Xin nghiêng mình tiễn biệt cụ Hoàng Thị Khìn - người trực tiếp đưa cơm, nuôi giấu Bác Hồ ở Pác Bó

Cụ Hoàng Thị Khìn - lão thành cách mạng, người trực tiếp đưa cơm, nuôi giấu Chủ tịch Hồ Chí Minh khi Người hoạt động ở Pác Bó (Cao Bằng) đã qua đời, hưởng thọ 102 tuổi. 

Sinh thời, căn nhà của cụ ở cuối xóm Pác Bó (xã Trường Hà, huyện Hà Quảng) - cách hang Pác Bó chỉ chừng 1 cây số trở thành nơi tiếp đón các đoàn khách từ trung ương đến tỉnh, huyện, những phóng viên, nhà báo và cả các cháu thanh thiếu nhi từ mọi miền Tổ quốc.

Khi đã ngoài 100, tuổi cao, sức yếu nhưng cụ vẫn minh mẫn, vẫn có thể kể vanh vách câu chuyện về những ngày tham gia cách mạng, được đưa cơm cho Bác Hồ và còn đủ sức hát bài ca cách mạng bằng tiếng dân tộc Nùng..

Còn nhớ, cụ Khìn từng chia sẻ với phóng viên báo địa phương rằng, cụ gặp Bác Hồ ở giữa khe núi - đó là cột mốc 108 với Trung Quốc. Cụ gặp Bác - người gầy xanh nhưng đôi mắt rất sáng. Bác nói tiếng Nùng, giọng ấm áp, bảo hai chị em gọi mình là Già Thu và ân cần hỏi thăm cuộc sống của dân bản. Rồi Bác lại kể vài câu chuyện để hai chị em hiểu "thằng Tây", lính dõng hung bạo thế nào... Nhưng nếu tất cả người dân Việt Nam, từ Kinh, Tày, Nùng, Thái. Dao... cùng đoàn kết thì chúng cũng chịu thua.

Rồi Bác hỏi cụ: thế các cháu nhỏ như thế này có đánh Tây được không? Cụ trả lời chúng cháu không đánh được Tây rồi Bác bảo chúng cháu làm bảo vệ cho cán bộ, bảo vệ cho Bác là đánh được Tây rồi. Về nhà, hai chị em kể chuyện gặp Bác với cha. Cha cụ mừng lắm, ôm con vào lòng, động viên con làm theo lời Bác.

Từ đó, hàng ngày, chị em cụ Khìn thay nhau nấu cơm, cháo ngô đem vào rừng cho Bác. Bác ở trong một cái hang. Cái hang này được một người trong xóm đi lấy củi phát hiện. Nhìn bên ngoài trông như một cái hang cụt chỉ lách được người vào giữa núi đá sừng sững. Đi vào bên trong cái hang rộng ra. Trong hang chỉ có mấy tấm gỗ kê trên hai hòn đá để Bác nằm, bên cạnh là mấy phiến đá để làm việc. Chỗ Bác ở,  mọi người phân công nhau canh gác rồi nấu cơm, đưa cơm. Có thời gian do khó khăn nên hàng ngày chỉ có cháo bẹ cho vào ống tre khoác bên hông như đi vào rừng lấy rau lợn.

Món Bác thích ăn nhất là ớt chỉ thiên cay xè cả mắt xào thịt ăn với cơm. Qua các vòng canh gác phải có mật khẩu mới được vào. Một ngày đưa cơm hai lần. Buổi sáng khi trời chưa sáng thì đi đưa cơm cho cả hai bữa sáng và trưa. Đến chiều tối khi trời tối hẳn thì đi. Việc nấu cơm, đưa cơm do 4 nhà trong xóm đảm nhiệm. Những người này đều hoạt động cách mạng. Có lần Bác bảo, Bác có nhân dân mới hoạt động cách mạng được. Làm cách mạng thì không sợ chết, đi theo Đảng thì không sợ sai.

Bác bảo hai chị em vận động dân bản đi học chữ và lớp học thời đó được cán bộ dựng lên sau chiếc bàn đá mà Bác thường ngồi làm việc. Thầy giáo là đồng chí Cao Hồng Lĩnh. Thường ngày, sau giờ làm việc, Bác lên thăm lớp học, động viên mọi người và giảng bài về đạo đức người cán bộ. Bác tặng chị em cụ cuốn sách Ngũ tự kinh và dặn: “Các cháu nhớ học chữ để đọc hiểu cuốn sách này. Hiểu biết rộng để làm cách mạng, sau này đứng lên giành độc lập tự do thì Bác mới trả được hết công lao các cháu”.

