Khớp với các triều đại Trung Hoa xưa, liệu ngũ hành có ứng với lịch sử Việt Nam?

Nhiều học giả phương Đông từng giải thích tỉ mỉ về ngũ hành với tiến trình lịch sử của các triều đại Trung Hoa, nhưng với lịch sử Việt Nam thì sao?

Thùy Nguyễn
Sống Đẹp
Nguồn: Internet

Nói về thuyết Ngũ hành xoay quanh 5 loại yếu tố cơ bản cấu thành vật chất là Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ. 5 yếu tố này tạo nên một bảng tuần hoàn vòng đi vòng lại, tồn tại cả 2 mối quan hệ tương sinh và tương khắc.

Trong đó, Kim là kim loại, Mộc là gỗ, Thủy là nước, Hỏa là lửa và Thổ là đất. Dù không rõ tác giả cũng như nguồn gốc của thuyết Ngũ hành nhưng nó đã có từ tận thế kỷ XX TCN. 

Mối quan hệ tương sinh và tương khắc của Ngũ hành hiểu đơn giản là ở gần thì tương sinh, cách một thì tương khắc: Thủy sinh Mộc nhưng khắc Hỏa, Mộc sinh Hỏa nhưng khắc Thổ, Hỏa sinh Thổ nhưng khắc Kim, Thổ sinh Kim nhưng khắc Thủy, Kim sinh Thủy nhưng khắc Mộc.

ngu-hanh-co-ung-voi-lich-su-viet-nam-nhu-trung-hoa-co-dai-1

Ngũ hành còn có thiên (trời) - địa (đất) - nhân (con người), Hành của Thời Kỳ, Hành của Địa Phương phát sinh sự kiện, Hành của tên tuổi, xuất thân, số mệnh của nhân vật lịch sử. Ngũ hành còn ứng với phương hướng, ví như hướng Đông là Mộc, hướng Tây là Kim, hướng Nam là Hỏa, hướng Bắc là Thủy còn ở giữa là Thổ. Quyết định trong Ngũ hành là Thiên Thời, phụ là Địa Lợi và Nhân Hòa. 

Khi ứng Ngũ hành với lịch sử Việt Nam sẽ thấy, những triều đại chiến loạn, mất nước đều thuộc Kim . Cụ thể, triều Ngô – loạn 12 sứ quân – triều Đinh (丁) đều thuộc Kim, tồn tại vô cùng ngắn ngủi và chưa độc lập ổn định. 

Trong khi đó, Tiền Lê là Thủy do Kim sinh; Thủy sinh Mộc: Lý, Trần thuộc Mộc; Triều Lý – hành Mộc, triều Trần – Đông A – phía Đông là hành Mộc. Hai triều Lý, Trần đều thuộc Mộc trong Ngũ hành nên khá vượng về mọi mặt, chuyển đổi tương đối thuận lợi và ít nạn binh đao. 

Thời Hồ Quý Ly thuộc Kim đã để mất nước vào tay nhà Minh. Bên cạnh đó, Hồ Quý Ly đóng đô ở Thanh Hóa - thiên tượng nói rằng Trung Thổ sinh Kim, còn gọi đích danh Tây Đô, trong đó Tây là hành Kim. Thời Kim chiến loạn mất nước rồi sinh ra Thủy chính là triều Hậu Lê. Nhà Mạc tuy là hành Mộc nhưng do thuộc bộ Thảo (rong rêu) nên chỉ hại Thủy được thời gian ngắn, là mồi lửa cho chiến loạn Kim nảy sinh. 

ngu-hanh-co-ung-voi-lich-su-viet-nam-nhu-trung-hoa-co-dai-2

Nguyễn Kim - vị tướng phục hưng nhà Lê có chữ Thủy cạnh Kim, sau đó nhà Mạc cũng phải chạy lên phía Bắc - thuộc Thủy mới có thể kéo dài thêm chút nhưng cũng không được lâu, chứng tỏ Địa không thể thắng Thiên. 

