Đăng nhập với Zalo
Đăng nhập qua Google
- Cộng đồng
-
Tin Vui Mỗi Ngày10 Thành viên · 7.924 Bài viết -
Người Truyền Cảm Hứng9 Thành viên · 2.480 Bài viết -
Lan Tỏa Yêu Thương10 Thành viên · 774 Bài viết -
Bài Học Cuộc Sống5 Thành viên · 5.099 Bài viết -
Sống An Lành6 Thành viên · 1.023 Bài viết -
Thế Giới Muôn Màu5 Thành viên · 4.349 Bài viết -
Góc Nhìn Tích Cực5 Thành viên · 1.482 Bài viết
Giai thoại về cậu bé chăn lợn học lỏm đỗ Trạng nguyên nổi danh đất Việt
Trong dân gian lưu truyền nhiều giai thoại về vị Trạng nguyên xuất thân nghèo khó, dù chỉ chăn lợn nhưng vẫn học lỏm thành tài Nguyễn Nghiêu Tư.
Nguyễn Nghiêu Tư có tên hiệu là Tùng Khê, tên tự Quân Trùng, là người xã Phù Lương, huyện Võ Giàng, phủ Từ Sơn, xứ Kinh Bắc (hiện nay thành xã Phù Lương, huyện Quế Võ, Bắc Ninh). Tục truyền rằng, ngày nhỏ ông sinh ra vào tháng Hợi, nên được đặt tên tục là Nguyễn Văn Trư, hoặc Nguyễn Nghiêu Trư. Ông vốn bụ bẫm, hay ăn chóng lớn, đầy tuổi đã nói sõi đủ điều. Đến năm 4 tuổi, chỉ cần nghe người lớn ngâm thơ vài lần là ông đã thuộc nằm lòng.
Cha mất sớm, Nghiêu Trư phải đi ở cho một nhà phú ông tại Đông Sơn, huyện Đông Ngàn (nay là làng Đông Sơn, xã Việt Đoàn, Thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh) làm việc chăn lợn. Tuy vậy, ông rất ham học, thường đứng ngoài học lỏm bài giảng của thầy đồ Vũ Mộng Nguyên trong làng.
Thầy dạy hay gặp trò sáng dạ
Vũ Mộng Nguyên là người hay chữ, từng đỗ Thái học sinh (tiến sĩ) vào khoa thi đầu tiên thời nhà Hồ năm 1400, cùng đỗ Thái học sinh khoa thi này có Nguyễn Trãi. Dù thi đỗ nhưng ông không chọn làm quan, bởi đó là thời điểm nhà Hồ mới cướp ngôi nhà Trần, không được lòng dân chúng. Thay vào đó, ông về quê nhà ở ẩn, làm thầy đồ dạy chữ.
Mỗi ngày, đám trẻ trong làng tới nhà thầy đồ học chữ, Nghiêu Trư cố nhiên cũng tới học lỏm. Dù chỉ đứng bên ngoài, nhưng cậu đã nuốt từng lời giảng của thầy, hiểu và ghi nhớ nằm lòng. Nhờ tư chất sáng dạ, sau khi nghe thầy giảng thì Văn Trư lại càng tinh thông kinh sử.
Một lần nọ, thầy đồ Mộng Nguyên ra một bài bài khó, nhưng không học trò nào trong lớp giải được. Nghiêu Trư đứng ngoài thấy vậy thì cố mách các bạn, thầy đồ liền gọi Nghiêu Trư vào ứng đáp. Cậu bé chăn lợn chỉ học lỏm ấy trả lời vô cùng trôi chảy, khiến Mộng Nguyên vô cùng ngạc nhiên. Thầy liền hỏi những câu khác khó dần hơn, nào ngờ Văn Trư đều ứng đối lưu loát.
Thấy thế, Vũ Mộng Nguyên rất vui, biết đây là trò giỏi, liền xin phú ông cho cậu bé chăn lợn kia được ở lại nhà mình. Thầy ngày đêm kèm cặp trò học hành, nhờ đó mà tài học của Văn Trư ngày một nâng cao.
Thầy đi làm quan, trò đỗ Trạng nguyên
Năm 1427, cuộc khởi nghĩa Lam Sơn thắng lợi, khoảng 10 vạn đại quân nhà Minh trong thành đầu hàng xin tha chết. 1 năm sau, Lê Lợi lên ngôi vua, cho vời nhiều người tài về làm quan, xây dựng đất nước, trong đó có Vũ Mộng Nguyên. Ông được phong làm Tư nghiệp Quốc Tử Giám, tước Thái Trung đại phu, sau thăng Tế tửu.
