Những vị quan "lạc lối" vì ham ăn [Kỳ 3]: Quan Khắc Chung tham… ăn 

Trần Khắc Chung (1247 – 1330), biểu tự Văn Tiết, là một nhân vật chính trị, quan viên cao cấp đời nhà Trần. Ông trải qua các triều Trần Nhân Tông, Trần Anh Tông và Trần Minh Tông, thăng đến Thiếu bảo, hàm Đồng trung thư môn hạ bình chương sự, tức Tể tướng đương triều.

Đại Việt sử ký toàn thư chép, ông tên thật là Đỗ Khắc Chung, người Giáp Sơn (Kinh Môn, Hải Dương), cùng quê với mẹ của Trần Hiến Tông và Trần Nghệ Tông, tức Minh Từ hoàng Thái phi Lê thị, là cô của Lê Quý Ly. Em trai Trần Khắc Chung là Đỗ Thiên Hư, cũng là một người nổi tiếng đương thời, từng được cử làm Sứ thần sang nhà Nguyên năm 1288.

Sách Đại Việt sử ký toàn thư nhận xét Trần Khắc Chung là người hay tỏ vẻ, làm chuyện khác thường để gây sự chú ý từ các chị em công chúa, hoàng phi. Ông có vợ tên Ngọc Mỹ, có một con trai tên Trung Đế.

Trong quãng đời quang nghiệp, Trần Khắc Chung cũng có vị trí, có công lao nhất định. Từng sang doanh trại Ô Mã Nhi để đàm phán, được tướng giặc khen là "ở vào lúc uy hiếp lời lẽ tự nhiên... Có thể nói là không nhục mệnh vua”. Nhờ công lớn trong cuộc kháng chiến đó, ông được vua ban quốc tính mà đổi sang họ Trần.

Nhưng cuộc đời vị quan này cũng có tì vết, lúc thì vì chức mà bệnh em, rồi lại làm chuyện khuất tất đi cứu công chúa Huyền Trân. Sau còn xúi giục vua Minh Tông giết hại Huệ Võ Vương Trần Quốc Chẩn. Làm việc thì giả tạo gắng sức, gia công mà dụng tâm thì không tốt. Đồng thời, còn một chuyện hiếm có để lại tiếng xấu cho ông, bị thiên hạ chê cười. Đó là tính tham ăn, ham chè chén, cỗ bàn. 

Khi làm việc nước, Khắc Chung cố tỏ ra tận tụy để cầu tiếng khen. Mỗi buổi sáng vào chầu thì tạm nghỉ ở cục Thượng Liễn cửa Vĩnh Xương, xem kỹ các bản tấu để chuẩn bị tâu bày. Đến khi tan chầu thì tới Đông cung dạy Thái tử Minh Tông. Mọi việc đều giả vờ, cố sức mà làm, khác với bản tính thật thà cần phải có của một tín đồ Phật giáo (Khắc Chung theo Phật giáo, môn phái Thiền Tông, là người viết lời bạt cho tập Tuệ Trung Thượng sĩ do nhà sư Pháp Loa biên tập và vua Trần Nhân Tông hiệu đính).

Dù là 1 trong những trọng thần, quan đầu triều phải mẫu mực, nhưng Khắc Chung lại say trò đỏ đen, thường hay đánh bạc với Học sĩ Nguyễn Sĩ Cố, có khi đến hai, ba ngày. Họ đánh thâu đêm suốt sáng, ngồi ngay trên giường đánh bạc mà húp cháo, không nghỉ ngơi lấy chút nào.

Được thu chỉ một hai quan tiền mà dụng tâm sở sở như vậy. Máu cờ bạc đã ngấm vào xương tủy, không dứt ra nổi. Cũng lạ là tệ đánh bạc bị nghiêm cấm mà quan Khắc Chung vẫn cứ ngang nhiên xóc đĩa.

Trong cuộc đời quan lộ của Khắc Chung còn phải nhắc đến cái tính tham ăn. Khi gặp những ngày trẻ đầy năm, mừng nhà mới của bạn bè, được mời thì Khắc Chung không bao giờ vắng mặt. Thậm chí nhà quan thầy thuốc có món ngon, biết tiếng cũng mò tới, khỏi cần rào trước đón sau hay mời mọc lấy lệ. 

Quân nhân biếu món ăn thì khen ngợi vợ nấu ngon để được ăn lần sau. Là quan trọng thần, lương bổng, lộc vua không thiếu nhưng chẳng hiểu sao, Khắc Chung phải xấu mình vì miếng ăn như thế?

Sử chép, có lần, con trai là Công Xưởng nạp thiếp không báo, Khắc Chung bảo con: "Mày lấy con gái nhà ấy sao không bảo cho ta biết?”, ý trách là cha mà không được mời, còn sâu hơn thì có cỗ bàn mà không gọi. Cha sai mà con cũng chẳng đúng lễ. 

Ham cờ bạc, mê ăn uống, Khắc Chung còn không thật thà ngay cả với cha mẹ của mình. Trước đây, ông lấy nàng Bảo Hoàn. Khi quân Nguyên sang xâm lược Đại Việt, cha mẹ Bảo Hoàn hàng giặc, tài sản, ruộng đất đều bị tịch thu sung công.

Đến khi vua đăng cơ, xuống chiếu cho trả lại, nhưng Khắc Chung cũng không đem điền sản đó dùng vào việc thờ cúng mà tư lợi luôn ruộng đất của nhạc phụ, nhạc mẫu làm của riêng cho mình. Vì việc này, gương con rể như Khắc Chung luôn được người đời lấy mà răn con gái chọn chồng thì chớ chọn kẻ như Khắc Chung. 

Xem thêm: Trần Văn Kỷ - vị quân sư tài trí của Nguyễn Huệ: Giữ vai trò then chốt trong việc tuyển nhân tài, nhiều lần hòa giải nội chiến nhà Tây Sơn