Thời Trịnh - Nguyễn phân tranh thuộc hành Kim, tất cả tên của các chúa Trịnh đều có bộ Mộc, trong khi tên tất cả các chúa Nguyễn đều có bộ Thủy. Chúa Trịnh là Mộc, vua Lê là Thủy, dù chúa Trịnh áp bức được vua Lê nhưng lại không thể chấm dứt chiến tranh Kim. Như một hệ quả, dù Mộc thay thế Thủy nhưng chúa Trịnh cũng không thể diệt chúa Nguyễn và ngược lại. 

Tây Sơn là Kim, Kim sinh Thủy nên mãi không chống lại dòng chúa Nguyễn (Thủy). Trong khi đó, Nguyễn Huệ định đặt đô ở Nghệ An – gọi là Trung Đô, nếu làm được thì chính là Trung Thổ sinh Kim, nhưng số trời lại không cho ông làm được điều này.

Nhà Nguyễn là Thủy mà nước Pháp lại là Khứ Thủy, trong có chữ Thổ nên nhà Nguyễn bại trước Pháp. Nhật Bản là Phù Tang, hành Mộc lấn Thổ nên thắng Pháp. Nhật thuộc Mộc, sau đó sẽ là thời Kim chiến loạn. Đáng nói, thủ tướng Việt Nam thời kỳ đó lại có tên là Trần Trọng Kim.

Xem thêm: Vợ chồng xung khắc tuổi vẫn hạnh phúc viên mãn nếu biết cách hóa giải này

Đang tải bình luận...

Đọc thêm

Vốn tưởng thái giám là vị quan nhỏ bé hầu cận bên cạnh hoàng thượng và các cung tần trong chốn hậu cung. Thế nhưng, lịch sử Việt Nam đã ghi nhận 3 vị thái giám rất khác biệt. Họ đều là dạnh tướng, nhà chính trị kiệt xuất.

Chân dung 3 vị thái giám quyền lực nhất lịch sử Việt Nam
0 Bình luận

Nguyên phi Ỷ Lan là bà hoàng tài sắc vẹn toàn, một nhà Phật học nổi tiếng, một nữ danh nhân tuyệt vời trong lịch sử Việt Nam.

Nguyên phi Ỷ Lan - nữ chính trị gia kiệt xuất trong lịch sử Việt Nam
0 Bình luận

Dù là nguyên tố hóa học đầu tiên trong lịch sử nhưng nơi phát hiện ra phốt pho lại vô cùng bình thường, thậm chí còn kém vệ sinh.

Phốt pho: Nguyên tố hóa học đầu tiên trong lịch sử được phát hiện nhờ... nước tiểu
0 Bình luận

img

Bài mới

CHIÊU VÂN 2026: TIẾP LỬA KÌ THI CHUYỂN CẤP CÙNG DỰ ÁN THE MATCH

Vào ngày 22/3 vừa qua, dự án The Match đã thành công tổ chức sự kiện CHIÊU VÂN 2026 với mục đích tư vấn, chia sẻ những thông tin bổ ích về kì thi tuyển sinh vào lớp 10 cho các em học sinh và bậc phụ huynh trên địa bàn thành phố Hà Nội. 

Mai Linh Truong
Mai Linh Truong 2 ngày trước
MASKA 2026: TIẾP SỨC BỨT PHÁ CÙNG SĨ TỬ TRƯỚC NGƯỠNG CỬA CHUYỂN CẤP

High School Help Kit là dự án phi lợi nhuận được thành lập bởi một nhóm học sinh đến từ các trường THPT Chuyên trên địa bàn Thành phố Hà Nội, nhằm mục đích giúp đỡ phụ huynh và các em học sinh hiểu rõ hơn về kỳ thi chuyển cấp. Từ đó, giúp các em học sinh THCS xác định rõ mục tiêu và lựa chọn phương án ôn tập hiệu quả trên con đường chinh phục giấc mơ.

Linh Nguyễn Ngọc
Linh Nguyễn Ngọc 2 ngày trước
Bác sĩ Việt cứu hành khách người Nhật ngất xỉu trên máy bay ở độ cao hơn 10.000m

BS Nguyễn Hoàng Duy Tiến, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ cứu sống hành khách người Nhật Bản đột ngột ngất xỉu trên chuyến bay ở độ cao 10.000m.

