Càn Long hỏi "Trẫm hết tiền thì phải làm sao", Hòa Thân đáp đúng 3 chữ báo trước kết cục thê thảm của nhà Thanh

Càn Long là vị vua thứ 6 của nhà Thanh. Trong thời gian trị vì, ông dùng niên hiệu Càn Long nên được gọi là Càn Long Đế. Ông cũng là vị vua có tuổi thọ cao nhất lịch sử Trung Quốc. Thời kỳ trị vì của Càn Long kéo dài 60 năm (11//10/1736 - 1/9/1795). Đây là giai đoạn cực thịnh về kinh tế cũng như quân sự của nhà Thanh. 

Thế nhưng cũng vì cuộc sống của bách tính yên ổn, bờ cõi được mở rộng, một vài vùng đất giàu có được thêm vào bản đồ của nhà Thanh khiến cho thế lực của triều đại này bước lên một tầm cao mới.

Với 1 vương triều hùng mạnh như vậy có thể dẫn dắt cả trung nguyên phát triển mạnh mẽ trong cả thế kỷ. Thế nhưng kết cục của nhà Thanh lại không hề xứng đáng với thực lực mạnh mẽ ấy. Có nhiều nguyên nhân giải thích cho điều này, nhưng thực tế sự suy yếu của nhà Thanh đã manh nha từ giai đoạn đầu.

Có thể nói, Đại Thanh khi đó là đóa  mẫu đơn rực rỡ. Bông hoa này do Khang Hy, Ung Chính tận tay gieo trồng và bắt đầu nở rực, khoe sắc dưới bàn tay của Càn Long. 

Thế nhưng sau đó, vị hoàng đế một lòng mong muốn để lại những công lao to lớn, lại không hết lòng bảo vệ cho "bông hoa kia", khiến nó phải chịu không ít đe dọa. Mối nguy hại nhất chính là tệ nạn tham ô hối lộ chốn quan trường.

Khi đất nước lớn mạnh, lũ sâu mọt chốn quan trường bắt đầu lộng hành. Cả triều đình từ trên xuống dưới đều tham ô. Ngay cả người đứng đầu đất nước cũng không ngoại lệ. Ông chưa từng từ chối tấm lòng của triều thần nào và sẵn sàng nhận toàn bộ lễ vật. 

Hàng ngày, quan viên xử việc gì cũng đòi dâng lễ, không những thế lòng tham mỗi lúc một khó áp chế, Không ít người muốn có nhiều hơn nữa bắt đầu coi thường kỷ cương phép nước, liên tục tham ô, nhận hối lộ. Nếu nói bấy giờ ai là người ngông cuồng nhất, thì đó chắc chắn là Hòa Thân. Số ngân lượng mà Hòa Thân tham ô có thể lấp đầy quốc khố tới mấy năm.

Triều đại nào cũng có chuyện tham ô nhưng hoàng đế luôn có cách để ngăn chặn. Ở thời đại của mình, Càn Long có thể tìm người giám sát hoặc trừng trị mạnh tay kẻ tham ô. Nhưng trên thực tế, dù giải pháp đã được đưa ra và có sức ảnh hưởng nhất định, nhưng hiệu quả vẫn cực kỳ hạn chế. Bởi suy cho cùng ai có thể đảm bảo người giám sát sẽ luôn tham liêm, chí công vô tư, bởi cho dù hình phạt nặng tới đâu thì lòng tham vẫn luôn chiến thắng được lý trí.

Khi đó nhà Thanh đã có luật về tham nhũng nhưng rút cục triều đại cũng là do con người quản, pháp luật thường bị quyền lực áp chế. Hoàng thượng thường xuyên coi thường pháp luật, kẻ dưới đương nhiên coi thường hình phạt. Vậy nên, hình phạt cho kẻ tham nhũng có nặng tới đâu, chỉ cần pháp luật cho phép lợi dụng sơ hở, thì hình phạt cũng tự nhiên chẳng còn ý nghĩa gì.

Dưới thời Càn Long từng có 1 vị quan bị tố cáo tham ô, nhận hối lộ. Hình bộ theo luật pháp phán tội tử hình nhưng vua lại thấy người này có năng lực, nếu giết thì thật đáng tiếc nên đã miễn tội chết. Sau đó, con đường làm quan của người này luôn suôn sẻ.

