Ngày 3/3 âm lịch là ngày bao nhiêu dương lịch?

Ý nghĩa ngày Tết Hàn thực mùng 3 tháng 3 âm lịch

Ngày 3/3 âm lịch hàng năm được gọi là ngày Tết Hàn thực. Theo tiếng Hán, "Hàn" có nghĩa là lạnh, "thực" là ăn. Tết Hàn thực có ý nghĩa là ngày Tết ăn đồ lạnh.

Ở Việt Nam, Tết Hàn thực được bắt nguồn từ một điển tích của Trung Quốc được viết trong cuốn tiểu thuyết Đông Chu liệt quốc được lưu truyền tới ngày nay.

Đó là vào đời Xuân Thu, vua Tấn Văn Công nước Tấn, gặp loạn phải bỏ nước lưu vong. Một hôm, trên đường lánh nạn, do lương thực hết nên người hiền sĩ đi theo phò vua tên là Giới Tử Thôi đã lén cắt một miếng thịt đùi mình nấu lên dâng vua. Vua ăn xong hỏi ra mới biết, đem lòng cảm kích vô cùng.

Giới Tử Thôi theo phò Tấn Văn Công trong mười chín năm trời, cùng nhau nếm trải bao nhiêu khó khăn nguy hiểm. Về sau, Tấn Văn Công giành lại được ngôi báu trở về làm vua nước Tấn, phong thưởng rất hậu hĩnh cho những người đã cùng mình trải qua những năm tháng khó khăn, nhưng lại quên mất công lao của Giới Tử Thôi. Giới Tử Thôi biết vậy cũng không oán giận gì, ông chỉ lặng lẽ đưa mẹ vào núi Điền Sơn để ở ẩn.

Tấn Văn Công về sau nhớ ra, cho người đi tìm. Giới Tử Thôi không chịu rời Điền Sơn ra lĩnh thưởng, Tấn Văn Công hạ lệnh đốt rừng để thúc ép Giới Tử Thôi phải ra, nhưng ông nhất định không chịu tuân mệnh, rốt cuộc cả hai mẹ con ông đều phải bỏ mạng trong đám cháy. Vua thương xót, lập miếu thờ và hạ lệnh trong dân gian phải kiêng đốt lửa ba ngày, chỉ ăn đồ ăn nguội đã nấu sẵn để tưởng niệm (trong vòng từ mùng 3 tháng 3 đến mồng 5 tháng 3 Âm lịch hàng năm).

Mặc dù bắt nguồn từ một điển tích ở Trung Quốc, nhưng Tết Hàn thực ở Việt Nam vẫn mang những bản sắc riêng biệt của người Việt. Theo các nhà nghiên cứu văn hóa, bắt đầu từ tháng 3 hằng năm, thời tiết dần nóng lên, cũng là thời điểm chuyển giao sang mùa hè. Vì thế, để đánh dấu thời điểm này, cứ vào ngày 3/3 Âm lịch, người dân làm bánh trôi, bánh chay để cúng tế đất trời, tổ tiên. Nhiều sự tích cũng cho rằng, nguồn gốc của bánh trôi, bánh chay có từ thời Hùng Vương và tục làm hai thứ bánh này để nhắc nhở về sự tích “bọc trăm trứng” của Âu Cơ.

Tết Hàn thực của người Việt chủ yếu mang ý nghĩa hướng về cội nguồn, tưởng nhớ công lao của những người đã khuất. Chiếc bánh trôi làm từ bột gạo nếp thơm dẻo còn được dâng cúng trong lễ Hai Bà Trưng ngày 6 tháng Ba tại làng Hát Môn (Phúc Thọ - Hà Nội), ngày giỗ tổ Hùng Vương mùng 10 tháng Ba và hội Phủ Giầy tháng Ba lễ Mẫu.

Bánh trôi, bánh chay vừa tượng trưng cho những thức ăn nguội – hàn thực, vừa là sản vật từ những mùa lúa bội thu dâng lên ông bà tổ tiên cầu mong mưa thuận gió hòa. Vì vậy người Việt gọi ngày mùng 3 tháng Ba Âm lịch là Tết bánh trôi - bánh chay.

Mâm cỗ cúng Tết Hàn thực gồm những gì?

Mâm cỗ cúng Tết Hàn thực ngày 3 tháng 3 gồm:

- Hương, hoa, trầu cau.

- 5 hoặc 3 bát bánh trôi, 5 hoặc 3 bát bánh chay dâng lên bàn thờ. Bởi vì cha ông ta quan niệm số lẻ là số may mắn.

- Ngoài ra, các gia đình cũng có thể cúng thêm hoa quả và các thứ bánh kẹo khác. Hiện nay, nhiều gia đình còn làm bánh trôi nhiều màu sắc vô cùng đẹp mắt.

Theo lịch vạn niên Tết Hàn thực 2021 năm nay, ngày 3/3 âm lịch là vào thứ 4 ngày 14 tháng 4 năm 2021.​

Xem thêm: Văn khấn Tết Hàn thực 2021 theo văn khấn Cổ truyền Việt Nam chuẩn nhất