Hải An
Hải An 3 ngày trước
Xúc động khoảnh khắc người anh 103 tuổi đi gần 200km về thăm em trai 95 tuổi

Giây phút gặp lại em trai 95 tuổi nơi quê nhà Hưng Yên, người anh 103 tuổi khoác vai, xoa đầu em và reo vui như đứa trẻ.

Hải An
Hải An 23/03
Hai chuyến đi Việt Nam 'cứu rỗi' người phụ nữ Mỹ thoát khỏi trầm cảm sau khi mẹ qua đời

Rơi vào trầm cảm sau khi mẹ qua đời, Lilly Hubbard quyết định quay lại Việt Nam và tìm thấy sự "chữa lành" từ tình người ấm áp ở vùng đất xa lạ.

Hải An
Hải An 22/03
Phép màu 240 triệu dành cho cô bé 6 tuổi mồ côi bán rau 

Thấy cô bé 6 tuổi mồ côi cha ngồi bán rau giữa chợ, anh Song Hà chia sẻ câu chuyện lên mạng xã hội, giúp gia đình bé nhận được hơn 240 triệu đồng tiền ủng hộ.

Hải An
Hải An 21/03
Em gái 91 tuổi vượt gần 400km đến thăm chị gái 96 tuổi, bịn rịn phút chia tay khiến người xung quanh nghẹn ngào.

Khoảnh khắc em gái 91 tuổi ra đến cổng rồi lại quay vào ôm tạm biệt chị gái 96 tuổi khiến người xung quanh nghẹn ngào.

Hải An
Hải An 20/03
Tổ bay góp tiền đưa mẹ con người phụ nữ khiếm thị quê Cao Bằng về nhà an toàn

Địu con nhỏ đi từ TP HCM về Cao Bằng, người mẹ khiếm thị được tổ tiếp viên chăm sóc và quyên tiền đặt vé xe giường nằm chặng cuối về tận nhà.

Mất mẹ khi 5 tuổi, chàng trai Tây Ninh được bác dâu yêu thương, xem như con trai ruột, cho đất cất nhà

Biết ơn công lao nuôi nấng, tình yêu thương vô bờ của bác dâu, nhiều năm qua chàng trai Tây Ninh luôn gọi bác là “mẹ”.

Hải An
Hải An 13/03
Nữ ca sĩ Đồng Lan cho ra mắt ca khúc mới đúng dịp 8/3

Sau thời gian “ở ẩn” để tham gia các khóa học về nghệ thuật tại nước ngoài, ca sĩ – nhạc sĩ Đồng Lan chính thức trở lại đường đua âm nhạc với MV mới mang tên “Nếu anh không yêu em”

Tiếng loa học bài ở miền núi Quảng Trị - Lời nhắc nhỏ, thay đổi lớn!

Mỗi tối, đúng 19 giờ, tiếng loa truyền thanh ở những vùng quê miền núi Quảng Trị lại vang lên lời nhắc học bài. Một việc làm nhỏ, giản dị, nhưng đủ sức vun bồi thói quen học tập cho con trẻ.

Hải An
Hải An 08/03
Vợ chồng U90 ở Hưng Yên kỷ niệm 70 năm bên nhau, con cháu rơi nước mắt vì xúc động

Phía sau lễ kỷ niệm 70 năm bên nhau của cặp vợ chồng U90 là chuyện tình “thanh mai trúc mã” tuyệt đẹp và cuộc hôn nhân vàng son hiếm có.

Hải An
Hải An 06/03
Bé trai đuối nước, từng bị bệnh viện trả về hồi phục kỳ diệu sau 3 tháng sống thực vật

Từng bị bệnh viện trả về với tiên lượng tử vong, sống thực vật do não thiếu oxy nặng, Minh hồi phục, có thể đi lại và nói chuyện sau ba tháng.

Hải An
Hải An 02/03
Con rể ở Quảng Ninh dựng quán trạm, rước bố vợ từ 80 đến 100 tuổi lên miếu báo công

Mùng 7 tết Nguyên đán hằng năm, nhiều cụ ông, bà có độ tuổi từ 80 đến 100 ở Quảng Ninh được con cháu làm lễ rước lên báo công tại miếu Tiên Công ở vùng đảo Hà Nam.

Hải An
Hải An 24/02
img
Đề xuất