1. Cha mẹ thông minh dạy con: Đặt “quyền lực” xuống
Trong mắt nhiều bậc cha mẹ thì họ là “người có quyền” với con cái. Cha mẹ nói gì con cái cũng phải nghe theo. Bởi cha mẹ là người đi trước, người có kinh nghiệm và luôn làm mọi việc vì con, nên con bắt buộc phải nghe lời mình.
Nhiều bậc cha mẹ đã quen với việc nhìn nhận vấn đề dưới góc độ của người lớn. Nên thường sử dụng tư duy của người lớn để giải thích cho trẻ, dạy trẻ phải làm gì, liên tục ra lệnh và sửa lỗi cho trẻ.
Tóm lại, có nhiều bậc cha mẹ thường đặt mình ở vị trí “người cầm quyền” trong quá trình giáo dục con cái, chỉ biết ra lệnh mà bỏ qua những cảm xúc, suy nghĩ của con. Điều này đã dẫn đến rất nhiều hệ lụy.
Trong giáo dục, việc giao tiếp giữa cha mẹ và con cái là vô cùng quan trọng. Một cuộc khảo sát của Đại học Harvard cho thấy 80% sự nổi loạn của trẻ bắt nguồn từ việc giao tiếp với cha mẹ. Một nghiên cứu về cách giao tiếp ở khoảng 2000 gia đình đã được thực hiện. Kết quả đúc kết được là có 5 khía cạnh giao tiếp, bao gồm: Kết bạn, học hành, ngoại hình, cuộc sống hàng ngày và sự riêng tư.
Khảo sát cho thấy, 75% cha mẹ muốn nói chuyện với con cái của họ về các vấn đề học tập và 45% trẻ em muốn nói với cha mẹ mình về vấn đề tình bạn. Vấn đề xảy ra trong giao tiếp giữa con cái và cha mẹ phần lớn là do cha mẹ luôn đứng trên quan điểm riêng của mình. Điều này dẫn đến việc trẻ không muốn giao tiếp với cha mẹ.
Nhà giáo dục nổi tiếng Suhomlinsky đã từng nói: "Tôn trọng đối tượng giáo dục là bản chất và thực chất của giáo dục". Nếu cha mẹ muốn tôn trọng con cái, họ phải từ bỏ "thái độ của "người cai trị" và giao tiếp với con trên phương diện bình đẳng. Có như vậy họ mới thực sự thấm sâu vào tâm hồn con cái và khuyến khích, giúp đỡ chúng".
Nhắc đến vấn đề này, nhà giáo dục Cheng Guiying cũng từng nói rằng: "Bạn phải thực sự tôn trọng trẻ từ trái tim và không nói chuyện với trẻ bằng giọng điệu ra lệnh".
Để thấu hiểu và giáo dục con cái tốt hơn cha mẹ thông minh phải làm "bốn nhiều hơn" và "bốn ít hơn": Đặt câu hỏi nhiều hơn và nói ít hơm, lắng nghe nhiều hơn và nói ít hơn, cười nhiều hơn và bớt giận dữ, quan sát nhiều hơn và ít kỷ luật hơn.
2. Cha mẹ thông minh dạy con: Cần có quan điểm giáo dục đồng nhất giữa cha và mẹ
Trong một gia đình, do sự khác biệt về văn hóa và môi trường sống nên giữa cha mẹ thường có sự khác biệt trong quan điểm giáo dục con cái. Sự khác biệt trong cách thức và thái độ của cha mẹ đối với con là một nguy cơ tiềm ẩn trong giáo dục gia đình.
Khi con có vấn đề, cha sẽ kỷ luật, nhưng mẹ lại trách móc cha quá nghiêm khắc. Cách giáo dục này sẽ khiến quá trình trưởng thành của trẻ trở nên tồi tệ hơn. Những đứa trẻ lớn lên trong môi trường gia đình như vậy thường cảm thấy chỉ sợ một người là cha hoặc mẹ. Trẻ còn nhỏ chưa biết đâu là đúng là sai nên cần sự giúp đỡ của cha mẹ để từ từ phân biệt. Nếu cha mẹ và con cái có quan điểm khác nhau thì trẻ sẽ không thể phân biệt được đúng sai và đây sẽ là sự thiếu sót lớn trong quá trình trưởng thành của trẻ.
Trong giáo dục hàng ngày, trách nhiệm của người mẹ là luôn nêu gương tốt cho con cái và hướng dẫn chúng một cách tích cực. Trong khi đó, việc giáo dục của người cha lại là đánh giá và khẳng định trẻ một cách tích cực. Dù cha mẹ có những trách nhiệm khác nhau trong việc giáo dục con cái, nhưng có một điều cần lưu ý là: Khi giáo dục trẻ cần phải có sự đồng thuận nhất quán giữa cha và mẹ. Vị trí của cha mẹ là như nhau và nếu có sự khác biệt, cha mẹ nên trao đổi riêng với nhau để thống nhất. Đồng thời cha mẹ cũng nên đứng ở vị trí có lợi cho sự phát triển về thể chất và tinh thần của con, dung hòa cho sự khác biệt giữa hai bên.
Nhà giáo dục Suhomlinsky từng nói: "Mỗi khoảnh khắc, khi bạn nhìn thấy một đứa trẻ, bạn cũng nhìn thấy chính mình. Khi bạn giáo dục con, bạn cũng đang tự giáo dục và kiểm tra nhân cách của chính mình".
Xem thêm: 4 câu nói gây tổn thương cho trẻ, cha mẹ nên ngừng nói với con