Không chờ đủ thủ tục, bác sĩ quyết định phẫu thuật khẩn cấp cho chàng trai “vô danh, ví rỗng”

Cuối tháng 4, Khoa Đột quỵ Bệnh viện Quân y 103 tiếp nhận một nam thanh niên khoảng 20 tuổi trong tình trạng hôn mê sâu, nồng nặc mùi rượu, không giấy tờ tùy thân, không điện thoại, không ví tiền. Hồ sơ bệnh án chỉ vỏn vẹn hai chữ r"vô danh".

Kết quả chẩn đoán cho thấy, bệnh nhân bị chấn thương sọ não kèm đột quỵ, cần mổ khẩn cấp. Nhưng không có thân nhân ký cam kết, ê-kíp trực ban đầu còn chần chừ vì lo ngại rủi ro pháp lý.

“Không ký cam kết, nếu có chuyện gì ai chịu trách nhiệm?”, một bác sĩ lo lắng.

“Một giây lúc này còn quý hơn vàng”, PGS.TS.BS Đỗ Đức Thuần, Chủ nhiệm khoa, nói khi đứng trước quyết định sinh tử của người bệnh. Ông cùng đồng nghiệp đưa bệnh nhân vào phòng phẫu thuật, đồng thời báo cáo lãnh đạo bệnh viện và thông báo phòng công tác xã hội tìm thân nhân.

Ca mổ thành công. Hai ngày sau, bệnh nhân hồi tỉnh, được xác định danh tính, có người nhà đến bệnh viện. Bác sĩ Thuần thở phào: "Nếu không can thiệp, em ấy sẽ chết trong cô độc, rất ám ảnh. Bác sĩ là người gác cổng sinh tử, không thể bỏ mặc”.

Trường hợp này không phải cá biệt. Tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, một nam thanh niên khoảng 20 tuổi khác cũng được người dân đưa vào sau tai nạn. Không ai biết tên, không giấy tờ, không người thân.

Kết quả chụp CT cho thấy tụ máu dưới màng cứng bán cầu phải, phù não lan tỏa – chấn thương nặng. Bệnh nhân nhanh chóng rơi vào hôn mê sâu, sinh hiệu suy giảm, đồng tử giãn.

“Chờ người nhà là mất thời gian vàng. Lúc đó, chúng tôi chỉ có một mục tiêu là giải phóng máu tụ, cứu lấy phần não còn sống”, BSCKII Nguyễn Quang Thành, bác sĩ trực tiếp phẫu thuật, nói.

Sau ba tiếng trong phòng mổ, bệnh nhân có dấu hiệu hồi phục. Cùng lúc, bệnh viện tìm mọi cách để kết nối với thân nhân.

Tại các khoa cấp cứu, bác sĩ luôn đối diện với những ca “vô danh” – bệnh nhân không tên tuổi, không người thân, không thông tin y tế. Hai áp lực lớn nhất luôn đè nặng họ: có nên can thiệp sâu khi chưa rõ tiền sử bệnh? Và nếu có biến chứng, ai sẽ chịu trách nhiệm?

Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 đã có quy định rõ ràng: cơ sở y tế không được từ chối hoặc chậm trễ cấp cứu, kể cả khi chưa có người đại diện hợp pháp. Sau khi bệnh nhân ổn định mới được yêu cầu tạm ứng viện phí, không được từ chối điều trị vì chưa có danh tính hay bảo hiểm.

TS.BS Thân Mạnh Hùng, Phó Trưởng khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết dù quy trình cấp cứu đòi hỏi hội chẩn, giấy cam kết, nhưng thực tế bác sĩ phải linh hoạt, đặc biệt trong "thời gian vàng". “Chờ đủ thủ tục là mất bệnh nhân. Cứu sống rồi mới lo giấy tờ”, ông nói.

Về phía quản lý ngành, Ông Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế), nhấn mạnh, trong tình huống nguy kịch, bác sĩ có quyền quyết định can thiệp chuyên môn, không cần chờ ký cam kết. Nếu bệnh nhân không qua khỏi, bác sĩ vẫn được pháp luật bảo vệ, không thể lấy lý do "thiếu chữ ký" để đổ lỗi.

Mỗi năm, bệnh viện tiếp nhận không ít ca như thế. Mỗi quyết định can thiệp không chỉ là hành động chuyên môn, mà còn là sự lựa chọn giữa sinh mệnh và rủi ro pháp lý. Nhưng phần lớn bác sĩ chọn hành động, chọn giữ lấy sự sống cho một con người dù chưa biết họ là ai, đến từ đâu. “Cứu sống trước đã. Giấy tờ, danh tính tính sau”, đó không chỉ là nguyên tắc, mà còn là lương tri của người thầy thuốc.

Xem thêm: Người dân Quảng Ngãi mở rộng vòng tay san sẻ chỗ ở với cán bộ từ Kon Tum chuyển về