Ký ức về anh lính lê dương Stefan Kubiak: Đảo ngũ trở thành bộ đội cụ Hồ, chiến đấu như 1 người cộng sản và vinh dự mang họ Bác

Trong ký ức của cựu chiến binh Điện Biên Phủ Nguyễn Xuân Tính (phường Trung Đô, TP Vinh, Nghệ An) vẫn in đậm hình ảnh của một người lính ngoại quốc cao lớn. Họ gặp nhau khi chiến dịch Điện Biên Phủ đang ở giai đoạn ác liệt nhất. 

Sau cái khoảnh khắc "sửng sốt" về anh anh lính "mắt xanh, mũi lõ" trong hàng ngũ bộ đội cụ Hồ, chính là sự ngưỡng mộ, kính phục. Và từ đó, tuy khác màu da nhưng họ vẫn gọi nhau thân thiết bằng 2 từ "đồng chí", cùng kề vai sát cánh vì ngày độc lập của đất nước Việt Nam.

"Khi chiến dịch Điện Biên Phủ vào giai đoạn ác liệt nhất, tôi còn nhớ rất rõ, ngày đó, tôi được lệnh theo đồng chí Toàn - thủ trường đơn vị sang đại đội pháo binh. Trên trận địa pháo, tôi quá đỗi ngạc nhiên khi thấy một người nước ngoài cao lớn trong bộ trang phục bộ đội Cụ Hồ. Ông đang say sưa tính toán các phương án, cự ly trên tấm bản đồ tác chiến.

Như đọc được sự ngạc nhiên trong mắt tôi, đồng chí Toàn kể sơ qua về người lính Tây ở trong hàng ngũ của Bộ đội Cụ Hồ. Thì ra, đó là Stefan Kubiak, một người dân Ba Lan, đã từng đứng “bên kia chiến tuyến”, cựu chiến binh Nguyễn Xuân Tính hồi tưởng.

Theo Dân trí, Stefan Kubiak sinh ra ở Ba Lan nhưng lại bị cuốn vào cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất. Khi chiến tranh kết thúc, ông bị rơi vào tay quân Pháp và bị cưỡng bức vào quân đội lê dương ngoại quốc rồi được đưa đến Việt Nam.

Người lính lê dương ấy đã được dạy cần phải cầm súng bắn vào những người "chống lại sự khai phá văn minh của Pháp quốc". Có nhiều người lính lê dương cùng sang năm đó đã thực hiện mệnh lệnh của "Pháp quốc" như một đoàn quân robot. Thế nhưng, anh linh Stefan Kubiak thì không.

Stefan Kubiak nhận ra rằng, mình đang cố gắng tiêu diệt những người đang bảo vệ Tổ quốc của mình trước sự xâm lăng của ngoại bang. Bằng tinh thần dũng cảm, gan dạ và tình yêu đất nước, con người nhân hậu nơi đây, Stefan Kubiak đã rời bỏ hàng ngũ của lính lê dương để đứng trong hàng ngũ của những người chiến đấu vì chính nghĩa. 

Để được đứng trong hàng ngũ chiến đấu vì lẽ phải, Stefan Kubiak đã thực hiện một cuộc đào ngũ, trốn vào rừng với mục đích thành hàng binh của Việt Minh. Không lâu sau đó, ông đã sát cánh cùng với những người lính du kích, luôn ở tuyến đầu trong mỗi trận đánh.

Bằng những kiến thức quân sự từng có, bằng thao lược, sự mưu trí, lòng dũng cảm và cố gắng, ông đã được những người lính du kích đặt cho cái tên Việt Nam là Toán. Một cái tên nói lên sự tin tưởng, ngưỡng mộ của người lính Việt Minh đối với tài thao lược và tính toán sáng suốt trong từng trận đánh của ông. Những trận đánh đã đưa ông đứng vào hàng ngũ của đại tướng Võ Nguyên Giáp trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. 

Cựu binh Nguyễn Xuân Tính cho biết: "Ở đây, Stefan Kubiak được phân công phụ trách một đơn vị pháo. Với những tính toán chính xác đến từng milimet, ông đã cùng đơn vị lập được nhiều chiến công. Với ngoại hình của một lính Tây, Stefan Kubiak khoác lên mình bộ quân phục sĩ quan Pháp đột nhập vào lô cốt khó đánh nhất của địch, mở đường máu cho những chiến sĩ khác xông lên đánh chiếm lô cốt. Sau những lần đi trinh sát về, Stefan thường dùng mảnh khăn buộc vào đầu để che mái tóc vàng, mang một mảnh vải như khẩu trang để che mặt lại, tránh một số chiến sĩ ta chưa biết mà "tỉa" nhầm”.

Chiến dịch Điện Biên Phủ thắng lợi có sự đóng góp không nhỏ của người lính lê dương hàng binh Stefan Kubiak. Và sự kiện rất có ý nghĩa đối với Stefan Kubiak đó là, sau chiến dịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhận ông làm con nuôi, cho phép ông được mang họ của Người. Cái tên rất Việt Nam - Hồ Chí Toán gắn với ông từ đó. 

“Cuộc gặp ở trận địa mở đầu cho một tình bạn giữa tôi và Stefan. Tôi hứa sẽ dạy ông ấy tiếng Việt. Ngược lại, Stefan sẽ dạy tôi Toán học và tiếng Pháp. Cuộc chiến ngày càng ác liệt nên chúng tôi không có nhiều điều kiện để gặp nhau. Sau khi chiến dịch Điện Biên Phủ thắng lợi, Stefan phục vụ một thời gian nữa trong quân đội rồi chuyển công tác sang Tòa soạn báo Quân đội nhân dân và Đài tiếng nói Việt Nam. Tôi chuyển công tác về Quân khu 4. Chúng tôi giữ liên lạc với nhau thêm một thời gian nữa. Do công việc cũng như cuộc chiến tranh chống Mỹ cứu nước ác liệt nên liên lạc giữa chúng tôi gián đoạn sau đó thì mất liên lạc luôn”, ông Tính ngậm ngùi.

Trong ký ức của cựu binh Nguyễn Xuân Tính, hình ảnh một người lính lê dương bằng chiến công, lòng quả cảm, tình yêu và tinh thần chiến đấu quên mình cho một đất nước xa lạ - một đất nước mà ông đã xem như là quê hương thứ 2 của mình - luôn mang dáng dấp đẹp đẽ, huyền diệu. Với ông, Stefan Kubiak - Hồ Chí Toán đã trở thành biểu tượng cho lòng yêu chuộng hòa bình, khát khao cống hiến và chiến đấu vì chính nghĩa, vì độc lập của một dân tộc yêu chuộng hòa bình.

(Theo Hoàng Lam/Dân trí)

Xem thêm: Ký ức của họa sĩ anh hùng Lê Duy Ứng: 2 lần tắt thở và bức huyết họa chân dung Bác Hồ