Đăng nhập với Zalo
Đăng nhập qua Google
- Cộng đồng
-
Tin Vui Mỗi Ngày10 Thành viên · 7.922 Bài viết -
Người Truyền Cảm Hứng9 Thành viên · 2.477 Bài viết -
Lan Tỏa Yêu Thương10 Thành viên · 774 Bài viết -
Bài Học Cuộc Sống5 Thành viên · 5.099 Bài viết -
Sống An Lành6 Thành viên · 1.023 Bài viết -
Thế Giới Muôn Màu5 Thành viên · 4.349 Bài viết -
Góc Nhìn Tích Cực5 Thành viên · 1.482 Bài viết
Huyền tích nơi xuất hiện bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của nước Việt - Nam quốc sơn hà
Theo nhiều nguồn tư liệu, đền Xà (thôn Đoài, Tam Giang, Yên Phong) chính là nơi vang vọng bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của nước Việt - bài thơ "Nam quốc sơn hà".
Chuyện ít biết về bài thơ thần "Nam quốc sơn hà"
"Nam quốc sơn hà" là một bài thơ thất ngôn tứ tuyệt được viết bằng văn ngôn không rõ tác giả (mặc dù một số nguồn cho rằng Lý Thường Kiệt là người viết ra). Bài thơ được coi là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của Việt Nam, khẳng định chủ quyền của nước Việt ta. Bên cạnh đó, bài thơ có tác dụng khích lệ tinh thần quân sĩ, giúp Lê Hoàn chống quân Tống năm 981 và Lý Thường Kiệt chống quân Tống năm 1077. Trong văn hóa, ý nghĩa và giá trị của bài thơ trong lịch sử Việt Nam được người Việt công nhận rộng rãi.
Có rất nhiều câu chuyện thú vị xung quanh bài thơ thần này và một trong số đó phải nhắc đến chuyện câu chuyện liên quan đến đền Xà. Cụ thể:
Một lần, Lý Thường Kiệt dẫn quân đi kiểm tra chiến tuyến, khi đến Phương La, thấy có ngôi đền lớn bên ngã ba Xà, hỏi ra mới biết đây là đền Xà, thờ nhị vị Đại Vương Tôn Thần họ Trương - Đức Thánh Tam Giang Trương Hống, Trương Hát. Lý Thường Kiệt bèn truyền quân sửa lễ vào đền thắp hương bái yết, cầu xin âm phù hộ quốc. Truyền thuyết về sự kiện lịch sử này, dân trong vùng kể rằng:
Đêm ấy, nằm nghỉ ở đình Xà - Ngọt, đang lúc chập chờn nửa tỉnh, nửa mơ, Lý Thường Kiệt thấy hai vị thần nhân, mũ áo chói loà hiện ra. Lý Thường Kiệt vội đứng dậy bái chào. Hai vị thần nhân cao lớn, lẫm liệt khác thường.
Một vị mặt đen, mắt xanh, mặc áo bào trắng. Một vị mặt trắng, râu dài, mình khoác bào đỏ, bảo rằng: Mới tới thăm nhau buổi sáng mà đã vội quên! Lũ giặc Tống kia, chỉ cần làm bạt hồn vía chúng thì chúng sẽ tan. Anh em chúng tôi xin mang thần binh đến giúp ngài quét sạch lũ giặc... Dứt lời liền ngâm bài thơ:
“Nam quốc sơn hà Nam đế cư
Tiệt nhiên định phận tại thiên thư
Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm
Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư”
Bấy giờ Lý Thường Kiệt mới biết, đấy là hai vị thần thờ ở đền Xà. Tiếng ngâm vừa dứt, bỗng hai vị thần nhân hoá thành đôi rắn có mào, trườn về phía sông Cầu.
Lý Thường Kiệt liền cho quân đốt đền, lấy bút nghiên và ông ngồi trầm ngâm tự chép lại bài thơ thần theo trí nhớ. Chép đi chép lại nhiều lần mới nhớ đúng được lời bài thơ. Lý Thường Kiệt đắc ý khẽ cất tiếng ngâm. Mấy tỳ tướng chầu hầu nghe được, phấn chấn hẳn lên cũng lẩm bẩm học theo. Lý Thường Kiệt sai quân chép bài thơ làm nhiều bản rồi gửi đến tướng sĩ khắp chiến tuyến.
Hôm sau, ông lại bí mật đưa đại quân vượt sông sang bờ Bắc, mở trận tập kích vào đồn lũy của quân Tống. Lý Thường Kiệt đứng trước cửa đền Xà, bỗng nghe từ trên không trung có tiếng hò reo, ngựa người rầm rập, khí giới loảng xoảng cùng âm thanh tiếng chiêng, tiếng trống theo nhịp bước quân đi.
Ông ngửa mặt nhìn lên, thấy hai vị thần họ Trương, áo mũ xanh đỏ chỉnh tề, ngự trên đám mây trắng. Quân sĩ đứng hai bên giáo mác tua tủa. Biết có thần đến trợ giúp mình, quân sĩ háo hức muốn xông lên đánh giặc ngay. Liền sau đó từ trên trời xanh trước cửa đền vọng xuống tiếng ngâm bài thơ thần "Nam quốc sơn hà Nam đế cư...” ngâm đi ngâm lại nhiều lần.
