Bão Mặt trời nghiêm trọng có thể bắt nguồn cho "ngày tận thế Internet"

Theo Wiki, bão Mặt trời (hay gió Mặt trời) là một sự xáo trộn trên Mặt trời, có thể phát ra bên ngoài qua nhật quyển, ảnh hưởng đến toàn bộ Hệ Mặt Trời, bao gồm Trái đất và từ quyển của nó, và là nguyên nhân gây ra thời tiết không gian trong thời gian ngắn hạn và với các mô hình dài hạn bao gồm khí hậu không gian. Từ bế mặt Trái đất, chúng ta có thể quan sát được bãi Mặt trời qua kính viễn vọng, tia X không gian và các thiết bị chịu ảnh nhiệt.

Một cơn bão Mặt trời có thể giải phóng năng lượng tương đương với hàng triệu quả bom hydrogen 100-megaton (100 triệu tấn) phát nổ cùng lúc. Mức năng lượng đó cũng lớn hơn 10 triệu lần so với năng lượng do một ngọn núi lửa phun trào giải phóng ra.

Một cơn bão Mặt trời chỉ kéo dài khoảng vài phút nhưng sức nóng của nó có thể lên đến hàng triệu độ và tạo ra một vụ nổ bức xạ trên phổ điện từ, từ sóng vô tuyến cho tia X và tia gamma. Bão Mặt trời cũng có liên hệ trực tiếp đến hiện tượng cực quang ở Trái đất và trên các hành tinh khác. Sức mạnh của bão Mặt trời tăng dần theo quy mô các mức A, B, C, M, X, mức sau mạnh hơn mức trước 10 lần.

Và mới đây, một nghiên cứu tại hội nghị về truyền thông dữ liệu SIGCOMM 2021, một cơn bão Mặt Trời nghiêm trọng có thể bắt nguồn cho "ngày tận thế Internet", kéo theo đó là những tác động nghiêm trọng về kinh tế và công việc của hàng triệu người.

"Chúng ta chưa sẵn sàng cho việc này và hiện chưa có một giao thức hiệu quả nào được đề ra", Sangeetha Abdu Jyothi, trợ lý giáo sư tại Đại học California, chia sẻ.

Theo bà Abdu Jyothi, những cơn bão Mặt Trời lớn sẽ làm gián đoạn sóng vô tuyến vệ tinh, thiết bị truyền tải điện mặt đất và gây thiệt hại trên diện rộng. Tuy nhiên, khả năng để những cơn bão này tác động trực tiếp đến Trái đất chỉ chiếm 1,6%-12% mỗi thập kỷ.

Trước đây chỉ có 2 cơn bão như vậy được ghi nhận vào năm 1859 và 1921. Sự kiện Carrington vào năm 1859 đã đốt cháy các hệ thống điện ở châu Âu và Mỹ, gây hỏa hoạn tại một số tòa nhà và tạo nên cực quang ở đường xích đạo gần Colombia. Ngoài ra, vào tháng 3/1989 một cơn bão nhỏ hơn đã khiến toàn bộ tỉnh Quebec của Canada mất điện trong 9 tiếng.

Abdu Jyothi cũng chỉ ra, từ khi hệ thống Internet toàn cầu được phát triển, những thiệt hại tiềm tàng từ một cơn bão địa từ tương tự vẫn là một ẩn số và chỉ ra sự mỏng manh của hệ thống Internet  dưới tác động của bão Mặt trời.

Tuy nhiên, các kết nối Internet cục bộ và khu vực sẽ ít thiệt hại vì cáp quang không bị ảnh hưởng bởi dòng điện cảm ứng địa từ. Trong khi đó, hệ thống cáp quang biển kết nối Internet giữa các lục địa là một chuyện khác. Bộ lặp tín hiệu của các loại cáp này rất dễ ảnh hưởng bởi dòng điện từ, toàn bộ cáp có thể trở nên vô dụng nếu một bộ lặp gặp vấn đề.

Abdu Jyothi còn cho biết thêm, nếu một lượng cáp quang biển nhất định ở khu vực bị ảnh hưởng, toàn bộ các lục địa sẽ bị cắt đức liên lạc với nhau. Hơn nữa, những quốc gia ở vĩ độ cao như Anh, Mỹ dễ bị ảnh hưởng bởi thời tiết Mặt trời hơn.

Do đó, nếu một cơn bão địa từ khổng lồ xảy ra, các quốc gia ở vĩ độ cao sẽ bị ảnh hưởng trước tiên. Theo bà Abdu Jyothi, việc mất Internet diện rộng sẽ kéo dài hàng tuần hoặc hàng tháng là điều có thể xảy ra quá trình sửa chữa cơ sở hạ tầng dưới nước rất tốn kém thời gian.

"Tác động kinh tế của sự gián đoạn Internet trong một ngày ở Mỹ ước tính lên tới hơn 7 tỷ USD, điều gì sẽ xảy ra nếu hệ thống mạng ngưng hoạt động trong nhiều ngày hoặc vài tháng", Abdu Jyothi viết trong nghiên cứu.

Bà Abdu Jyothi còn cho biết, các nhà khai thác lưới điện cần nghiêm túc xem xét mối đe dọa từ thời tiết khắc nghiệt khi mở rộng cơ sở hạ tầng Internet toàn cầu. Cụ thể, việc đặt nhiều cáp hơn ở những vĩ độ thấp là bước đầu, cũng như thực hiện các bài kiểm tra khả năng phục hồi từ ảnh hưởng của lỗi mạng quy mô lớn.

Xem thêm: Mặt trời sẽ đốt cháy hết oxy trên Trái đất, sự sống sẽ chấm dứt sau 1 tỷ năm nữa?