Siêu biến thể Omicron lây nhiễm mạnh gấp 500 lần so với biến chủng Delta

Vào ngày 26/11, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã chính thức đưa biến chủng mới (B.1.1.529, có tên Omicron) vào danh sách "biến chủng gây lo ngại". Đồng thời cho biết các nghiên cứu đang gấp rút tiến hành và tiếp tục theo dõi sát sao. 

Giới khoa học đánh giá, đây là một "siêu biến chủng" với số lượng đột biến cao bất thường. Và dường như có khả năng lây nhiễm mạnh hơn cả biến chủng Delta. 

Tính đến thời điểm hiện tại, siêu biến chủng Omicron đã xuất hiện ở Nam Phi, Botswana, Hong Kong (Trung Quốc) và Bỉ. Trong đó, tại Nam Phi, tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ của Nam Phi hiện chỉ dưới 36% dân số trưởng thành, và tỉ lệ tiêm mới đang giảm trong những ngày gần đây.

Ngày 26/11, Hong Kong cũng ghi nhận 2 ca nhiễm liên quan đến Omicron. Tại Bỉ, chính phủ xác định được 1 trường hợp trở về từ Ai Cập (và chưa tiêm vaccine) đã dương tính với biến chủng mới - cũng là trường hợp đầu tiên tại châu Âu.

CDC châu Âu nhận định, Omicron có "tiềm năng thoát khỏi hệ miễn dịch và có lợi thế lây nhiễm mạnh hơn ngay cả khi so với Delta". Vậy nên, có rủi ro rất cao là nó sẽ lây lan ra toàn châu Âu.

Anthony Fauci - tiến sĩ dịch tễ hàng đầu Hoa Kỳ cho biết hiện chưa có dấu hiệu cho thấy Omicron đã xuất hiện tại Mỹ, nhưng mọi chuyện đều có thể xảy ra.

Giới khoa học di truyền tại Nam Phi đầu tuần cho biết biến thể mới có số lượng đột biến bất thường, với hơn 30 đột biến ở các gai protein - vốn là cấu trúc giúp virus xâm nhập tế bào khi tấn công cơ thể. Họ đang lo ngại, siêu đột biến này sẽ giúp biến thể dễ lây lan và lẩn tránh được hệ miễn dịch. 

Tiến sĩ Fauci cho biết giới khoa học đang gấp rút tìm hiểu xem Omicron có thể lẩn tránh hệ miễn dịch hay không, và nhận định mọi chuyện đang trở nên khó dự đoán.

"Những gì ta cần làm là lấy một chuỗi gene của virus này, đặt nó vào phòng thí nghiệm để thử với nhiều kháng thể khác nhau, qua đó mới dự đoán được khả năng lẩn tránh hệ miễn dịch của nó".

"Vào lúc này, những gì chúng ta biết là một loạt cảnh báo đỏ có khả năng là vấn đề lớn, nhưng chẳng ai biết chắc cả. Phải thử nghiệm mới biết nó làm được những gì, chẳng hạn như tránh được miễn dịch từ vaccine".

Tiến sĩ Ashish Jha - hiệu trưởng ĐH Y Brown lại có nhận định khác. Ông không tin rằng Omicron sẽ tạo ra tình huống khiến vaccine trở nên vô dụng.

"Tôi nghĩ nó khó xảy ra. Câu hỏi là nó sẽ tác động như thế nào với hiệu quả từ vaccine? Các dữ liệu có lẽ sẽ tới trong vài ngày tới."

Virus SARS-COV-2 gây ra COVID-19 liên tục đột biến nhưng giới khoa học cho rằng có nhiều lý do để lo ngại về Omicron hơn.

"Chúng ta đã thấy nhiều biến chủng xuất hiện trong vòng 5 - 6 tháng qua, và hầu hết đều không có ảnh hưởng gì mấy. Lần này thì khác. Nó phản ứng rất khác, và có vẻ còn lây nhiễm nhanh hơn cả Delta - vốn đã rất nhanh rồi", Jha nhận xét.

Tính đến thời điểm hiện tại, Delta vẫn đang là virus chiếm ưu thế toàn cầu, chịu trách nhiệm cho đợt dịch bùng phát tại Mỹ vào mùa hè và làn sóng lây nhiễm mới đang diễn ra ở châu Âu. Khả năng lây nhiễm của Delta được CDC Hoa Kỳ đánh giá là "tương đương bệnh thủy đậu". 

Vấn đề là các thể khác sẽ cần vài tháng để trở thành biến thể chiếm ưu thế trong khu vực nhưng Omicron thì khác. Nó chiếm ưu thế cực nhanh ở Nam Phi. 

Jha nhận xét rằng: "Hiện tại số ca nhiễm ở Nam Phi vẫn còn thấp, vậy nên có thể do một vài nguyên nhân khác chứ không hẳn là vì biến thể này lây nhiễm mạnh hơn. Nhưng tốc độ này là thứ chúng ta chưa từng chứng kiến".

Còn nhà dịch tễ học người Mỹ Eric Feigl-Ding thì đánh giá rằng: "Biến thể B.1.1.529 (Omicron) có thể lây nhiễm mạnh hơn Delta tới 500% - một chỉ số khủng khiếp nhất từ trước đến nay. Nó thực sự tồi tệ".

Xem thêm: Những điều chưa biết về B.1.1529 - biến chủng nhiều đột biến nhất từ trước đến nay của SARS-COV-2