Nhớ lời Bác, mọi người cố gắng học chữ để đọc sách, báo tuyên truyền về đường lối cách mạng. Được Bác mở lớp dạy chữ, mọi người tuyên truyền cho gia đình và dân bản tham gia vào các tổ chức cứu quốc. Cả xóm thành lập 5 đội cứu quốc đại diện cho các tầng lớp: người già, thanh niên, nông dân, phụ nữ và nhi đồng. Đội nhi đồng có 12 người, trong đó anh Đại Việt là tổ trưởng, anh Kim Đồng là tổ phó. Cụ Khìn cùng tổ phụ nữ cứu quốc xóm vận động chị em trong bản, xã đóng góp lương thực, lấy củi đổi muối nuôi cán bộ, làm tốt công tác hậu cần, đưa đón, bảo vệ cán bộ 3 miền Bắc, Trung, Nam về Pác Bó học các lớp tập huấn cán bộ, du kích và dự Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 8 tại Khuổi Nậm.

Tháng 5/1945, cả bản Pác Bó tiễn chân Bác từ Pác Bó đi Tân Trào. Mọi người xúc động, bịn rịn không muốn rời. Chị em trong bản khâu áo, mũ, giày vải, khăn tặng Bác. Bác động viên mọi người tiếp tục đoàn kết, đấu tranh giành chính quyền khi thời cơ đến. 72 năm đã qua kể từ ngày Bác về đây mở con đường mới cho đất nước, không chỉ thay đổi cuộc đời cụ Khìn mà thay đổi cả vận mệnh dân tộc. Hình ảnh của Người vẫn còn in đậm mãi trong lòng dân bản Pác Bó. Từng hòn đất, hòn đá, dòng suối nơi đây vẫn còn nhớ dáng hình Bác năm xưa.

Cho đến sau này, cụ Khìn vẫn nhớ như in những lời căn dặn của Bác. Cụ lấy đó làm kim chỉ nam để khuyên răn con cháu: Phải nỗ lực vươn lên, không bỏ đất hoang, không nghe theo kẻ xấu, phải đoàn kết, thương yêu nhau để cùng xây dựng bản Pác Bó giàu đẹp hơn, xứng đáng với danh xưng quê hương cội nguồn cách mạng.

“Tôi nghe mẹ Khìn kể là đi hoạt động cách mạng bí mật, các ông, các bà đã trích máu ăn thề, kiên quyết đi theo Đảng, theo Bác thôi. Bà con Pác Bó vinh dự, tự hào là quê hương thứ hai của Bác, nên bà quyết tâm thực hiện và làm theo gương Bác Hồ”, bà Hoàng Thị Phần, con dâu cụ Hoàng Thị Khìn kể.

Cụ Khìn về với đất mẹ cũng là một nỗi tiếc thương với những người dân xóm Pác Bó. Cụ là tấm gương sáng cho thế hệ con cháu Pác Bó học tập và còn là niềm tự hào, là nhân chứng sống cho lịch sử hào hùng của mảnh đất cách mạng này.

“Cụ Khìn là niềm tự hào của quê hương, cụ luôn tuyên truyền, nhắc nhở con cháu phải theo gương tinh thần cụ Hồ để xây dựng quê hương trở thành quê hương mẫu mực. Lúc còn sống, lúc nào cụ cũng quan tâm đến thế hệ trẻ, nhất là thanh niên, thiếu niên và nhi đồng”, ông Nông Thanh Bằng, trưởng xóm Pác Bó, xã Trường Hà nói.

Thắp nén hương thơm tiễn người con của quê hương cách mạng về với đất mẹ, cụ đã về bên núi Các Mác, thảnh thơi nghe dòng suối Lê Nin rì rầm chảy trên quê hương Pác Bó đang đổi thay từng ngày.

Theo báo Dân trí, ông Phạm Xuân Tùng - Chủ tịch UBND huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng - cho biết, cụ Hoàng Thị Khìn tạ thế lúc 8h ngày 31/3 tại nhà riêng ở xã Trường Hà. Lễ mai táng của cụ Khìn đã được tổ chức vào ngày 5/4. Cụ Khìn là người đưa cơm cho Bác Hồ khi Người ở hang Pác Bó (Cao Bằng). 

(Tổng hợp)

Xem thêm: Ký ức Bác Hồ thăm biển Sầm Sơn, cùng ngư dân thu lưới