Tại sao 36 phố phường Hà Nội hầu hết bắt đầu bằng chữ “Hàng”?

Hiện nay, Hà Nội có tới 53 phố và ngõ bắt đầu bằng chữ Hàng. Nếu xếp theo thứ tự bảng chữ cái a, b, c thì sẽ có: Hàng Bạc, Hàng Bài, Hàng Bè, Hàng Bồ, Hàng Bông, Hàng Bột (ngõ), Hàng Buồm, Hàng Bún, Hàng Chai, Hàng Cháo, Hàng Chỉ (ngõ), Hàng Chiếu, Hàng Chĩnh, Hàng Chuối, Hàng Cỏ (ngõ), Hàng Cót, Hàng Da, Hàng Dầu, Hàng Đào, Hàng Đậu, Hàng Điếu, Hàng Đồng, Hàng Đường, Hàng Gà, Hàng Gai, Hàng Giày.

Tiếp đến là Hàng Giấy, Hàng Hành, Hàng Hòm, Hàng Hương, Hàng Khay, Hàng Khoai, Hàng Lược, Hàng Mã, Hàng Mành, Hàng Mắm, Hàng Muối, Hàng Ngang, Hàng Nón, Hàng Phèn, Hàng Quạt, Hàng Rươi, Hàng Than, Hàng Thiếc, Hàng Thùng, Hàng Thịt (ngõ), Hàng Tre, Hàng Trống, Hàng Vải, Hàng Vôi.

Trong lịch sử còn nhiều phố Hàng hơn thế, nhưng theo thời gian nó đã dần bị thay thế. Thực tế, từ khi nhà Lý rời đô từ Hoa Lư ra Thăng Long, Hà Nội vẫn chưa có phố mà mới chỉ là các làng. Đến khi Hà Nội trở thành kinh đô, nơi đây tập trung nhiều trí thức quan lại, toàn là tầng lớp thích và biết hưởng thụ. Thời điểm đó, người dân từ khắp nơi mang hàng đến kinh đô để bán, cuối ngày sẽ trở về. Những người không bán hết sẽ dựng lều quán để hôm sau bán tiếp.

Dần dần, người đến đây buôn bán tụ tập lại, gồm những người cùng làng, cùng hj hoặc cùng bán chung một mặt hàng. Sau này, nó dần phát triển lên thành phố. Nơi nào bán gì thì họ lấy luôn tên gọi đặt cho nơi đó, bởi vậy mà các tên phố cũng bắt đầu bằng chữ “Hàng” bao gồm cả Hà Nội 36 phố phường. 

Xưa kia, phố Hàng Buồm là nơi bán các loại buồm (may bằng vải hoặc đan bằng cói lác) để dùng cho thuyền bè. Có tài liệu còn ghi chép rằng, phố Hàng Buồm còn bán và làm cói đan như bị, chiếu, giỏ, mành nhưng thực tế loại hàng này được bán ở phố Hàng Chiếu, cách Hàng Buồm chỉ một đoạn.

Ngày trước, phố Cửa Đông được gọi Cổng Tỉnh (có nghĩa là cổng đi vào trong thành tỉnh). Con phố này nằm ở chính Đông Thăng Long. Ngày nay, nó dài 220m, nối từ phố Hàng Gà đến phố Lý Nam Đế. Trong số 36 phố phường Hà Nội thì Hàng Đường là một trong những con phố tấp nập nhất. Nơi đây nằm ở trung tâm phố cổ, thu hút nhiều du khách nhờ những cửa tiệm bán ô mai ngon nức tiếng Hà thành. 

Từ xưa, phố Hàng Mã đã là nơi bán các loại hàng mã, những đồ tùy táng bằng giấy, tre, gỗ... để cúng tiến cho người đã khuất. Ngày nay, con phố này vẫn lưu giữ được nét truyền thống với hàng loạt các cửa hàng bán đồ mã.

Cứ mỗi dịp lễ tết đặc biệt là trung thu, người dân lại kéo nhau ra đây để ngắm nhìn các mặt hàng đa dạng như đèn lồng, mặt nạ, trống ếch, trống cơm… Bây giờ, hầu hết các phố ở Hà Nội có tên bắt đầu bằng chữ “Hàng” như Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Lược ... dù còn nhưng lại không sản xuất những mặt hàng như tên gọi của nó nữa. 

Ví như, phố Hàng Khoai không còn bán khoai mà bán bát đĩa, phố Hàng Hòm không sản xuất hòm nữa, phố Hàng Gà không còn bán gà mà in thiệp cưới, phố Hàng Đường cũng đi bán ô mai. 

Tuy nhiên, vẫn còn những phố bán những mặt hàng giống tên gọi của nó như phố thuốc Bắc, Hàng Thiếc vẫn bán thiếc, Hàng Chiếu vẫn nổi tiếng về bán chiếu...  Hà Nội 36 phố phường là một cách gọi không chính xác của khu phố cổ. Hiện nay, phố cổ vượt qua con số 36 phố phường, các con đường trong 36 phố phường nằm ở cả bên trong và bên ngoài khu phố cổ. Thế nên, họ gọi như vậy chỉ để ước lệ mà thôi.

Xem thêm: Tại sao cổ nhân lại khẳng định không ai giàu có quá 3 đời?