Như vậy có thể thấy, Càn Long không coi tham nhũng là vấn đề quá quan trọng của đất nước. Sự  sự lơ là này của ông đã gây ra không ít những câu chuyện khiến người đời kinh ngạc.

Vào năm Càn Long thứ 45, em trai viên quan Trần Huy Tổ phạm tội tham nhũng khiến người này bị liên đới. Càn Long lại cảm thấy người này là người tốt nên không thi hành án. Kết quả, viên quan này được thả ra, đồng thời giao phụ trách vụ án tham nhũng. Nhưng người này không vì thế mà làm tốt trọng trách, thậm chí còn nảy lòng tham giống em trai, nhận hối lộ trắng trợn khi vừa nhận chức.

Sau đó chuyện này bị bại lộ, Càn Long nghe báo cáo nhưng không phản ứng. Cho tới khi nhiều người bàn tán ông mới ra lệnh cho hắn tự sát. Mặc dù viên quan này đã chết nhưng nạn tham nhũng ngày càng nhiều. Càn Long một mặt ra lệnh xử lý nghiêm minh, mặt khác lại dùng quân quyền can thiệp, làm mất đi sức mạnh của luật pháp.

Khi mới đăng cơ, Càn Long cũng quyết liệt xử lý quan tham, bắt cởi mũ áo, chịu cực hình, thậm chí người nhà liên lụy. Nhưng Khi thiên hạ đã đạt tới hưng thịnh thì bắt đầu lơ là chỉ tậm trung cho sở thích cá nhân, ngao du thiên hạ và ưu ái nịnh thần.

Về chuyện của Càn Long và Hòa Thân, nhiều sử gia nhận định, Càn Long chính là người dung túng cho Hòa Thân làm càn. Càn Long không làm gì dù biết rõ Hòa Thân rất tham lam. 

Có ý kiến cho rằng, có lẽ cũng bởi Hòa Thân ăn nói khéo léo, tướng mạo lại sáng sủa, trong khi Càn Long lại là một người vô cùng quan tâm tới vẻ ngoại hình. Đó là lý do Hòa Thân thường xuyên làm hoàng thượng vui vẻ.

Nhưng Càn Long cũng không phải kẻ ngốc, dù tham lam nhưng Hòa Thân cũng là người thông minh, có thực lực lại rất trung thành, không làm ảnh hưởng lớn đến hoàng vị. Vậy nên, khi ông ta hành xử có phần quá quắt, hoàng thượng cùng lắm chỉ trách ông ta vài câu, mối quan hệ quân thần giữa hai người vẫn được xem là rất hòa hợp.

Có lần Càn Long cần tiền hỏi Hòa Thân: "Trẫm hết tiền thì phải làm sao?" Đương nhiên Hòa Thân không móc tiền của mình ra đưa cho Càn Long, nên đã đáp một câu: "Tiền đền tội." Nghĩa của câu này đơn giản là tịch thu nhà của người khác để làm đầy ngân khố.

Kẻ tham ô không bị tịch thu nhà cửa, kẻ không tham lam thì lại bị lấy nhà, quan tham lại được thăng quan tiến chức. Câu chuyện như vậy chỉ có thể bắt gặp dưới thời Càn Long.

Một triều đại tham lam vô độ nhưng hoàng đế lại vô cùng tin yêu, chắc chắn sẽ cổ súy cho phong trào tham ô chốn quan trường. Thêm vào đó, hoàng đế chú tâm hưởng thụ, tiêu xài hoang phí cũng khiến ngân khố đất nước ngày càng cạn kiệt. Vì vậy mà cuối thời Càn Long, nơi triều đình tồn tại không ít những ẩn họa, trong khi Càn Long và quần thần vẫn đang say sưa trong hoan lạc. Sự suy yếu của triều Thanh cũng dần dần từ đó mà ra.

Như một học giả Nhật Bản chia sẻ, nhà Thanh vào thời Khang Hy, Ung Chính thực sự hưng thịnh, giàu có không kém nhà Đường. Nhưng tiếc thay lại bị hủy hoại dưới tay của Càn Long. Có thể nói Càn Long chính là tội đồ lớn nhất của Đại Thanh.

Xem thêm: Thầy tướng số dân gian đã tiên đoán gì khiến Càn Long vội vàng thoái vị, nhường ngôi cho con trai?