Sau này đến kỳ thi, Văn Trư tham gia và thi đỗ kỳ thi Hương, thi Hội, sau đó lọt vào thi Đình. Năm 1448 dưới thời vua Lê Nhân Tông, vua cho mở kỳ thi Đình tại sân điện, đích thân đứng ra đề và đọc quyển. Thấy Nguyễn Văn Trư tài năng xuất chúng, vua đã chấm ông Đỗ Trạng Nguyên, đổi tên thành Nguyễn Nghiêu Tư. Sau khi thi đỗ, ông được bổ làm quan, sau ày thăng tiến lên chức An phủ sứ, Hàn lâm trực học sĩ.
Còn có giai thoại lưu truyền rằng, trước hôm thi đinh vua Lê Nhân Tông nằm mơ một chuyện rất lạ, thấy lợn thi đỗ Trạng Nguyên. Đến khi xem danh sách những người đỗ được công bố, vua thấy tên Nguyễn Nghiêu Tư đứng đều liền cho tuyên triệu vào hỏi chuyện. Khi đấy mới biết rằng ông sinh tháng Hợi, hồi nhỏ tên là Trư (Lợn). Cũng từ đó, dân gian có lưu truyền câu ca: "Long đầu lợn Nguyễn Nghiêu Tư" và gọi ông là Trạng Lợn.
Nghiêu Tư muốn trở về quê để bái tổ đường, nhưng lúc này cha mẹ đã mất, nhà cửa cũng không có. Vua mới cho xây nghè để họ hàng, dân làng đến đón tân Trạng Nguyên. Đến ngày vinh quy bái tổ, dân làng đến đón Trạng rất đông đúc, nhiều người gọi ông là Trạng Lợn để ôn lại những năm tháng chăn lợn nghèo khó của ông.
Thăng quan tiến chức, đi sứ nhà Minh
Tháng 10/1459, anh trai vua là Lạng Sơn vương Lê Nghi Dân cùng các thủ họ đột nhập cung cấm, giết vua Lê Nhân Tông để cướp ngôi. Sau khi khống chế tình hình, Lê Nghi Dân lên ngôi hoàng đế, tên hiệu là Thiên Hưng. Thấy Nguyễn Nghiêu Tư thông minh lại nhanh nhạy, Lê Nghi Dân phong ông làm Chánh sứ dẫn đầu đoàn sứ bộ sang nhà Minh.
Tương truyền rằng, khi đoàn sứ tới ải Nam Quan thì viên quan coi ải không mở cửa, chỉ treo một chữ thập (+) ở ngoài. Họ nói rằng chữ thập này có nghĩa là tung hoành vũ trụ, sau đó thách sứ nước nam đối được mới chịu mở cửa. Lúc này, Nguyễn Nghiêu Tư sai người đặt vòng tròn vào chữ thập, rồi nói đó là vòng tròn bao quát cả càn khôn. Bấy giờ liền được quân Minh mở cửa ải.
Khi đoàn sứ bộ đến Yên Kinh, vua Minh lại muốn ngầm thử tài nên đã cho trang hoàng cung quán lịch sự, đề hai chữ "Kính Thiên" treo ở giữa. Chưa hết, vua lại cho bày đôi sập thất bảo rất cao, xung quanh trang hoàng nghi vệ sang trọng, tựa chỗ giường ngự của thiên tử để xem trạng có dám ngồi đó không rồi mời Nghiêu Tư và phó sứ đến.
Khi ấy, Nghiêu tư liền bảo phó sứ cùng ngồi lên, một quan viên liền tới nói rằng ông đã ngồi lên nơi có hai chữ "Kính Thiên". Vốn dĩ chữ thiên (天) là do chữ nhân (人) và chữ nhị (二) ghép thành, Nghiêu Tư liền đáp lại rằng:
"Dám thưa, ngài lấy tội gì mà cho sứ thần là ngạo? Tôi thấy biển đề ba chữ “kính nhị nhân”, thực hẳn là ý bản quốc muốn đem cái ngôi này mà hậu đãi sứ thần xa lại. Ngài dạy thế chúng tôi quyết không chịu. Vả nghe cổ nhân có nói: Đãi người phương xa cốt lấy bụng thực. Tôi nghe thánh triều lấy thành tín đãi người ngoại quốc. Thế mà người phương xa tới lại đem cái bụng trí truật làm oai. Tôi sợ người ta nghe tiếng, dẫu có lòng thực hướng mộ, cũng sinh nghi mà không lại nữa".