Càng về sau tiếng ngâm càng sang sảng. Nghe tiếng thơ rền vang, tinh thần quân ta phấn chấn ào ạt xông lên giết giặc. Bên kia bờ Bắc, quân Tống nghe tiếng thơ ngâm mà hoảng sợ, bạt vía kinh hồn. Trước sức tiến công như vũ bão của quân ta, quân giặc tan vỡ thành từng mảng, bỏ chạy toán loạn, giẫm đạp lên nhau.
Xác giặc ngổn ngang trên cánh đồng Mai Thượng (nay vẫn còn dấu ấn lịch sử là cánh đồng Xác và ngôi chùa Xác, sau đổi lại là An Lạc Tự). Quân Tống đại bại, sau trận ấy vội vàng rút quân về nước.
Chuyện về hai vị thần họ Trương
Theo báo Pháp luật Việt Nam, hiện nay, đền Xà vẫn giữ được nguyên vẻ cổ kính vốn có. Nằm nép mình trong rặng cổ thụ, cổng đền nhìn thẳng ra ngã ba Xà. Dù trải qua nghìn năm binh biến, thời thế đổi dời nhưng những dấu tích người xưa vẫn còn in đậm tại ngôi đền linh thiêng này.
Cụ Vũ Công Cường (thủ nhang đền Xà) kể tằng: Đền Xà là ngôi đền cổ của làng Xà, phụng nhờ nhị vị Đại Vương vị Đại Vương Tôn Thần họ Trương – Thánh Tam Giang Trương Hống, Trương Hát, một danh tướng của Triệu Việt Vương chống quân Lương”.
Thời điểm Lý Phật Tử cướp ngôi, diệt Triệu, hai danh tướng trung thành đã không theo nhà Lý. Trương Hống, Trương Hát cùng giad dình xuôi thuyền từ Thái Nguyên trên sông Cầu về nơi ngã ba Xà. Bấy giờ, thấy cảnh vật phong quang, vị thần họ Trương quyết định rút thuyền tức tuất tại ngã ba sông Xà.
Ngài mang 3 ông đầu ra (ông thần bếp) để lên bờ nhưng với lòng trung thành thì 3 ông đầu rau tự lặn xuống sông nơi Đức Thánh tuẫn tức chìm xuống. Bấy giờ, cá, thuồng luồng nhảy lên bờ như vui mừng đón chào vị Thần thác hóa taijd dây.
Nhân dân sau thấy sự linh ứng này mà lập đền nhang khói thờ phụng. Ngay trong hậu cung đền thờ vẫn còn ban thờ Táo quân như sự gắn bó với 3 ông đầu ra đã tuẫn tức cùng Đức Thánh. Cạnh đền Xà là đền cô, tương truyền thờ em gái của Ngài là Trương Đạm Nương.
Nằm trên bãi bồi Ngã ba Xà - đền Xà là nơi chứng kiến trận đánh quyết liệt của quân và dân nhà Lý trong cuộc kháng chiến chống Tống. Bài thơ "Nam quốc sơn hà" cất lên tại đây để thể hiện ý chí quyết chiến, quyết thắng và lòng yêu chuộng hòa bình của nhân dân nước Việt. Chúng ta dám đánh và đánh thắng mọi kẻ thù, thể hiện sự tự chủ, tự tôn dân tộc đối với mỗi tấc đất của tổ quốc.
Bài thơ thần ấy đã khiến quân địch kinh hồn bạt vía, khích lệ tinh thần quân sĩ, góp phần làm nên chiến thắng hòa hùng của nhà Lý năm 1077.
Ngã ba Xà là nơi hợp lưu của hai con sông cổ Cà Lồ và sông Cầu (xưa gọi sông Như Nguyệt) cùng chảy xuống Lục Đầu Giang (Phả Lại - Hải Dương). Sông nằm giữa 3 tỉnh Bắc Ninh – Bắc Giang – Hà Nội, phía bên sông có chùa Xác và bãi Xác, tương truyền những dấu tích quân Tống còn sót lại khi giao chiến với quân ta tại phòng tuyến sông Như Nguyệt.
Hiện nay, đền Xà có vai trò quan trọng trong đời sống tâm linh của người dân nơi đây. Dù ở ngã ba sông hẻo lánh nhưng sự linh thiêng của đền khiến không ai dám xâm phạm Thánh tích.
Giữa những thay đổi của lịch sử, tinh thần dân tộc bất diệt của ngôi đền Xà vẫn mãi trường tồn như chính hành trình của nó trong tâm thức người Việt. Một huyền tích khác về bài thơ Thần cũng là minh chứng cho tinh thần độc lập được nối dài dù ở thời kỳ lịch sử hay không gian nào.
