lớn nhưng cha lại mất sớm khi ông mới được 3 tuổi, cậu ruột của ông là Tổng thái giám Đào Quang Hoa rất có thế lực trong triều nhận ông về nuôi.

Năm ông 9 tuổi thì được cậu đưa vào học trong vương phủ, sau này nhớ ơn muôi nấng dạy dỗ nên ông đổi họ, lấy họ cậu là Đào Quang, tên Đào Quang Nhiêu xuất hiện từ đấy.

Là dòng dõi con nhà tướng, từ bé Đào Quang Nhiêu đã có tướng mạo, phẩm chất của bậc võ tướng, vì thế mà năm 13 tuổi ông được Vua cử làm Chánh đội trưởng tả đội, năm sau được giao giữ chức Quản binh, sắc phong Đặc tiến phụ quốc Thượng tướng quân

Năm 1623, Trịnh Xuân làm phản muốn cướp ngôi Chúa, dù sau dó Trịnh Xuân bị giết nhưng đám loạn quân đánh phá Thăng Long, chúa Trịnh Tráng phải lệnh đưa vua Lê chạy đến Thanh Hoa. Đào Quang Nhiêu đều chỉ huy hộ giá cho nhà Vua an toàn.

Thời vua Lê Chân Tông, hai Vương tử quận Hoa Trịnh Sầm và quận Phù Trịnh Lịch dấy quân làm phản, Đào Quang Nhiêu nhận lệnh cầm quân đi đánh. Kết quả bắt sống được Trịnh Lịch và Trịnh Sầm. Do lập công, Đào Quang Nhiêu được phong làm Đương quận công.

Sau đó Đào Quang Nhiêu liên tục đánh dẹp họ Mạc ở Thất Khê, dẹp nổi loạn ở Hà Nam, bình định trấn Sơn Nam.

Lúc này Đàng Trong của nhà Nguyễn rất mạnh, nên Đào Quang Nhiêu được phong làm Đốc suất Nghệ An.

Quân Nguyễn vượt sông Gianh bắc tiến

Trong thời kỳ Trịnh Nguyễn phân tranh, sông Gianh ở châu Bố Chính (Quảng Bình ngày nay) là ranh giới phân chia, phía bắc Bố Chính trở ra bắc là Đoàng Ngoài, phía nam Bố Chính trở vào nam thuộc Đàng Trong.

Chúa Trịnh và Chúa Nguyễn 7 lần giao tranh, trong đó 6 lần là quân Trịnh chủ động tấn công chúa Nguyễn, lần duy nhất quân Nguyễn chủ động đánh quân Trịnh là lần thứ 5 vào năm 1655. Đây cũng là lần mà danh tướng Đàng Ngoài là Đào Quang Nhiêu phải đối mặt với danh tướng Đàng Trong lúc đó là Nguyễn Hữu Dật.

Tháng 4/1655 chúa Nguyễn sai Nguyễn Hữu Tiến, Nguyễn Hữu Dật cho quân tiến ra bắc đánh Bắc Bố Chính của Đàng Ngoài, tướng quân Trịnh là Phạm Tất Toàn đầu hàng. Quân Chúa Nguyễn đánh tiếp đến Hoành Sơn, quân chúa Trịnh lại thua chạy. Quân Nguyễn đánh tiếp vào Hà Trung, quân Trịnh thua bỏ chạy về giữ An Trường (Nghệ An).

Chúa Trịnh Tráng cho Trịnh Thượng thống lĩnh binh mã đưa quân vào nam ngăn quân chúa Nguyễn. Trịnh Thượng dẫn quân tiến đánh, Hữu Tiến cho quân rút về phía nam sông Gianh. Trịnh Thượng thấy quân Nguyễn rút đi đoán biết là có ý nhử mình đuổi theo, nên không đuổi mà chia quân trấn giữ Hà Trung.

Các tướng quân Nguyễn là Hữu Tiến và Nguyễn Hữu Dật không thấy quân Trịnh đuổi theo như mong đợi, liền quay lại, chia quân làm hai đường thủy bộ cùng tiến đánh. Quân Trịnh cả hai cánh thủy bộ đều thua to, phải rút về giữ An Trường. Một vùng đất lớn phía nam bờ sông Lam thuộc tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh và bắc Bố Chánh lọt vào tay quân chúa Nguyễn.

Tin bại trận báo về, Trịnh Tráng giáng chức Trịnh Thượng, rồi cho con mình là Trịnh Tạc làm thống lĩnh. Thế nhưng lúc này họ Mạc phía bắc, Trịnh Tạc phải ra bắc, để nhiệm vụ chặn quân Nguyễn lại cho các tướng khác trong đó có Đào Quang Nhiêu.

