Chuyện chưa kể về đai an toàn 3 điểm: Nhà sáng chế cho các đối thủ cạnh tranh sử dụng miễn phí để cứu mạng người

Dây an toàn (đai an toàn 3 điểm) trên ô tô là thiết bị tối quan trọng đối với các tài xế và hành khách trên xe. Đai an toàn kết hợp với túi khí giúp người ngôi trên xe tránh va đập khi tai nạn xảy ra. Hiện nay, đai an toàn trở thành một thiết bị bắt buộc trên mỗi chiếc ô tô.

Giải pháp an toàn này đến từ Nils Bohlin, một cựu kỹ sư hàng không. Trước khi đầu quân cho Volvo vào những năm 1950, ông đã giúp phát triển hệ thống ghế phóng cho máy bay. Tại hãng xe Thụy Điển, Bohlin được giao nhiệm vụ đưa kiến thức chuyên ngành của ông vào vận dụng, mang chuyên môn về tác động của các lực cực mạnh lên cơ thể con người để tập trung vào việc giữ hành khách trong khi ngồi trên ô tô.

Vào cuối những năm 1950, sự an toàn của hành khách nhìn chung chưa được quan tâm nhiều. Nếu dây an toàn có được đính kèm vào ô tô mới, chúng thường là dạng đeo thắt lưng. Như thế đã là tốt hơn việc không có dây. Đai an toàn thắt lưng phân phối lực mạnh và chạm quán tính lên một phần hẹp hơn của cơ thể người so với 1 dây đai đa điểm và cũng không thể giữ chắc được phần thân người, để phần đó và đầu người lay động tự do trong khoang lái khi va chạm. 

Ở thời điểm đó, các nội thất trong xe chủ yếu là kim loại (trái ngược với bề mặt bọc đêm hoặc nhựa hiện nay). Vì thế việc va đập mạnh vào cabin là rất nguy hiểm đối với người ngồi trong xe. 

Và khi đó, Volvo có thừa nhận rằng, thực tế đã tồn tại đai an toàn 3 điểm từ trước khi thiết kế của họ ra đời. Đai này có hình chữ Y, với hai phần dây đai có phần giống dây đai thắt lưng và vai hình chữ V ngay nay nhưng gặp nhau tại điểm bụng của hành khách chứ không phải hai bên ghế. Một chân thứ 3 của đai này sẽ buộc phần giao ở trên bụng tới một điểm móc cạnh ghế. Rắc rối ở đây là sự sắp xếp này đặt nhiều dây đai lên phần mềm và khó cài.

Bohlin tin rằng, đai chữ Y đã rất đúng đắn khi phân bổ lực va chạm trên một vùng cơ thể rộng hơn. Song việc đảm bảo các lực này được phân bổ qua vùng khỏe nhất của cơ thể cũng không kém phần quan trọng. Vậy nên ông đã thiết kế một chiếc đai đan chéo qua những vùng khỏe nhất là vai, ngực, xương chậu. Đai chữ V ra đời và tồn tại cho đến ngày nay.

Đai chữ V cho phép người dùng dễ dàng hơn, và kéo cơ thể tới chốt nằm ở dưới ghế. Loại dây an toàn trên máy bay, hay thậm chí là loại dây an toàn 2 điểm vòng qua hông, ít nhất một trong 2 loại này không có trục cuốn dây, do đó bạn cần phải dùng cả hai tay để thao tác.

Thời điểm ra đời, đai an toàn của Bohlin và Volvo không lập tức tạo nên làn sóng thay đổi. Ngay cả Volvo ban đầu cũng chỉ lắp đặt dây an an toàn 3 điểm ở ghế trước. Phải đến năm 1967, họ mới bổ sung sản phẩm này vào ghế sau.

Volvo bán chiếc ô tô đầu tiên với hệ thống đai an toàn ba điểm như ngày nay cho một khách hàng ở Thuỵ Điển vào ngày 13/8/1959. Những chiếc xe đầu tiên có hệ thống đai an toàn này là PV544 và Amazon 120, chỉ bán ở các quốc gia Bắc Âu. Vì thế, Volvo trở thành hãng xe đầu tiên trên thế giới trang bị cho ôtô của mình hệ thống dây an toàn như một tiêu chuẩn.

Sau đó, Volvo dành nhiều năm để thuyết phục những công ty xe hơi còn lại trong ngành công nghiệp xe hơi sử dụng dây an toàn 3 điểm , bởi nó là phao cứu sinh đáng giá nhất. Volvo đã dành nhiều thời gian để nghiên cứu, đưa ra các số liệu về các vụ tai nạn và hiệu quả của đai an toàn để thuyết phục. 

Thậm chí Volvo còn để một bằng sáng chế mở cho thiết kế đai an toàn này, không kiện bất cứ hành vi vi phạm độc quyền sáng chế nào cũng như không tính tiền tác quyền những công ty sử dụng đai an toàn ba điểm. Volvo cho rằng, đai an toàn 3 điểm "có giá trị như một công cụ cứu mạng miễn phí hơn là một thứ để kiếm lời".

Bất chấp những sự thay đổi, tiến bộ của nền công nghiệp xe hơi trên toàn cầu thì thiết kế cơ bản của đai an toàn 3 điểm vẫn không thay đổi từ khi Hohlin tạo ra nó. Ngày nay, thiết bị an toàn này được yêu cầu lắp đặt trên mọi loại xe mới, gồm cả xe tải và SUV. Nó là một hệ thống hạn chế chính, trái ngược với túi khí - thứ được coi là hệ thống hạn chế bổ sung, bởi chúng bổ sung cho đai an toàn. 

Xem thêm: Cậu bé 15 tuổi tự làm sách ảnh để quyên góp ủng hộ tổ chức từ thiện vì người ung thư