Cách làm bánh trôi bánh chay ngũ sắc

Mâm cúng Tết Hàn thực có những gì?

Mâm cúng ngày Tết Hàn thực 3/3 hết sức đơn giản, mỗi gia đình chuẩn bị bánh trôi, bánh chay; hương, hoa, trầu cau; ly nước sạch và mâm ngũ quả.

Theo nhà nghiên cứu văn hóa Trịnh Sinh, mâm cúng trong ngày Tết Hàn thực chuẩn nhất là cúng 3 hoặc 5 bát bánh trôi, bánh chay.

Tết Hàn thực bắt nguồn từ một điển tích cổ của Trung Quốc. Cũng nhiều sự tích cũng cho rằng, nguồn gốc của bánh trôi, bánh chay có từ thời Hùng Vương và tục làm hai thứ bánh này để nhắc nhở về sự tích “bọc trăm trứng” của Âu Cơ. Tết Hàn thực của người Việt chủ yếu mang ý nghĩa hướng về cội nguồn, tưởng nhớ công lao của những người đã khuất.

Tại sao tết hàn thực bánh trôi, bánh chay là món không thể thiếu?

Theo quan niệm dân gian trong ngày mùng 3 tháng 3 Âm lịch, các gia đình Việt sẽ chuẩn bị bánh trôi, bánh chay để lễ Phật và cúng gia tiên hoặc cúng thần hoàng.

Bánh trôi, bánh chay của người Việt không giống với Trung Quốc. Nó mang trong mình các đặc sắc riêng của nền văn hóa ẩm thực Việt Nam.

Cả hai loại bánh đều được làm bằng bột gạo nếp thơm, tượng trưng cho thành quả lao động vất vả trong năm và dâng lên ông bà tổ tiên. Đây cũng là hình ảnh thể hiện rõ nhất nền văn minh lúa nước lâu đời của dân tộc ta cùng với các loại bánh truyền thống khác như bánh giầy, bánh chưng,…

Bánh trôi, bánh chay là hai loại bánh truyền thống trong ngày Tết Hàn ThựcNgoài ra, Hàn Thực có nghĩa là món ăn lạnh, mong cho mùa hè bớt nóng. Tổ tiên chúng ta sáng tạo ra hai món bánh này để thắp hương và dâng lên gia gia tiên cũng dựa theo nguyên lý âm dương ngũ hành.

Món lạnh quy về ngũ hành sẽ thuộc Kim, bánh trôi, bánh chay màu trắng nên cũng thuộc Kim. Bánh trôi có nhân đường cắt hình vuông, vỏ bột bên ngoài nặn tròn tượng trưng cho việc dương sinh âm cũng giống như câu “mẹ tròn con vuông”. Bánh chay nhân đậu xanh màu vàng thể hiện tính âm, vỏ bánh tròn màu trắng thì thể hiện tính dương và là tính chất của âm dương giao hòa. Như vậy, Tết Hàn Thực là mong muốn cho thời tiết thuận lợi hài hòa và mùa hè không quá nóng bức.

Chính vì vậy trong ngày Tết này chúng ta đều sử dụng bánh trôi, bánh chay để tỏ lòng thành, tưởng nhớ công lao của ông bà, tổ tiên.

Cách làm bánh trôi bánh chay truyền thống ngon cho mâm cúng tết Hàn Thực

Bước 1: Ngâm đậu xanh đã bỏ vỏ trước 2 tiếng cho mềm, sau đó nấu chín.

Bước 2: Khi đậu xanh chín, bớt lại một nửa để rắc lên bánh chay, phần còn lại giã hoặc xay nhuyễn, sao đó cho thêm sữa đặc vào đậu để trộn cùng, thêm lượng vừa đủ dừa bào sợi vào hỗn hợp trên sao cho dừa, đậu xanh, sữa hòa quyện vào nhau.

Bước 3: Sau khi nhào bột cho dẻo hơn, chia bột thành từng viên bằng đốt ngón tay cái để làm bánh trôi, viên có lượng bột gấp đôi để làm bánh chay. Nhân bánh trôi là đường phên được cuộn vào giữa. Nhân bánh chay là đậu xanh sữa dừa.

Ở bước này nếu bạn muốn tạo nhiều màu để làm món bánh trôi ngũ sắc thì có thể pha màu từ những nguyên liệu sau đây: Tạo màu tím từ lá cẩm,  tạo màu vàng từ hạt dành dành, tạo màu hồng từ củ dền, tạo bột màu xanh từ bột trà xanh, tạo bột màu đỏ từ gấc, tạo bột màu nâu từ ca cao.

Bước 4: Đun một nồi nước sôi to. Nước sôi thả bánh trôi vào luộc. Khi thấy bánh nổi hẳn lên mặt nước tức là bánh đã chín. Dùng muôi thủng để vớt bánh. Đổ luôn bánh vừa vớt vào bát nước nguội đã chuẩn bị sẵn để bánh không bị nhão, tròn nguyên vẹn.

Bước 5: Bánh nguội, vớt bánh ra đĩa, chắt phần nước đọng lại ở đĩa đi. Đối với bánh trôi sau đó cần rắc vừng rang lên bề mặt bánh là hoàn thành.

Bước 6: Hòa tan bột sắn dây với 100g đường và nước, đặt lên bếp đun sôi sao cho hỗn hợp sắn dây sánh, lỏng thì tắt bếp, thêm nước hoa bưởi vào để tạo mùi thơm. Bánh chay múc ra bát, thêm nước sắn dây. Có thể rắc thêm vài hạt đậu đã đồ chín hoặc vài sợi dừa nạo.

Bánh trôi, bánh chay vừa tượng trưng cho những thức ăn nguội – hàn thực, vừa là sản vật từ những mùa lúa bội thu dâng lên ông bà tổ tiên cầu mong mưa thuận gió hòa.

Xem thêm: Văn khấn Tết Hàn thực 2021 theo văn khấn Cổ truyền Việt Nam chuẩn nhất