Giao tranh với quân Nguyễn

Năm 1656, Nguyễn Hữu Dật chỉ huy quân chúa Nguyên đánh tan thủy quân chúa Trịnh. Đào Quang Nhiêu đưa quân đến chặn quân của Nguyễn Hữu Dật, hai danh tướng cùng thời của hai bên gặp nhau, kết quả quân của Đào Quang Nhiêu không ngăn được quân của Hữu Dật, phải rút về giữ An Trường.

Chúa Trịnh Tráng phải phái con út là Trịnh Toàn mang thêm quân đến cứu viện. Quân chúa Nguyễn lại đánh tan quân Trịnh tại cửa Châu Nhai (cửa khẩu sông Lam). Thắng trận, Nguyễn Hữu Dật cho quân thẳng tiến đến Đại Nại, trước sức mạnh của quân Nguyễn, Đại Nại thất thủ, Nguyễn Hữu Dật cho quân đến Hương Bộc.

 Đào Quang Nhiêu cho quân trấn giữ Hương Bộc, thủ chắc nơi chiến lũy cố ngăn quân Nguyễn. Trịnh Toàn phải đưa thêm quân tới Hương Bộc ứng cứu, Đào Quân Nhiêu cho quân mở chiến lũy phối hợp với quân Trịnh Toàn cùng đánh mới đẩy lui được quân Nguyễn.

Quân Trịnh dưới sự chỉ huy của Trịnh Toàn và Đào Quang Nhiêu tiến đánh lấy lại Đại Nại, quân Nguyễn thua, tướng chỉ huy là Cửu Kiều tử trận.

Quân Nguyễn rút chạy, Trịnh Toàn và Nhiêu đuổi theo nhưng lại bị quân của Nguyễn Hữu Dật đánh bại, phải rút về giữ An Trường. Quân Nguyễn vẫn giữ vùng đất phía nam sông Lam.

Đào Quang Nhiêu được giao trọng trách ngăn quân Nguyễn vượt sông Lam bắc tiến. Năm 1658 quân Nguyễn tiến đánh Bạch Đường, Đào Quang Nhiêu ngăn lại được khiến quân Nguyễn phải rút lui.

 Sau trận này Đào Quang Nhiêu được phong làm phó tướng, trấn thủ vùng đất còn lại của Nghệ An ở phía bắc sông Lam, ngăn cản quân Nguyễn bắc tiến.

Quân Trịnh giành lại được các vùng đất bị mất

Đến năm 1660 vào thời chúa Trịnh Tạc, Trịnh Căn được giao thống lĩnh binh mã nam tiến nhằm lấy các vùng đất đã mất.

Lúc này hàng ngũ tướng lĩnh quân Nguyễn lại bất hòa, chúa Nguyễn khen Nguyễn Hữu Dật và phong thưởng cho bảo kiếm, Nguyễn Hữu Tiến biết tin thì ghen tức và ghét Dật. Nguyễn Hữu Tiến không muốn chống giữ các vùng chiếm được mà chỉ muốn lui binh.

Tháng 11/1660, chúa Trịnh tăng thêm quân cho Trịnh Căn, quân Trịnh rất đông tấn công, Nguyễn Hữu Tiến không chống nổi phải lui quân, nhưng vì ghét Dật nên dù lui quân về nam Bố Chính nhưng lại phao tin là lệnh cho quân tiến đánh An Trường.

 Quân Trịnh trên đà thắng đánh tiếp quân của Nguyễn Hữu Dật ở Khu Độc, lúc này Dật mới biết tin quân của Tiến đã rút rồi.

Bất ngờ bởi chỉ còn một mình trơ trọi chống với đại quân Trịnh, Hữu Dật phải cho quân rút lui, nhưng trước việc quân mình có nguy cơ bị truy đuổi tiêu diệt toàn bộ, ông đã bố trí nghi binh khéo léo hư hư thực thực khiến quân Trịnh cẩn trọng không dám tiến nhanh. Nhờ đó Nguyễn Hữu Dật mới đưa quân rút lui an toàn. Quân Trịnh chiếm lại được các vùng đã mất.

Giữ trọng trách ngăn chặn quân Nguyễn

Đào Quang Nhiêu được giao trấn thủ cả vùng Nghệ An (gồm cả Hà Tĩnh ngày nay) và bắc Bố Chính ngăn quân Nguyễn. Sau khi Trịnh Tạc mất, Trịnh Căn lên thay, Đào Quang Nhiêu vẫn được tin tưởng trấn giữ vùng đất đất này.

Dù xa xứ nhưng Đào Quang Nhiêu vẫn nhớ quê hương bản quán. Ông mua 71 mẫu ruộng cho người dân huyện Thanh Oai gọi là “huệ điền” để dân nghèo có ruộng; mua một mảnh đất 1 mẫu 5 sào để người dân quê ông họp chợ.

