Hội chứng Quasimodo là gì và cách nhận biết người bị Quasimodo?

Hội chứng Quasimodo là gì?

Quasimodo theo tâm lý học có nghĩa là Hội chứng mặc cảm ngoại hình. Nó còn được biết đến với cái tên tiếng Anh khác là "Body dysmorphic disorder - BDD".

Năm 1891 mặc cảm ngoại hình lần đầu tiên xuất hiện trong tài liệu của nhà nghiên cứu Morselli với cái tên “Dysmorphophobia”. Gần 100 năm sau đó, vào năm 1987, BDD được chính thức công nhận bởi Hiệp hội Tâm thần Mỹ và cuối cùng đã được ghi nhận là một rối loạn tâm lý trong DSM-IV trong năm 1997.

Đây là một trạng thái tâm lý tiêu cực, trong đó, người mắc phải thường xuyên nhìn ngắm bản thân để tìm ra các khiếm khuyết về ngoại hình (chẳng hạn như sẹo trên mặt, mũi không cao, tóc thưa…), thậm chí ngay cả khi khiếm khuyết đó không tồn tại lâu ngày dẫn đến việc lo âu quá mức về sự xuất hiện của bản thân trước mọi người.

Đặc điểm quan trọng nhất những cá nhân mắc bệnh tâm lý này thường phóng đại nhược điểm của mình, hay nói cách khác sự lo lắng không tương xứng với thực tế và gây ra những rào cản tâm lý cho chính mình.

Căn bệnh này thường làm đối tượng bị suy giảm chức năng xã hội, ảnh hưởng đến công việc và ở một số trường hợp nặng có thể dẫn đến tình trạng tự cách ly bản thân hoàn toàn khỏi xã hội.

Thông thường, những người mắc Hội chứng Quasimodo có lòng tự trọng rất thấp và họ thường có xu hướng bị kích động mạnh khi bị người khác chú ý vào khuyết điểm của mình. Họ thường từ chối và không chấp nhận được cơ thể của mình.

Theo phân loại ICD 10 nó nằm trong nhóm bệnh rối loạn dạng cơ thể (somatoform disorders).

Nguyên nhân nào khiến một người mắc Hội chứng Quasimodo?

Hiện vẫn chưa có nghiên cứu khoa học nào có thể chỉ ra nguyên nhân chính xác gây nên Hội chứng Quasimodo.

Một số giả thuyết cho rằng Quasimodo liên quan mật thiết đến nhân tố sinh học.

Theo đó, họ cho rằng các rối loạn liên quan đến sự mất cân bằng một số chất dẫn truyền thần kinh nào đó trong não khiến các tế bào não không thể gửi thông điệp cho nhau theo cách thông thường.

Một số giả thuyết khác thì lại cho rằng các nguyên nhân tâm lý mới là nguyên nhân dẫn tới hội chứng mặc cảm ngoại hình.

Trên thực tế, mặc cảm ngoại hình thường không 'đi' một mình mà sẽ xuất hiện đồng thời với các rối loạn tâm lý khác như trầm cảm và rối loạn lo âu. Ngoài ra những yếu tố có thể ảnh hưởng đến việc phát triển BDD bao gồm:

• Thời thơ ấu từng có các cảm xúc hoặc sự kiện gây chấn động.
• Lòng tự trọng cao
• Bị cha mẹ hoặc người khác chê ngoại hình
• Áp lực từ xã hội và truyền thông về các tiêu chuẩn của cái đẹp hình thể
• Có xu hướng của người cầu toàn, tức là muốn mọi thứ phải hoàn hảo
• Gắn kết hạnh phúc với ngoại hình

Biểu hiện của những người mắc Quasimodo

Tùy vào mỗi cá nhân biểu hiện của Hội chứng Quasimodo sẽ có những trạng thái khác nhau, nhưng, về cơ bản, các Quasimodo thường được nhận biết thông qua các đặc điểm sau đây:

• Quá ám ảnh về các khuyết điểm trên cơ thể, mặc dù nó không đáng chú ý với người khác
• Thường xuyên hoặc không bao giờ soi gương và thường liên tục kiểm tra khiếm khuyến cơ thể một cách vô thức
• Hạn chế tiếp xúc xã hội, thậm chí không bao giờ muốn rời khỏi phạm vi an toàn cá nhân như phòng ngủ hay nhà ở
• Phiền muộn, lo âu và ở một số trường hợp có ý nghĩ tự sát do quá ám ảnh bởi khiếm khuyết

• Hay so sánh mình với người khác
• Quá điệu đà, cầu kì về ngoại hình mọi lúc, mọi nơi
• Sử dụng quần áo, trang điểm hoặc các cách khác một cách quá mức để che đi phần “thiếu sót”
• Thường xuyên hỏi người khác đánh giá như thế nào về khiếm khuyết của họ để lấy lại niềm tin, nhưng lại không tin những đánh giá ấy
• Nghiêm khắc quá mức trong việc ăn kiêng và tập thể dục
• Nghiện phẫu thuật thẩm mỹ và các phương pháp làm đẹp

Quasimodo thường xuất hiện ở những đối tượng nào?

Hội chứng Quasimodo trên thực tế sẽ có thể tìm đến bất cứ ai khi người đó bắt đầu có nhận thức rõ ràng.

Theo các nghiên cứu, mặc cảm ngoại hình thường xuất hiện nhiều nhất ở lứa tuổi thanh thiếu niên với độ tuổi trung bình khoảng 16-17, khi chúng trở nên nhạy cảm nhất với các đánh giá ngoại hình.