Xem thêm: Lý Thường Kiệt: Vị Thái úy dòng dõi kiệt hiệt, đường hoàng vào đất giặc, kể tội giặc
Đọc thêm
Sau khi thua trận, nhà Tống hứa trả đất nhưng có kèm điều kiện, chính là trả tù binh và xử những "tội phạm chiến tranh". Lạ lùng là, nhà Tống đòi bắt Lý Thường Kiệt như một tội phạm chiến tranh.
Chỉ trong phút chốc, thành Ung Châu bị đập tan, Lý Thường Kiệt hạ lệnh không để một ai trong thành sống sót.
Chủ trương 'tiên phát chế nhân' đã được Lý Thường Kiệt vận dụng tài tình trong cuộc chiến tranh tự vệ chống quân Tống. Và trận tử chiến hạ thành Ung Châu là một ví dụ điển hình.
Bài mới
Đang trên đường công tác, bác sĩ pháp y phát hiện người phụ nữ bất tỉnh bên đường, lập tức kiểm tra và đưa đi cấp cứu, giành lại sự sống trong gang tấc.
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sẽ trao 30.000 suất quà tới người nghèo, công nhân lao động và người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trên cả nước nhân dịp tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.
Du khách Hồng Kông (Trung Quốc) làm rơi điện thoại xuống cống thoát nước khi du lịch và đã được công an hỗ trợ, lấy lại tài sản.
Xóm trọ 0 đồng ở phường Hồng Gai đã giúp nhiều bệnh nhân chạy thận bớt gánh nặng chi phí và có thêm động lực vượt qua bệnh tật.
Ca sĩ Đức Phúc đang nỗ lực tìm kiếm bác xe ôm lớn tuổi bị hủy chuyến vì xe Wave cũ, mong muốn tặng xe mới giúp ông mưu sinh dễ dàng hơn.
Vừa qua, Sở Giáo dục và Đào tạo Cà Mau đã phối hợp cùng Viện Đào tạo và Phát triển nhân lực (itd) tổ chức Chương trình tập huấn kiến thức, kỹ năng mềm dành cho sinh viên các trường cao đẳng trên địa bàn tỉnh.
The 1% Fund là một dự án thiện nguyện được thành lập bởi học sinh trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam và THPT Chuyên Nguyễn Huệ với châm ngôn “One percent. One change” - một phần trăm tấm lòng của mỗi người cũng có thể kiến tạo một sức ảnh hưởng nhất định đến cộng đồng. Cho đến nay, dự án đã đi được hơn nửa chặng đường của mùa 10, cùng với thật nhiều hoạt động sôi nổi qua những dấu mốc thành công đáng tự hào qua các mùa sự kiện chính MỌT - GOM và tiền sự kiện SAN.
Chị Vũ Thị Hoài (33 tuổi, Nghệ An) mới đây đã được một nhà hảo tâm giấu tên tặng 20 triệu đồng sau khi đánh rơi túi tiền trong lúc chở con gái 10 tháng tuổi đi giao hàng.
Từ khi gặp cụ bà 86 tuổi tại Pháp, cuộc sống của cô gái Việt - Nguyễn Trang đã thay đổi rất nhiều. Bà dành tình thương, chăm sóc Trang như bà ngoại chăm sóc cháu gái, khiến cô vô cùng cảm động và hạnh phúc.
Nghệ An những ngày cuối năm vẫn còn ngổn ngang dấu vết của những cơn bão vừa đi qua. Con đường làng bị bùn đất phủ loang lổ, những hàng rào đổ nghiêng, mái tôn nhà dân bị gió cuốn bật tung từng mảng. Mùi ẩm lạnh của mưa và những đêm mất ngủ vì gió rít như vẫn còn đọng lại trên đôi mắt của người dân nơi đây. Cả vùng quê hiền lành vốn bình yên lại phải trải qua thêm một lần thử thách nghiệt ngã của thiên nhiên.
Chỉ một dòng bình luận vô thức trong lúc tuyệt vọng: “Ước gì Vingroup có thể hỗ trợ cho mình 1 chiếc máy thở nho nhỏ thôi, mình rất cần sự sống từ nó”, cô gái sinh năm 1994 đã có cơ hội được sống tiếp.
Chiều 9/12, tại Hà Nội đã diễn ra buổi ra mắt Ngôi nhà cựu lưu học sinh Việt Nam trường Đại học Sư phạm Nam Ninh (Trung Quốc), nhằm kết nối cộng đồng cựu sinh viên, thúc đẩy hợp tác giáo dục giữa hai nước Việt – Trung.
Nhận 100 triệu đồng từ vị khách trúng số 18 tỷ, bà Thùy Dương góp thêm 38 triệu để mua 8 tấn gạo tặng cho bà con khó khăn.
Những ngày này, tại điểm tiếp nhận hàng hoá cứu trợ đồng bào vùng lũ miền Trung ở phường Nam Định (tỉnh Ninh Bình), người dân liên tục mang gạo cùng nhiều nhu yếu phẩm tới ủng hộ.
Khoảnh khắc chú rể đẩy xe lăn đưa cô dâu vào lễ đường, không chỉ cô dâu xúc động nghẹn ngào mà người thân, quan khách xung quanh cũng sut sùi lau nước mắt.