 Ông mất năm 1672 khi đang đương nhiệm trấn thủ Nghệ An và Bố Chính, thọ 72 tuổi. Trước khi mất ông làm di huấn căn dặn con cháu rằng:

“Người ta ở đời phải lấy đạo đức làm chủ, lấy hiếu lễ, trung thứ làm đầu. Không có những cái ấy thì làm gì có công danh sự nghiệp; không có những cái ấy thì làm gì có nền móng, gốc rễ; không có những thứ ấy thì làm sao rạng rỡ được ông cha.”

“Đối với những việc bất trung, bất hiếu, vô nhân nghĩa, ác ý với người ta, nịnh nọt người trên, khi quân phản chủ thì chớ làm. Có lộc đừng hưởng hết, có thế đừng cậy hết, đừng cậy giàu khinh người, cậy mạnh hiế‌p yếu, đừng giấu điều dở, khoe điều hay, không nói người kia hay, người này dở… phúc đức nên tích trữ, quyền thế đủ thì thôi ”.

Nhà Vua ban cho ông Thái tể, thụy là Thuần Cẩn. Người dân quê ông xem ông là phúc thần.

Theo Danviet

Đang tải bình luận...

Đọc thêm

Đội quân chó săn của Nguyễn Xí này không chỉ xông pha chiến trận mà còn làm nhiệm vụ đi săn muông thú mỗi khi nghĩa quân thiếu thức ăn. 

Tướng Nguyễn Xí và đội quân chó săn có '1 - 0 - 2' trong lịch sử Việt Nam
0 Bình luận

Với người dân Ca Dong, tre ở núi Ngọc Linh là báu vật cần được bảo vệ. Người dân muốn đốn tre về chế tác đồ dùng gia đình thì phải xin phép già làng, đó là tục lệ đã có từ lâu đời.

Bí ẩn về rừng tre khổng lồ trên núi Ngọc Linh được người dân Ca Dong bảo vệ như báu vật
0 Bình luận

Đúng như di nguyện, tang lễ của Anh hùng LLVTND Kostas Sarantidis Nguyễn Văn Lập được cử hành theo nghi thức Quân đội nhân dân Việt Nam. Trước linh cữu có di ảnh mặc quân phục, nến, hương, cùng các huân huy chương...

Những hình ảnh xúc động trong tang lễ Anh hùng LLVTND Kostas Sarantidis Nguyễn Văn Lập
0 Bình luận

img

Bài mới

Trên đường công tác, hai bác sĩ pháp y kịp thời cứu người phụ nữ bất tỉnh, giành lại sự sống trong gang tấc

Đang trên đường công tác, bác sĩ pháp y phát hiện người phụ nữ bất tỉnh bên đường, lập tức kiểm tra và đưa đi cấp cứu, giành lại sự sống trong gang tấc.

Hải An
Hải An 12 giờ trước
MTTQ Việt Nam tặng 30.000 suất quà cho người nghèo, người khó khăn dịp tết 2026

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sẽ trao 30.000 suất quà tới người nghèo, công nhân lao động và người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trên cả nước nhân dịp tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.

Hải An
Hải An 4 ngày trước
Công an Đà Nẵng lội xuống cống sâu, giúp du khách lấy lại điện thoại

Du khách Hồng Kông (Trung Quốc) làm rơi điện thoại xuống cống thoát nước khi du lịch và đã được công an hỗ trợ, lấy lại tài sản.

Hải An
Hải An 5 ngày trước
'Xóm trọ 0 đồng' của bệnh nhân chạy thận ở Quảng Ninh

Xóm trọ 0 đồng ở phường Hồng Gai đã giúp nhiều bệnh nhân chạy thận bớt gánh nặng chi phí và có thêm động lực vượt qua bệnh tật.

Hải An
Hải An 6 ngày trước
Ca sĩ Đức Phúc gây 'sốt' vì muốn tặng xe mới cho một bác xe ôm lớn tuổi

Ca sĩ Đức Phúc đang nỗ lực tìm kiếm bác xe ôm lớn tuổi bị hủy chuyến vì xe Wave cũ, mong muốn tặng xe mới giúp ông mưu sinh dễ dàng hơn.

Hải An
Hải An 24/12
Chuyên gia Viện đào tạo và Phát triển nhân lực trang bị kỹ năng mềm cho sinh viên trường Cao đẳng

Vừa qua, Sở Giáo dục và Đào tạo Cà Mau đã phối hợp cùng Viện Đào tạo và Phát triển nhân lực (itd) tổ chức Chương trình tập huấn kiến thức, kỹ năng mềm dành cho sinh viên các trường cao đẳng trên địa bàn tỉnh.