Mặc dù gây trở ngại lớn nhưng các đối tượng mắc Quasimodo thường không coi đó là bệnh và sẽ cùng chung sống với nó trong nhiều năm trước khi tìm kiếm sự giúp đỡ, lý giải điều này nhiều người cho rằng nó bắt nguồn từ sự xấu hổ nếu phải thừa nhận căn bệnh.

Những bộ phận nào trên cơ thể khiến con người dễ mắc Quasimodo nhất?

Theo kết quả khảo sát được ghi tại trang 56 cuốn The Broken Mirror của tác giả Katharine A Philips do Trường đại học Oxford ấn hành, lần xuất bản năm 2005, tỷ lệ các bộ phận gây ám ảnh ngoại hình như sau:

Da (73%)

Tóc (56%)

Mũi (37%)

Trọng lượng (22%)

Bụng (22%)

Ngực/núm vú (21%)

Mắt (20%)

Đùi (20%)

Hàm răng (20%)

Chân (Toàn bộ) (18%)

Vóc dáng/cấu trúc xương (16%)

Khuôn mặt xấu (không đi vào từng chi tiết của khuôn mặt) (14%)

Đường nét và kích thước khuôn mặt (12%)

Môi (12%)

Mông (12%)

Cằm (11%)

Lông mày (11%)

Hông (11%)

Tai (9%)

Cánh tay/cổ tay (9%)

 Eo (9%)

Cơ quan sinh dục ngoài (8%)

Má/Xương gò má (8%)

Bắp chân (8%)

Chiều cao (7%)

Hình dạng và kích thước đầu (6%)

Trán (6%)

Bàn chân (6%)

Bàn tay (6%)

Quai hàm (6%)

Mồm (6%)

Lưng (6%)

Ngón tay (5%)

Cổ (5%)

Vai (3%)

Đầu gối (3%)

Ngón chân (3%)

Mắt cá chân (2%)

Cơ mặt (1%)

Một người có thể mang trong mình một hoặc nhiều mặc cảm ngoại hình cùng lúc.

Ảnh hưởng của Quasimodo tới người bệnh

Hậu quả của Hội chứng Quasimodo đối với con người là rất nghiêm trọng. Người bệnh có thể bị ảnh hưởng sức khỏe, tâm lý nặng nề.

Họ thường sợ tiếp xúc, sợ soi gương và thường chú ý nhiều góc độ cơ thể của mình rất thái quá. Người bệnh có thể mất tự tin, cách ly với thế giới bên ngoài.

Khi mắc Quasimodo ở mức độ phức tạp sẽ khiến người bệnh trở nên trầm cảm. Thậm chí, có những người mắc bệnh chán ghét, thù hận cơ thể của mình.

Các trường hợp này người bệnh có thể cố gắng loại bỏ các khuyết điểm bằng cách tiêu cực như lột da, cào cấu mặt, cắt tóc,.. Có trường hợp người mắc hội chứng này tự sát vì thấy quá mệt mỏi, ám ảnh mà không giải quyết được.

Một số bệnh tâm lý thường đi kèm Hội chứng Quasimodo

Các nhà nghiên cứu ghi nhận tỷ lệ tương đối cao một số bệnh tâm lý thường xuất hiện ở người có mặc cảm ngoại hình, cụ thể đó là:

• Trầm cảm: Có khoảng 76% người mắc BDD từng bị trầm cảm, cao hơn tỷ lệ chung trong dân số từ 10% đến 20%.
• Rối loạn ám ảnh cưỡng chế: Có khoảng 32% người mắc BDD từng trải qua căn bệnh này
• Ám ảnh sợ xã hội: Có khoảng 37% người mắc BDD từng trải qua ám ảnh sợ xã hội

Ngoài ra, người mắc Quasimodo cũng thường mắc phải một số bệnh thuộc rối loạn ăn uống như chán ăn tâm thần, ăn ói đôi khi cũng được tìm thấy ở người mặc cảm ngoại hình.

Đặc biệt là ở phụ nữ có bệnh trichotillomania (thói giật tóc) và dermatillomania (tự làm trầy da của mình) hay ở nam giới có bệnh mặc cảm thiếu cơ bắp (một dạng con của bệnh mặc cảm ngoại hình khi người bệnh cho rằng cơ thể của mình quá gầy ốm, thực tế thì họ thường có hệ thống cơ bắp bình thường, nam mắc bệnh nhiều hơn nữ)

Cách điều trị hội chứng Quasimodo

Hội chứng Quasimodo hiện vẫn là bí ẩn lớn đối với chúng ta. Nó xuất hiện và ảnh hưởng đến gần 2,4 % dân số thế giới khiến người bệnh có thể gặp nhiều vấn đề rối loạn tâm lý trầm trọng khi mắc chứng này.

Phương pháp điều trị Quasimodo hiệu quả nhất hiện nay chính là liệu pháp tâm lý. Liệu pháp tâm lý này xuất phát từ chuyên môn của bác sĩ và sự hỗ trợ tận tình của người thân, bạn bè.

Hy vọng với những thông tin trên, bạn đọc sẽ có được hiểu biết tốt nhất về "Hội chứng Quasimodo là gì? và có thể giúp đỡ được những người thân, bạn bè là nạn nhân của chứng bệnh tâm lý này.

Xem thêm: Phubbing là gì và vì sao phubbing ngày càng trở nên phổ biến?