Sau khi đi sứ phương Bắc trở về, ông được vua Lê Nghi Dân phong lên chức Lại bộ Thượng thư, chưởng lục bộ. Sau khi Nghi Dân bị lật đổ, Lê Thánh Tông lên ngôi, sử không còn ghi chép thêm gì chức vụ của Nguyễn Nghiêu Tư. Chỉ biết sau này khi về nghỉ hưu, ông được ân sủng gia phong là “Thượng quốc công trí sĩ” và được ban lộc điền ở quê nhà, vợ ông được phong làm Nhất phẩm phu nhân.
Thực hư vụ chuyện xấu chốn khuê phòng?
Sau này Đại Việt sử ký toàn thư có chép rằng: "Nghiêu Tư người huyện Vũ Ninh; Thiết Trường người huyện An Định: Thiêm Uy người huyện Tứ Kỳ. Nghiêu Tư từng thông dâm với mẹ vợ, bấy giờ có kẻ đề vào chuồng lợn là "Buồng trạng nguyên", lại có người hát ngoài đường cái rằng: "Trạng nguyên trư, Nguyễn Nghiêu Tư" là chế giễu hành vi xấu đó". Thế nhưng, điều này đã để lại nhiều nghi vấn.
Được biết, Đại Việt sử ký toàn thư là bộ chính sử lớn được biên soạn vào thời Lê sơ, ban đầu tên Sử ký toàn thư do Ngô Sĩ Liên thực hiện trên cơ sở bộ Đại Việt sử ký của Lê Văn Hưu và bộ Sử ký tục biên của Phan Phu Tiên. Tới thời Mạc bộ sử này tiếp tục được sử quan chỉnh sửa và ghi chép thêm, đến đời Lê Trung Hưng lại được vua Lê, chúa Trịnh sai người khảo đính, chỉnh lý, bổ sung. Có thể nói, đây là tác phẩm lịch sử do nhiều người viết ở các thời kỳ khác nhau, có thể sẽ xuất hiện ghi chép nhầm lẫn, trùng lặp.
Có người chỉ ra bằng chứng là, dưới thời Lê thánh Tông, vua cho dựng bia đá khắc tôn vinh người đỗ đạt, nếu ai mà có lỗi lầm sẽ bị phê phán. Trong khi đó, chiếu trên văn bia Tiến sĩ khoa thi năm Mậu Thìn (1448), dựng năm Giáp Thìn (1484) niên hiệu Hồng Đức thứ 15 được Đông các đại học sĩ Đỗ Nhuận biên soạn thì không có hề nhắc tới vết nhơ nói trên.
Trên bia khắc rằng: "Mùa thu, ngày 23 tháng 8 Hoàng thượng ngự điện Tập Hiền, đích thân ra đề văn sách… Lấy những bài thi có văn phong khí cốt đáng khen, chọn bọn Nguyễn Nghiêu Tư trở xuống, ban cho đỗ Tiến sĩ cập đệ và xuất thân có thứ bậc khác nhau. Mọi nghi thức ban cấp áo mũ, yến tiệc đều tuân theo lệ cũ".
Đọc thêm
Ở Huế, nhiều phụ huynh thường nhắc tới "cụ Ngáo", một đao phủ khét tiếng thời nhà Nguyễn để dọa những đứa trẻ không nghe lời.
Có người nói, Quách Đàm ăn nên làm ra trở thành tỷ phú Sài Gòn thế kỷ 20 là nhờ hiệu buôn nằm trên long mạch. Thực tế chứng minh, Quách Đàm đã vượt lên chính mình, sử dụng trí thông minh để tạo dựng cơ đồ...
Bà Hồ Thị Chỉ chính là tiểu thư "cành vàng lá ngọc" tài sắc vẹn toàn đem lòng yêu vua Duy Tân nhưng rút cục phải ngậm ngùi lấy vua Khải Định. Cuối đời chịu nhiều buồn khổ.
Tin liên quan
Nhờ việc nâng cấp, bảo trì hệ thống phần mềm và website, 9x Sài Gòn vẫn sống khỏe mùa dịch với thu nhập 30 triệu đồng/tháng.
Đang ngồi ăn tại nhà hàng thì phát hiện mất chiếc điện thoại, cách xử lý của ông lão giúp chúng ta có được bài học về sự khoan dung với sai lầm của người khác.