MỌT 2025: VỌNG MIÊN - NGÀY HỘI MUA BÁN VÀ TRAO ĐỔI SÁCH LAN TỎA TRÁI TIM ẤM ÁP CỦA THẾ HỆ TRẺ

The 1% Fund là một dự án thiện nguyện được thành lập bởi học sinh trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam và THPT Chuyên Nguyễn Huệ với châm ngôn “One percent. One change” - một phần trăm tấm lòng của mỗi người cũng có thể kiến tạo một sức ảnh hưởng nhất định đến cộng đồng. Cho đến nay, dự án đã đi được hơn nửa chặng đường của mùa 10, cùng với thật nhiều hoạt động sôi nổi qua những dấu mốc thành công đáng tự hào qua các mùa sự kiện chính MỌT - GOM và tiền sự kiện SAN.

Nữ shipper Nghệ An được nhà hảo tâm giấu tên tặng 20 triệu đồng sau khi đánh rơi trong lúc đi giao hàng

Chị Vũ Thị Hoài (33 tuổi, Nghệ An) mới đây đã được một nhà hảo tâm giấu tên tặng 20 triệu đồng sau khi đánh rơi túi tiền trong lúc chở con gái 10 tháng tuổi đi giao hàng.

Cô gái Việt và mối nhân duyên đặc biệt với 'bà ngoại' ở Pháp

Từ khi gặp cụ bà 86 tuổi tại Pháp, cuộc sống của cô gái Việt - Nguyễn Trang đã thay đổi rất nhiều. Bà dành tình thương, chăm sóc Trang như bà ngoại chăm sóc cháu gái, khiến cô vô cùng cảm động và hạnh phúc.

Hải An
Hải An 15/12
78win lan tỏa hơi ấm nghĩa tình

Nghệ An những ngày cuối năm vẫn còn ngổn ngang dấu vết của những  cơn bão vừa đi qua. Con đường làng bị bùn đất phủ loang lổ, những hàng rào đổ nghiêng, mái tôn nhà dân bị gió cuốn bật tung từng mảng. Mùi ẩm lạnh của mưa và những đêm mất ngủ vì gió rít như vẫn còn đọng lại trên đôi mắt của người dân nơi đây. Cả vùng quê hiền lành vốn bình yên lại phải trải qua thêm một lần thử thách nghiệt ngã của thiên nhiên.

Hải An
Hải An 12/12
Phép màu của sự tử tế: Cô gái trẻ ở Phú Thọ giữ được mạng sống nhờ 1 bình luận vu vơ trên mạng xã hội trong lúc tuyệt vọng

Chỉ một dòng bình luận vô thức trong lúc tuyệt vọng: “Ước gì Vingroup có thể hỗ trợ cho mình 1 chiếc máy thở nho nhỏ thôi, mình rất cần sự sống từ nó”, cô gái sinh năm 1994 đã có cơ hội được sống tiếp.

Ra mắt Ngôi nhà cựu lưu học sinh Việt Nam trường Đại học Sư phạm Nam Ninh (Trung Quốc)

Chiều 9/12, tại Hà Nội đã diễn ra buổi ra mắt Ngôi nhà cựu lưu học sinh Việt Nam trường Đại học Sư phạm Nam Ninh (Trung Quốc), nhằm kết nối cộng đồng cựu sinh viên, thúc đẩy hợp tác giáo dục giữa hai nước Việt – Trung.

Thanh Tú
Thanh Tú 09/12
Trúng số 18 tỷ, người đàn ông TP.HCM gửi 100 triệu mua gạo từ thiện tặng cho bà con khó khăn

Nhận 100 triệu đồng từ vị khách trúng số 18 tỷ, bà Thùy Dương góp thêm 38 triệu để mua 8 tấn gạo tặng cho bà con khó khăn.

Hải An
Hải An 08/12
Ấm lòng trước “núi gạo” của người dân Ninh Bình ủng hộ bà con vùng lũ miền Trung

Những ngày này, tại điểm tiếp nhận hàng hoá cứu trợ đồng bào vùng lũ miền Trung ở phường Nam Định (tỉnh Ninh Bình), người dân liên tục mang gạo cùng nhiều nhu yếu phẩm tới ủng hộ.

Xúc động khoảnh khắc chú rể đẩy xe lăn đưa cô dâu vào lễ đường

Khoảnh khắc chú rể đẩy xe lăn đưa cô dâu vào lễ đường, không chỉ cô dâu xúc động nghẹn ngào mà người thân, quan khách xung quanh cũng sut sùi lau nước mắt.

img
Đề xuất