Ký ức Bác Hồ thăm biển Sầm Sơn, cùng ngư dân thu lưới

Mùa hè năm 1960, chính xác là vào tháng 7/1960, miền Bắc đang chuẩn bị Đại hội Đảng Lao động Việt Nam lần thứ III. Bác Hồ đi thăm nhân dân một số tỉnh phía Nam Thủ đô Hà Nội. Người có ghé biển Sầm Sơn. 

Khi ấy, chiếc Pô-bê-đa màu sữa chở Bác đến Sầm Sơn. Bác cải trang như một lão ngư, quần cộc, đi dép cao su, đội mũ cát sờn mất chỏm, quấn cổ bằng chiếc khăn mặt bông để giấu bớt bộ râu. 

Xóm chài bữa ấy vắng vẻ. Đến hai nhà đầu mọi người đều đi vắng. Ở biển, bà con đi làm rất sớm. Đến nhà thứ 3 thấy một ông già đang khề khà ngồi trên chõng bên be rượu với đĩa thịt chân giò luộc. 

- Chào cụ ạ! - Bác Hồ cất lời.

- Không dám! Chào cụ ạ! - Cụ già đáp lại Bác Hồ - Mời cụ nhấp với tôi một nhấp.

- Cám ơn cụ! - Bác cảm ơn rồi lịch sự từ chối - Chúng tôi đã ăn sáng rồi. Đoạn Bác hỏi cụ về đời sống của ngư dân:

- Thưa cụ, đời sống xã viên ở đây ra sao ạ?

Ông cụ không cần đắn đo suy nghĩ, trả lời ngay: - Cảm ơn cụ. Nhờ Đảng, ơn Bác Hồ, đời sống xã viên chúng tôi sung sướng lắm.

- Chào cụ, chúng tôi xuống bãi.

Khi đã đi khuất, Bác dừng lại bảo: "Các chú đã thấy chưa? Khi dân chưa hiểu chúng ta thì không bao giờ người ta nói sự thật đâu".

Rời xóm chài, Bác dẫn chúng tôi xuống bãi biển. Một không khí lao động tấp nập diễn ra. Bác bước nhanh tới. Thấy mấy cụ già đang xoải chân thang kéo rùng (kéo lưới) vất vả, Bác vào cùng, đứng trước một cụ già cũng xoải chân thang cật lực kéo sợi dây.

Cụ già thấy một ông cụ lạ và mấy người cùng kéo lưới thì vui mừng, vừa làm vừa trò chuyện rất rôm rả. Mồ hôi nhễ nhại, Bác bỏ mũ, cởi cả áo, cả khăn lộ ra bộ râu, không ai nhận ra người cùng kéo dò áng (kéo dây lưới vây) là Bác Hồ, có lẽ họ nghĩ đây là một ông cụ tốt bụng cùng một số cán bộ về nghỉ mát.

Sau đó, Bác dẫn mọi người đi thăm không khí lao động lộn nhịp của ngư dân trên bãi cá. Nơi này chuyển cá dưới thuyền lên bãi cát. Nơi kia từng đoàn gánh cá đi, chỗ khác, mấy bà con vun cá lên như đống lúa... Gặp chỗ nào đang khẩn trương công việc là Bác xắn tay vào. Bác nhập cuộc rất nhanh và thuần thục. Thấy mấy bà đang bốc cá vào thùng như chia cá, Bác ngồi xuống trò chuyện. Bác hỏi một ngư dân:

- Mùa này đánh bắt được nhiều cá, bà con tha hồ phấn khởi, tha hồ ăn cá, phải không các bà?

- Phấn khởi gì mà phấn khởi cụ.

- Sao lại không phấn khởi?

- Bà cụ nhanh nhảu trả lời: Cụ bảo chúng tôi tha hồ ăn cá ư? Có mà ban quản trị nó móc họng ra. Đây là cá của các ông ban quản trị, chứ có phải cá của xã viên đâu. Chúng tôi gánh cá là cá về cho chủ nhiệm đấy cụ ơi. Còn chúng tôi chỉ ăn những con tép vụn vặt mà thôi.

Bà con trả lời thật thà mà ngay thẳng. Bác đứng lên tiếp tục đi quanh bãi cá. Thời gian ấy, Người đang viết dự thảo điều lệ hợp tác xã nông nghiệp. Bác bảo: Phải khoán cho người lao động, có khoán người ta mới có ăn, có ăn mới lao động tốt.

Trong muôn vàn ca khúc viết về Bác Hồ, "Sầm Sơn in dấu chân Bác Hồ" là 1 trong những sáng tác để lại nhiều ấn tượng khó quên trong lòng người nghe nhạc, nhất là nhân dân Thanh Hóa. Những lời ca, âm hưởng, giai điệu trong bài hát đã nói lên tình cảm sâu sắc của người dân Sầm Sơn nói riêng và người dân Thanh Hóa nói chung đối với Bác Hồ - Vị lãnh tụ vĩ đại của Nhân dân Việt Nam, Anh hùng giải phóng dân tộc, Danh nhân Văn hóa thế giới.

(Theo hồi ức của Nhiêp ảnh gia Kim Côn)

Xem thêm: Chuyện chưa kể về lá thư chuyển tiền của Bác Hồ gửi Tổng cục Chính trị để mua thêm nước uống cho bộ đội