Không chỉ có một màu xanh biếc đặc trưng, những con sông này còn đẹp như một bức tranh thủy mặc với sự pha trộn màu sắc sống động từ tạo hóa.
Bài mới
Sau khi nhặt được chiếc ví chứa số tiền lớn, em học sinh Lê Minh Đức (Quảng Trị) đã lập tức trình báo, giao nộp cơ quan công an để nhờ tìm trả lại người đánh rơi.
Đang trên đường công tác, bác sĩ pháp y phát hiện người phụ nữ bất tỉnh bên đường, lập tức kiểm tra và đưa đi cấp cứu, giành lại sự sống trong gang tấc.
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sẽ trao 30.000 suất quà tới người nghèo, công nhân lao động và người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trên cả nước nhân dịp tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.
Du khách Hồng Kông (Trung Quốc) làm rơi điện thoại xuống cống thoát nước khi du lịch và đã được công an hỗ trợ, lấy lại tài sản.
Xóm trọ 0 đồng ở phường Hồng Gai đã giúp nhiều bệnh nhân chạy thận bớt gánh nặng chi phí và có thêm động lực vượt qua bệnh tật.
Ca sĩ Đức Phúc đang nỗ lực tìm kiếm bác xe ôm lớn tuổi bị hủy chuyến vì xe Wave cũ, mong muốn tặng xe mới giúp ông mưu sinh dễ dàng hơn.
Vừa qua, Sở Giáo dục và Đào tạo Cà Mau đã phối hợp cùng Viện Đào tạo và Phát triển nhân lực (itd) tổ chức Chương trình tập huấn kiến thức, kỹ năng mềm dành cho sinh viên các trường cao đẳng trên địa bàn tỉnh.
The 1% Fund là một dự án thiện nguyện được thành lập bởi học sinh trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam và THPT Chuyên Nguyễn Huệ với châm ngôn “One percent. One change” - một phần trăm tấm lòng của mỗi người cũng có thể kiến tạo một sức ảnh hưởng nhất định đến cộng đồng. Cho đến nay, dự án đã đi được hơn nửa chặng đường của mùa 10, cùng với thật nhiều hoạt động sôi nổi qua những dấu mốc thành công đáng tự hào qua các mùa sự kiện chính MỌT - GOM và tiền sự kiện SAN.
Chị Vũ Thị Hoài (33 tuổi, Nghệ An) mới đây đã được một nhà hảo tâm giấu tên tặng 20 triệu đồng sau khi đánh rơi túi tiền trong lúc chở con gái 10 tháng tuổi đi giao hàng.
Từ khi gặp cụ bà 86 tuổi tại Pháp, cuộc sống của cô gái Việt - Nguyễn Trang đã thay đổi rất nhiều. Bà dành tình thương, chăm sóc Trang như bà ngoại chăm sóc cháu gái, khiến cô vô cùng cảm động và hạnh phúc.
Nghệ An những ngày cuối năm vẫn còn ngổn ngang dấu vết của những cơn bão vừa đi qua. Con đường làng bị bùn đất phủ loang lổ, những hàng rào đổ nghiêng, mái tôn nhà dân bị gió cuốn bật tung từng mảng. Mùi ẩm lạnh của mưa và những đêm mất ngủ vì gió rít như vẫn còn đọng lại trên đôi mắt của người dân nơi đây. Cả vùng quê hiền lành vốn bình yên lại phải trải qua thêm một lần thử thách nghiệt ngã của thiên nhiên.
Chỉ một dòng bình luận vô thức trong lúc tuyệt vọng: “Ước gì Vingroup có thể hỗ trợ cho mình 1 chiếc máy thở nho nhỏ thôi, mình rất cần sự sống từ nó”, cô gái sinh năm 1994 đã có cơ hội được sống tiếp.
Chiều 9/12, tại Hà Nội đã diễn ra buổi ra mắt Ngôi nhà cựu lưu học sinh Việt Nam trường Đại học Sư phạm Nam Ninh (Trung Quốc), nhằm kết nối cộng đồng cựu sinh viên, thúc đẩy hợp tác giáo dục giữa hai nước Việt – Trung.
Nhận 100 triệu đồng từ vị khách trúng số 18 tỷ, bà Thùy Dương góp thêm 38 triệu để mua 8 tấn gạo tặng cho bà con khó khăn.
Những ngày này, tại điểm tiếp nhận hàng hoá cứu trợ đồng bào vùng lũ miền Trung ở phường Nam Định (tỉnh Ninh Bình), người dân liên tục mang gạo cùng nhiều nhu yếu phẩm tới ủng hộ.